|
 |
|
- 21
tetor 2003 / Skėnder LIMANI
-
-
Letėr
pėr tė Dashurin Baton Haxhiu si kryetar i Shoqatės
Profesioniste tė Gazetarėve (ose anasjelltas) tė Kosovės, pėr
gazetarėt e mirėfillt tė Kosovės dhe pėr tė gjithė adhuruesit
e kėsaj lėmie,
-
-
Nga pėrvoja ime nė gazetari (edhepse kjo letėr nuk ėshtė
asgjė personale) mendoj se gjėrat kishin me qenė mė pozitive
poqėse nė Kosovė kishte me ekzistu njė gazetari e mirėfillt.
|
-
-
E
gjithashtu, nga pėrvoja, pėr shkak se RTK-ja e tillė ēfar ende
vazhdon tė jetė, Gazetari kėtu nė Kosovė asnjėher nuk do tė ketė.
Formulim ndoshta i ashpėr pėr disa, por besoj se i shkurtė, i
qartė dhe konkret!
-
-
Ja
edhe pse...
-
-
Para
se me hy nė detaje pėr RTK-nė RadioTelevizion pėrmes tė cilit do
tė ilustroj kėtė letėr dhe mungesėn e Gazetarisė nė Kosovė - kėtu
me automatizėm na del (vlen) njė pėrkufizim nė formė pyetje: Ēka
ėshtė Gazetaria? Si dhe Pse lindi Gazetaria? Kush e lindi ate? Si
dhe Pse dallon Gazetaria nga lėmėt tjera shoqėrore edukative?
Ēka ka lidhje Gazetaria me Edukim? Si formėsohet bartėsi i
Gazetarisė - Gazetari? E shumė e shumė tė tjera...
-
-
Kjo
ėshtė e para
Ndėrsa ēėshtjet tjera kishin me u shtru nė kėtė
mėnyrė, si psh: ēka ėshtė Raporti? Si dhe ku dallon Raporti
Gazetaresk nga njė raport tjetėr i mirėfillt? Si hartohet dhe si
redaktohet teksti Gazetaresk? Pastaj, Si ndėrtohet komunikimi me
masėn (popullin, popullatėn ose nėse do edhe me xhematin)? Ēka ėshtė
komunikimi? Ēka ėshtė marrėdhėnia me Publikun? Si, Pse dhe A
klasifikohet Publiku? Si Lind Informacioni? Kujt i shėrbėn? Pėr kė
shėrben? Si merret informata? Si transmetohet Informacioni (TV,
Radio, Gazeta e Publikime me mjete tė ndryshme etj.)? Si ndėrtohet
programi Televiziv- Informativ? E shumė e shumė tė tjera... Edhepse,
ndoshta me ironi, por kėto janė vetėm disa ēėshtje sipėrfaqėsore,
sepse kalkulatori i Gazetarisė nė Botėn e Civilizuar qysh moti ka
lėvizur drejt zhvillimit pozitiv! Sidoqoftė, unė nuk e kam ndėrmend
tė pėrgjigjem nė kėto pyetje sepse kjo Letėr nuk synon Edukimin e
Gazetarėve!
-
-
Por,
ndoshta kjo qė po bėjė kėtu ėshtė shprazje e mllefit por kur
mėndoj se me ēfar Gazetarė e Gazetarie nė Kosovė jam ndeshur
(personalisht) e vazhdon tė ndeshet shoqėria Kosovare si tėrėsi,
atėher Po, ky ėshtė jo mė shumė se mllef!
-
-
RTK si
Ilustrim
-
-
Paramendo, mė shumė se 90 % e gazetarėve nė RTK (fatėkeqėsisht, kjo
vlenė edhe pėr tė gjithė gazetarėt nė Kosovė) nuk dinė komunikimin
nė gjuhėn Angleze (Anglisht), nuk dinė tė flasin e tė shkruajnė
Gjuhėn Shqipe (edhepse kjo mund tė jetė pėrjashtim- ēfar ironie a),
nuk dinė pėrdorimin e kompjutorit sepse nuk dinė Gjuhėn Angleze
(pra, nuk dinė pėrdorimin dhe shfrytėzimin e mundėsive qė u jep
Interneti), nuk dinė pėrpilimin e njė teksti gazetaresk, nuk dinė
raportimin, e me kėtė nuk dinė tė kapin ngjarjet e si paaftėsi e
kėsaj ata kapen pėr deklarata, deklarata tė politikanėve
shqiptar e tė UNMIK-ut e tė tjerėve... pra, deklarata(t) ėshtė krejt
nė ēka bazohet sot Gazetaria nė RTK por edhe nė Kosovė (vetėm shiko,
lexo e dėgjo Mediumet fillojnė diēka si me pėrurime, reagime,
vazhdojnė me deklarata, konferenca, ndonjė rast social dhe
pėrfundojnė me Motin)!!!
-
-
Tė
gjitha Programet Dokumentare dhe tė tjera tė RTK-sė janė tė njė
bashkėrendimi absurd: zėri, pamja dhe narracioni nuk pėrkojnė me
njėra tjetrėn, bile zėri ėshtė aq i egėr e agresiv (jo edukativ,
kequdhėzues) sa qė nė familje ku ka fėmij nėn moshėn 7 vjeq jam i
bindur se do ta ndėrrojnė programin menjehėr, me vetėdije ose pa tė,
sepse fėmijėt nuk do tė mund tė bėjnė gjumė tė rehatshėm.
Marrim shembull emisionin Aveny ose edhe emisionin Diku nė
Kosovė!
-
-
Programi Televiziv dhe ai Radiofonik nė RTK shihet se ka
problememe kreativitet! Tash TVK-ja pėr kreativitet mė shumė
shėrbehet me KTV-nė sesa me stafin profesional tė Agim Zatriqit,
Drejtorit Gjeneral!
-
-
Rrogat
e larta nė kėtė Radiotelevizion si dėshmitar okular e them se
kanė ndikuar, me vetėdije ose pa vetėdije, nė pėrtacinė e punonjėsve
nė kėtė Medium e nė stafin Profesional tė tij. Mė se 80 % e
punėtorėve tė kėsaj Shtėpie nuk ka ide se ēka bėn aty... e Adem
Demaqi, kryetari i Bordit i RTK-sė, i viziton kohė pas kohe,
paramendo Adem Demaqi i viziton Punėtorėt e Vet kohė pas kohe sepse,
thjesht, Ai Nuk ka Zyre nė RTK! Ēfar Argumenti po don mė shumė???
-
-
Pastaj, caktimi nė Pozita tė Drejtuesit (Drejtorit) pa kurrfar
vlerėsimi paraprak, caktimi nė Pozita tė Udhėheqėsve (Mbiqyrėsve
etj) pa kurrfar vlerėsimi paraprak kanė ndikuar nė Tredhjen e
Trurit tė Opinionit Kosovar pėrmes Kutisė Magjike (Ekranit
Televiziv), por edhe tė vet punonjėsve brenda RTK-sė. E ata askujt
nuk i japin llogari pėr kėtė. Pse? Sepse jena Medium i Pavarur,
thonė! Po prej kujt tė Pavarur se ???
-
-
Si
dėshmitar okular e them se caktimi nė kėto Pozita ėshtė bėrė
pėrmes Marrėveshjeve Paraprake ose Biznesit Paraprak me keta
punonjės ndėrmjet Agim Zatriqit dhe tė tjerėve - pra duke u
klanizuar nė njė shoqėri klani, biznesi, duke pėrkrahur njėri
tjetrin, pėr tu mbrojtė prej mosdhėnies sė pėrgjegjėsisė nė emėr
tė Pavarėsisė! Vetėm shikone e dėgjone Radio dhe Programin Televiziv
tė RTK-sė- ēfar argumenti tjetėr iu duhet?
-
-
Mendoj
se kėtu duhet tė dihet e tė thuhet se mjetet e dhėna nė formimin (e
jo themelimin e ndėrtimin) e RTK-sė si Shtėpi Mediale Publike e
Kosovės janė dhėnė si Dhuratė (Donacion) pėr Kosovėn nga Donatorėt e
Huaj (e jo tė panjohur) e jo pėr Stafin Profesional dhe Agim
Zatriqin e RTK-sė sot. Nėse ka pasur kėqpėrdorime tė mjeteve
materiale nga Stafi Ndėrkombėtar nė RTK kjo pėr kėtė Letėr ėshtė
Irelevante.
-
-
Asnjė
presion nuk ka ekzistuar e nuk ekziston ndaj RTK-sė nga OSBE-ja,
UNMIK-u ose edhe nga Zyra Amerikane nė Prishtinė ose nga ndonjė
Parti Politike e Kosovės... Nėse ka pasur diēka tė tillė ai presion
asnjėher nuk ėshtė konfirmuar as nga vet Agim Zatriqi. Por, duke
pasė parasyshė pėrvojėn paraprapke tė kėtij Individi nė Medium
(Drejtor i ish RTP-sė, nė tė cilin thonė se ka ardhė me ndihmė tė
Komitetit Krahinor tė Kosovės...) dhe raportet qė vijnė nga ajo kohė
e rregullimit Shoqėror nė Kosovė e mė gjerė, atėher pėrfundimi ėshtė
se Ky Individ po Rren (gėnjen), e pėr kėtė ka aftėsi tė natyrshme...
-
Por, nejse- as ky nuk ėshtė synimi i Letrės...
-
-
Po e
marr model kėtu Gazetarinė dhe Programin e RTK-sė, sepse Ky
Radiotelvizion, ėshtė krejt tjetėr nga ajo qė ėshtė synuar ose
mėsyer, me themelimin e kėsaj RTV-je Publike.
-
-
Pėr
dallim, Televizionet Komerciale si KTV e RTV21 (tė vetquajtura
Kombėtare edhe kjo ēėshtje pėr debat), mund tė manipulohen shumė
lehtė; natyrisht kėtu fjala manipulin duhet tė sqarohet, por ky nuk
ėshtė synim i Letrės... Shembull, taksat e qytetarėve tė Kosovės nuk
mirėmbajnė Kėto Televizione, andaj kėto Televizione krijonė
program Komercial: me fjalė tė tjera Kėto Lloj Televizionesh nuk
Synjnė ose nuk i japin Pėrgjegjėsi Publikut por Komercialistėve, e
ky proces ose ndodhė me vetėdije ose pa tė kjo ėshtė irelevante...
andaj edhe nuk bėhet zhurmė kėtu pėr KTV-sė ose RTV21, (e edhe kjo
ēėshtje pėr debat). Shembull: para disa muajve RTV21 kėrkonte tė
rinjė tė cilėt do ti trajnonte pėr ti bėrė gazetetarė??? Thua se
Edicionet e tyre tė Lajmeve janė nė nivel andaj nuk u mbetet
tejtėr...
-
-
Back to the Future ose Gazetaria nė Kosovė
-
-
Gazetaria nė Kosovė sot bazohet nė Deklarata e jo nė Ngjarje, Ndodhi
e nė Procese, paraprirje tė proceseve, e pse jo edhe nė Patriotizėm
(jo nacionalizėm).. Lufta nėse e di me mjete joushtarake ėshtė
mė e ashpėr se ajo me mjete ushtarake. Shembull i kėsaj konkret mund
tė jetė Gazetaria e Serbisė karshi Kosovės dhe karshi proceseve nė
Serbi (lajmi i fundit nga atje vjen se Serbisė - Malit tė Zi nė
fund tė 2004 do ti hapen dyert pėr nė BE; lajmi i fundit nga Serbia
vjen se SHBA-tė po investojnė me miliona dollarė nė Serbi e jo
vetėm nė Irak, lajmi i fundit ėshtė se sė shpejti do tė ketė ushtarė
serb nė Afganistan e nė Irak) e ky nuk ėshtė vetėm sukses i
politikanėve nė Serbi por edhe i Mediumeve, sepse Mediumet atje e
duan Serbinė mė shumė sesa Ēoviqin (andaj edhe e kritikonė shpesh
njėfar Shoqėrie Civile nė Serbi).
-
Kjo sa
pėr ilustrim. E ilustrimi nuk ka tė ndalur.
-
-
Koha
Ditore...
-
-
Edhe
kjo Gazetė ka probleme me kreativitet. Kjo Gazetė e ēmueshme tash
kohėve tė fundit ka filluar tė duket si shabllon gazetari...
Shumė shpesh nėse diēka sot gjindet nė faqen e katėrt, ajo nesėr del
nė faqen e parė ose anasjelltas, pastaj ka tituj deri nė tre rreshta
etj. Kjo sa pėr ilustrim.
-
-
Pėrvoja si Gazetarė
-
-
Sa
isha Gazetarė psh. nė konferencat pėr shtyp tė UNMIK-ut e tė
KFOR-it asnjė gazetar nuk pyetke asgjė! Paramendo! Tėrė ato probleme
esenciale qė ka pasur, ka dhe ende do t i ketė Kosova (sepse ato
nuk treten vetvetiu) asnjė gazetėr nuk pyetke asgjė... Bile edhe sot
e kėsaj dite jam nė dyshim nėse ata kanė kuptuar gjė nga ajo qė
ėshtė thėnė atėher (pėr shkak tė rezultateve tė mėvonshme tė
proceseve qė do tė ndodhin e po ndodhin nė Kosovė). Edhe kjo sa pėr
ilustrim!
-
-
Pėrfundimi...
-
-
I
dashuri Baton,
-
kjo
letėr nuk shkruhet me tė bind pėr diēka Ty ose Dikė tjetėr
Kjo
Letėr nuk synon Destruktivitetin ose Hakmarrjen ndaj dikujt ose
diēka tė tillė! Kjo Letėr kryekėput ka synim Mllefin psh. nė atė se
jo tė gjithė qytetarėt (banorėt) e Kosovės iu intereson Gazetaria,
Koha Ditore ose edhe RTK-ja. Ata nuk merren e as qė iu intereson e
as qė dinė problemet e Gazetarisė sot nė Kosovė! E vetmja gjė qė
ata kanė parasyshė ėshtė Informimi, tė jenė tė Informuar! Pra, nėse
duan tė dinė pėr diēka qė ėshtė jashtė domenit tė tyre personal ose
edhe personal psh. Ata (qytetarwt e Kosovės) Lexojnė Gazeta,
dėgjojnė Radio ose shikojnė Televizion pa marrė parasyshė cilin
ose cilen! Nė rrethana normale kėtu fillon Gazetaria e Mirėfillt,
Informimi! E kjo nuk po ndodhė, sipas meje! Kėtu fillon
keqpėrdorimi i Gazetarisė pėr shkak tė paaftėsisė... Thjeshtė:
nėse qyetetarėt e Kosovės ishin informuar me kohė, drejt dhe mirė
pėr ndonjė proces nuk kishte pasė gjasa as Praktike e as Teorike qė
ai Proces tė kaloj nė Negativitet! Kaq!
-
-
Me
Nderime,
-
Skėnder Limani
-
Gazetar dhe ish Punėtor i RTK-sė
|
|