TË DREJTAT DHE PËRDITËSHMËRIA NË JETËN E MUSLIMANËVE NË GJERMANI

OPINIONE

28.09.2003 - Trepca.net

TEMA AKTUALE NË GJERMANI (II)

27 shtator 2003 / Shkruan: Rexhep ELEZAJ

Përditëshmëria në jetën e muslimanëve në Gjermani përfshinë çështje të shumta të cilat kanë të bëjnë me statusin e tyre dhe rregullativën ligjore që ka të bëjë me kryerjen e obligimeve dhe ritualeve fetare islame në këtë shtet, që ka të bëjë me të drejtat e muslimanëve sipas Kushtetutës si dhe me problemet me të cilat ballafaqohet ky komunitet brenda shoqërisë germane duke filluar që nga shprehja e lirë e ndjenjave fetare, ndërtimi i xhamive, çështja e ndërtimit të minareve, thirrja me zë e ezanit për namaz, lutjet, agjërimi gjatë orarit të punës dhe shkollimit, çështja e festave islame, të drejtat me rastin e kalimit në Islam, të drejtat e fëmijëve me rastin e shkurorizimeve midis bashkëshortëve, të drejtat civile të gruas, çështja e varrosjes, mënyra e ushqimit, prerja e bagëtive (kurbanit) sipas normave të sheriatit islam, çështja e veshjes dhe e bartjes së garderobës islame, lirimi i vajzave muslimane nga lënda e sportit dhe gjimnastikës gjatë shkollimit, bartja e shamisë në vende publike dhe vende të punës, kujdesi shpirtëror për të punësuarit në institucionet politiko-shoqërore, njohja e Besimit islam, kalendari islam, netët e shëjta (netët e mëdha), kryerja e ritualeve islame në mënyrë individuale dhe kolektive siç është falja e namazit, si dhe shumë çështje tjera të cilat kanë të bëjnë me jetën dhe fushëveprimtarinë e besimatrëve islamë në Gjermani.

Qysh në fillim duhet cekur faktin se shteti gjerman me vetë faktin se u detyrua të pranojë punëtorë të huaj nga vende të ndryshme të botës bashkë me ta edhe anëtarët e familjeve të tyre, vetvetiu u gjend në situatë që si rrjedhojë e angazhimit të tyre ta pranojë, e në të njëjtën kohë edhe ta ndihmojë, ngritjen dhe zhvillimin normal të jetës së muslimanëve brenda shoqërisë germane. Dhe ky itinirar i jetës së muslimanit në Gjermani, natyrisht do të zhvillohet në kuadër të ligjeve shtetrore me të cilat të huajve („Ausländers“) u janë të garantuara të drejtat njerëzore dhe fetare siç është “Grundgesetz für Bundesrepublik Deutschland”, 23 maj 1949, i ndryshuar me Ligjin për ndryshimin e tij me 3 Nëntor 1995 (BGB1.I. IS. 1492), (Ligji Themelor i RFGJ, 23 maj 1949 dhe i Ligjit për ndryshimin e tij me 03. Nëntor 1995).

Këto dhe të drejta tjera pas reformës së bërë në ligjin për të huajtë do të zgjerohen, sidomos ato të drejtat që kanë të bëjë me marrjen e nënshtetsisë gjermane, akt i cili të huajve u ka bërë të mundur integrim më të shpejtë në mjedisin dhe shoqërinë vendase për tu bërë mëpastaj pjesë përbërëse dhe integrative e saj. Pikërisht kjo u ka mundësuar pjesëmarrje aktive dhe participim të drejtpërdrejtë në jetën politike dhe shoqërore të shtetit gjerman.

Pavarësisht nga niveli i të drejtave të tyre civile dhe juridike, pyetje kyçe në kuadër të ndërtimit të komunitetit muslimanë këtu, mbetej gjithënjë aktuale çështja sa dhe si do të kuptohet në mjediset e shoqërive përendimore çështja e Besimit islam si dhe përspektiva e tij në botën perëndimore, posaçërisht çfarë do të ishte hapsira “adaptuese” e normave islame dhe e vlerave të tij në një rreth kristianë tepër të sekularizuar dhe me rregulla shoqërore dhe juridike strikte dhe mjaftë të moderuara. Pastaj, çështja e respektimit të pakicës muslimane nga ana e shumicës vendase, zbatimi i vendimeve ligjore dhe pranimi i tyre nga ana e palës vendore, etj, etj, që të gjitha çështje me prioritet të cilat paralelisht kërkonin s’çarime meritore, sepse me injorimin e tyre eventual nuk mund të arrihej asgjë pozitive dhe as të zgjidheshin konfliktet në këtë relacion, gjë që ka rezultuar me dialogun e ndërsjellë midis palës vendase dhe asaj imigruese duke i mbrojtur secila (palë) pozicionet e veta në përputhje me interesat dhe të drejtat në këtë aspekt.

Në bazë të disa analizave del se gjatë ndërtimit të raporterve koekzistuese midis palës vendore dhe komunitetit islam në Gjermani janë paraqitur dallime rreth botëkuptimeve fetare siç janë; ravijzimet esenciale rreth Isalmit, veçantia e ritualeve islame, format dalluese gjatë praktikës dhe shërbimeve fetare, duke potencuar nevojën dhe domosdoshmërinë që “konfliktet” midis dy palëve, mund dhe duhet të s’qarohen drejtë para opinionit dhe shoqërisë gjermane.

Andaj, nisur nga këto postullate opinioni gjerman gjithnjë ka qenë i informuar për itinirarin e jetës së besimtarëve muslimanë të cilët jetojnë në Gjermani, me qëllim që përmes njohurive me kohë dhe në mënyrë të saktë të bëhët pasqyrimi sa më real i raporteve të përgjithshme të krijuara brenda shoqërisë gjermane në gjirin e së cilës jeton dhe vepron komuniteti fetarë muslimanë. E gjithë kjo duke i theksuar qartë dallimet themelore morale dhe fetare të dy kulturave të cilat qëndrojnë dhe bashkëjetojnë përballë njëra tjetrës, gjë që, mu për këtë shkak është dashur që këto marrëdhënie të përcaktohen dhe rregullohen me ligj, sidomos e drejta për ushtrim të lirë të fesë brenda komunitetit islam, ngase ka patur raste të shumta kur disa të drejta të këtij komuniteti është dashur të mbrohen para organeve gjyqsore lokale dhe fedrale për t’i zgjedhur kontestet e ndryshme sipas dispozitave kushtetuese gjermane të cilat këtij komuniteti i garantojnë të drejta të plota fetare në këtë vend.

Andaj, gjejmë se institucionet përkatëse të këtij vendi kanë bërë përpjekje të vazhdueshme që konfliktet dhe dallimet ekzistuese midis vlerave të këtyre dy kulturave t’ia s’qarojnë opinionit sa më mirë, duke pasur me këtë rast si qëllim primarë tejkalimin e keqkuptimeve të mundshme nga të dyja palët, me qëllim për të inicuar dialog dhe komunikim të ndërsjellë me komunitetin musliman në Gjermani.

Nuk ka dyshim se ndër faktorët të cilët kanë ndikuar në ndërrimin e hartës fetare të Gjermanisë në rendë të parë rradhitet ardhja gjithnjë e më e madhe e fuqisë puntore të muslimanëve në Gjermani dhe bashkimi i familjeve të tyre, gjë e cila ka bartur me vete edhe shumë pyetje tjera të cilat kanë patur të bëjnë posaçërisht me gjeneratat e reja muslimane të cilët kanë lindur dhe janë rritur këtu, pastaj çështja se çfarë rruge zgjedhin ata në mjedisin “e ri” i cili në një apo mënyrë tjetër ka bërë që të përvetësojnë norma të “reja” shoqërore në jetën e muslimanit në Perëndim, qoftë si individ i cili duke jetuar me të tjerët është i obliguar që t’i ofrojë të mira rrethit ku jeton, qoftë kur është fjala për rolin e tij që duhet ta luajë ai brenda shoqërisë pjesë e së cilës është bërë me vetëdëshirë (?!).

Edhe më shumë se kjo është, gjithashtu, njohja më afër me karakteristikat e muslimanëve të cilat i veçojnë ata nga të tjerët siç është mënyra e Besimit në Zot, Lutjet, Agjërimi, Haxhillëku, etj, që krahasuar me traditat fetare judo-kristiane përafërsisht u shërbejnë qëllimeve të njëjta shpirtërore. Çështja e fesatve fetare islame të cilat shënohen brenda vitit, sidomos ajo e Fitër dhe Kurban-bajramit janë trajtuar posaçërisht në aspektin e jetës së muslimanit si individ duke filluar nga akti i lindjes, kastrimi, nusëria dhe varrimi në kuptimin e normave të parapara sipas sheriatit islam. Poashtu janë shtjelluar në mënyrë të veçantë rregullat e marrjes së ushqimit, çështja e rrobave dhe mënyra e veshjes (garderobës islame) të cilat duhet të përdorën gjatë lutjeve fetare si dhe në jetën e përditëshme, etj, që paraqesin padyshim një segment të rëndësishëm në jetën e përditshme të muslimanit.

Të nxjerrish përfundime konkrete nga secila lëmi e jetës së muslimanit në Gjermani veç e veç nuk është punë fare e lehtë, ngase këto çështje janë mjaftë komplekse duke filluar nga leja për ndërtimin dhe funksionimin e xhamive, agjërimi në vendet e punës, bartja e shamive e grave muslimane në punë, prerja e kafshëve sipas normave të sheriatit islam e deri tek pyetja; sa dhe ç’farë është kujdesi i shoqërisë gjermane ndaj shqetësimeve të tyre shpirtërore në aspektin fetar, pastaj si dukën të gjitha këto rrethana në syrin e vetë muslimanit, sa shkaktojnë të gjitha këto tronditje brendapërbrënda jetës së tij në Gjermani, etj?

Sipas rregullave që vlejnë në Gjermani për të gjitha komunitet fetare që kanë të bëjë me të drejtat themelore për shprehje të lirë të besimit dhe ndjenjave fetare, sipas disa analistëve të këtushëm për komunitetin muslimanë që jeton këtu kanë ngelur edhe shumë çështje të cilat ende nuk janë rregulluar deri në fund, ngase disa nga këto të drejta qëndrojnë në varshmëri të madhe nga normat e padefinuara ligjore të cilat nominalisht janë rrjedhojë e përcaktimeve kushtetuese të cilat kërkojnë gjithmonë rishikim nga ana e organeve kompetente gjermane për ta fituar një pasqyrë më reale se ku çalojnë ato dhe pse nuk mund të zbatohen plotësisht disa të drejta të tyre.

Artikulimi i çështjeve jetike në jetën e muslimanit bëhët kryesisht në harmoni me të drejtat standarde ndërkombëtare, por shumë nga këto të drejta nuk ka mundur t’i zgjedhë as gjyqi, sepse disa prej tyre janë në lidhëshmëri të ngusht me rrjedhat shoqërore të këtushme, që kërkojnë debate dhe sqarime më detale, meqë gjykatat nuk mund të jenë kompetente për shumë çështje fetare islame të cilat kanë tretman dhe kuptim të tillë e që dalin jashtë natyrës së të drejtave civile juridike ndërkobëtare si dhe të disa çështjeve tjera nga përditëshmëria e jetës së muslimanit.

Sa i përket asaj se si ndjehën muslimanët kundrejtë lirive të tyre fetare dhe sa bien ata ndeshë me interesat e të tjerëve këtu në Gjermani, është vështirë të nxjerrën përfundime konkrete, sepse zbatimi shpirtëror dhe praktik i fesë islame ka ende status të padefinuar plotësisht, ku respektimi i normave islame, siç mendon shumica, nuk do të duhej të ishte kontraproduktiv ose në kundërshtim me rrethin, posaçërisht në raport me të drejtat e komuniteteve jo muslimane, dhe derisa do të zgjasë kjo situatë e pasqaruar mirë do të ketë mjaftë punë edhe për gjykatat vendore, të cilat në raste të kontesteve të veçanta janë mbrojtëset e vetme të të drejtave të muslimanëve këtu.

Përderisa ende nuk ka zgjidhje adekuate për shumë çështje që kanë të bëjnë me përditshmërinë e jetës së muslimanit brenda shoqërisë gjermane dhe derisa nuk aprovohet një status shoqëror i përbashkët për organizatat islame, deri atëherë do të ngelin shumë gjëra nga kjo lëmi vetëm në kuadër të të drejtave ligjore të cilat sado kudo muslimanëve iu mundësojnë në masë të caktuar zbatimin praktik dhe shpirtëror të ritualeve dhe obligimeve fetare, që për fat kohëve të fundit janë disa çështje që kanë zënë të rregullohen në nivel lokal siç është rasti me lejen qe iu jipet muslimanëve nga ana e banorëve lokal për ngritjen e minareve dhe thirrjen e ezanit për namaz me zë të lartë, etj, por e keqja tjetër është se shumë çështje edhe mëtej mbeten të varura nga kushtet dhe dëshirat e mjedisit lokal jomusliman. Kjo nuk ndodh gjithkund njësoj, por është më rëndësi për shoqërinë gjermane që komunitetit musliman t’i ofrojë sa më shumë liri për ushtrimin e fesë në nivel të njëjtë dhe me të drejta të barabarta që i gëzojnë këtu vetë kristianët.

Ndërtimi i xhamive

Njëra ndër çështjet kyçe që ka preokupuar komunitetin muslimanë në Gjermani ka qenë sigurimi i lokacionit për kryerjen dhe faljen e namazit (lutjeve), d.m.th. gjetja e vendit dhe ndërtimi i xhamive. Sipas vlersimeve më reale në Gjermani ka afërsisht 2200 xhami, përfshirë këtu lokalet e adaptuara për këtë qëllim të cilat nga pamja e jashtme nuk japin shënja të ndonjë faltoreje islame, ngase ato gjenden të vendosura nëpër podrume, lokale të mbyllura, në zona industriale, etj. Ndërsa xhami në formë klasike, dmth. me kupolë dhe minare ekzistojnë afër 66 në disa qytete të mëdha si në Hamburg, Aachen, Mynhen, Augsburg, Baesweiler, Bergheim, Berlin, Böbingen, Dortmund, Frankfurt am Main, Hamm, Manheim, Hilden, Iserlohn, Karlstadt, Köln, Mosbach, Neuss, Pforzheim, Siegen, Werl, Wesseling, Konstanz (e ndërtuar para tri viteve), etj. Lejen për ndërtimin e xhamive zakonisht e shtrojnë klube dhe shoqata islame të regjistruara pranë organeve gjegjëse vendore të cilat veprojnë në formë legale, ndaj edhe kanë të drejtën të shtrojnë kërkesë për ndërtimin e tyre.

Mirëpo, siç kemi cekur më lartë leja e lëshuar nga organet përkatëse gjermane për ndërtimin e xhamive të reja zakonisht përcillet me protesta nga banorët vendas në lagjën e të cilëve do të ndërtohet ajo, sepse vendet ku parashihet ndërtimi i tyre nuk janë të destinuara për lutje dhe prehje shpirtërore, thonë banorët vendas. Pastaj si problem i veçantë shtrohet çështja e minareve dhe thirrja e ezanit me zë që nga banorët konsiderohet si prishje e qetësisë së tyre, e poashtu problematike është edhe lartësia e minareve që sipas ligjeve lokale nuk lejohet të jet më e lartë se 16 metra, ndërsa sipas kërkesave të muslimanëve ato duhet të jenë së paku 24 metra të larta, gjë që këto dhe konflikte të ngjajshme të kësaj natyre mund të zgjidhen vetëm përmes organeve gjyqsore.

Rasti më drastik ka ndodhur në qytetin Neuss-Derikum ku gjyqi ka vendosur në favor të kërkesës së muslimanëve duke lejuar ndërtimin e xhamisë me minare në lartësi prej 24 metrash, mirëpo ka patur raste kur janë mbyllur xhami të cilat për banorët për rreth kanë paraqitur pengesë për gjumë dhe qetësi që në ora 6 të mengjesit, pastaj në mbrëmje, sidomos gjatë muajit të Ramazanit, të cilat më në fund me vendime të gjykatave janë mbyllur.

Ndërtimi i minareve dhe thirrja e ezanit me zë përmes mikrofonëve poashtu është përcjellur me kundërshtime nga banorët lokalë, por edhe nga shoqata kishtare dhe jevreje me arsyetimin se në lokacionet ku gjenden xhamitë banorët të cilët banojnë afër tyre nuk janë të gjithë muslimanë, gjë që sipas tyre thirrja e ezanit është e palogjikshme, mbase duke u thirrur edhe në dispozita islame sipas të cilave ky ritual nuk është i domosdoshëm (“Farz”), por vetëm “syn-net” (jo obligative), herë i praktikuar gjatë kohës së profetit Muhamed a.s. e herë jo. Këto shkaqe për palën e komunitetit islam kanë qenë të papranueshme, natyrisht. Pra, çështja e përdorimit të minareve për thirrje më zë të ezanit është rregulluar prej rastit në rast, gjë që ka ngelë si çështje e cila më shumë mvaret nga banorët fqinjë, por edhe nga pozita e lokacionit se ku gjendet xhamia, ndonse si ambiente më të përshtatshme janë zonat industriale, ku gjithnjë e më shumë kohëve të fundit po ndërtohen xhami të reja, që më këtë çështja e ezanit nuk po shtrohet më si problem që kërkon leje nga banorët lokalë sepse në këto lokalitet nuk ka ndërtesa banimi.

Namazi dhe agjërimi në vende të punës, në shkolla dhe universitete

Janë këto dy shtylla kryesore për muslimanin të cilat ai duhet t’i plotësojë në jetën e tij të përditëshme si besimtarë, prandaj falja e pesë namazeve (lutjeve) në ditë kërkon kohë dhe vend të caktuar. Njëjtë qëndron problemi edhe me agjërimin, i cili për muslimanin që jeton në Gjermani paraqet problem më vete, kur dihet se shumica e tyre gjenden në marrëdhënie pune nga edhe mvaret se a do të jenë në gjendje që ta kryejnë këtë obligim fetar siç duhet. Sa i përket faljes së namazit para disa vitesh ka patur raste kur disa firma të mëdha industriale punëtorëve turq iu kanë siguruar lokale të posaçme brenda fabrikave ku ata kanë patur mundësi që me rradhë ta falin namazin.

Njejtë është vepruar edhe në disa shkolla dhe universitete ku studentët muslimanë i kanë falur të gjitha kohët e namazit, mirëpo kjo formë e kryerjes së obligimeve fetare gjithnjë e më shumë i ka shqetësuar kompetentët dhe punëdhënësit për shkak se koha e faljes së namazit është dashur të hiqet nga pagesa e punëtorit musliman, kështu që kjo ka shkaktuar konflikte midis dy palëve (punëdhënësit dhe punëmarrësit) të cilat shpeshherë kanë përfunduar me largimin e punëtorëve nga puna. Ka patur raste që janë paraqitur dhe zgjedhur para gjyqeve herë në favor të punëtorëve, herë në të mirë të punëdhënësve. Pra, çështja e faljes së namazit në vendet dhe gjatë orarit të punës edhe sot e kësaj dite në Gjermani nuk është definuar me ligj, që paraqet shkelje të të drejtave fetare të muslimanit. E njëjta gjë është edhe me rastin e shërbimit ushtarak të të rinjëve muslimanë të cilët janë të privuar nga e drejta për t’i kryer ritualet fetare, megjithëse gjykatat vendore, lidhur me kërkesat e tyre për falje të namazit dhe agjërim gjatë kohës së shërbimit ushtatrak, mendojnë se kërkesat e tyre duhet plotësuar, ngase gjithnjë e më shumë është në rritje numri i tyre në rradhët e ushtrisë gjermane.

Sa i përket agjërimit ai trajtohet më shumë si obligim shpirtëror i cili nuk është rregulluar me akte të posaçme ligjore, ndonëse edhe pse punëdhënësi nuk mund ta ndalojë punëtorin që të agjërojë gjatë orarit të punës, ai një gjë të tillë nuk e shiqon me simpati, sepse konsideron se punëtori gjatë kryerjes së punës shpenzon energji të cilën e kompenzon me marrjen e ushqimit gjatë mengjesit dhe drekës i nevojshëm për të riprodhuar kondicion të mjaftuar për ta kryer punën me kualitet dhe koncentrim të duhur, ndërsa si agjërues këtë kompenzim nuk ka mundësi ta bëjë. Poashtu, festat fetare islame paraqesin kaptinë të posaçme në jetën e muslimanit në Gjermani, siç është festa e Fitër dhe Kurban Bajramit, netët e mëdha, dhe të ngjajshme të cilat nuk janë të njohura me ligj, dhe kjo punëtorët muslimanë i detyron që për këto festa të marrin ditë pushimi nga punëdhënësit ose t’i shfrytëzojnë orët tepricë të punës.

Kur është fjala për ndërrimin e emrave i garantuar me ligj gjatë kalimit të gjermanëve në Islam siç ka treguar praktika jo rrallë kjo i ka sjellur probleme administratës lokale, sepse ndërrimi i emrave në librat e amzës duke mbajtur në disa raste mbiemrin e familjes (mbiemrin gjerman) u ka shkaktuar kokëçarje të mëdha siç ishte rasti në Goblenz në vitin 1992 kur z. Dirk Olaf me çdo kusht ka insistuar që ta përvetësoi emrin islam Abdul-Faruk Cetin, ndryshim të cilin e kanë refuzuar kompetentët komunalë, e që këtë konflikt e ka zgjedhur në fund Gjyqi i qarkut në favor të ankuesit.

Çështje tjetër me rëndësi në jetën e muslimanit është kastrimi i fëmijëve mashkuj (bërja synet), por edhe i të moshuarëve të cilët kanë kaluar në Islam, gjë që ky akt edhe ndër muslimanët në Gjermani përcillet me ceremoni festive, punë të cilën e bëjnë mjekët-hirurgë specialistë në spitale ku koston e këtyre operacioneve e bartë numri më i madh agjensive të sigurimeve shendetësore. Ndërsa edhe kastrimi tek fëmrat muslimane me prejardhje nga disa vende islame është sjellur këtu si praktikë e cila zbatohet në shumë raste, dukuri e cila në disa vende të Europës siç është Anglia, Suedia dhe Zvicra trajtohet si vepër e dënueshme me ligj, e po ashtu edhe në Gjermani sipas normave ligjore konsiderohet si lëndim trupor për të cilin pason dënimi edhe me burg. Lidhur me këtë dukuri kanë reaguar edhe disa organizata islame të cilat publikisht janë distancuar nga ky akt joislam duke i shpjeguar opinionit se kastrimi tek fëmrat e ka prejardhjen që nga koha e para Islamit dhe se ky nuk është obligim fetar islam.

Varrimi i muslimanëve në Gjermani

Vdekja dhe varrimi i muslimanëve në Gjermani ka qenë poashtu temë me vete viteve të fundit pranë oragneve qeveritare, ashtu dhe tek opinioni i gjërë, dhe si rezultat i kësaj ka ardhur deri tek vendimi i shumë komunave (mbi 70 sosh) që për muslimanët të ndajnë pjesë të veçanta pranë varrezave të krishtera ose vende tjera të rezervuara për të vdekurit muslimanë. Njëri ndër problemet që janë hasur deri më tani në këtë drejtim midis këshillave islame dhe drejtuesëve komunalë ka qenë varrosja pa arkivole sipas rregullave të sheriatit islam, ndërsa sipas ligjeve vendore varrimi i të vdekurëve duhet të bëhët ekskluzivisht me arkivole, megjithëse disa komuna kanë zënë t’i lejojnë varrimet e tyre sipas rregullave islame.

Problemi tjetër është i natyrës së zgjatjes së qetësisë pas vdekjes së njeriut, varri i të cilit mund të ripërdoret për varrimin e të vdekurve të ri, ku sipas normave islame një periudhë e tillë nuk është e caktuar me sheriat, ndaj Këshillat islame në Gjermani nuk kanë pranuar një kusht të tillë të vënë nga komunat. Këto janë shërbyer me kët rast me rregullat e krishtera sipas të cilave periudha e qetësisë pas vdekjes së njeriut zgjat 20 vite, ku pastaj varri mund të ripërdorët për varrimin e të tjerëve, dhe poçëse në varre të tilla gjenden mbeturina të të vdekurve të mëparshëm atëherë ato vendosën në vende të posaçme. Ky konflikt ende është prezent midis komunave dhe qendrave islame, ndonëse në këtë çështje nuk kanë dhënë përgjigje meritore asnjë nga dijetarët islamë, prandaj kjo çështje ka ngelur e pazgjidhur. Kuptohet se kjo periudhë është e caktuar tek gjermanët për shkakun kryesor të mungesës së lokacionit të mjaftuar pranë varrezave të qytetve, ku për këtë arsye shumica e krishterëve viteve të fundit në mungesë të tokës po i djegin të vdekurit e tyre pluhurin e të cilëve e varrosin në një metër katrorë, mbase edhe për shkaqe financiare kur dihet se një varrë i zakonshëm më së paku kushton 5000 Euro.

Prerja e bagëtive sipas riteve islame

Edhe përmbushja e kushteve islame kur është fjala për prerjen e bagëtisë paraqet problem me vete në Gjermani, sepse normat e sheriatit islam për mënyrën dhe ceremoninë e prerjes së shpezëve dhe bagëtive (duke therë bagëtinë në emër të Zotit dhe duke i prerë ato me thikë shumë të mprehtë) është shumë vështirë të zbatohen pranë fabrikeve dhe thertoreve të shumta në Gjermani të cilat merrën me këtë punë. Ndaj, kjo çështje ka ngelur deri më sot e parregulluar me ligj, edhepse shpeshherë Këshilli Qendror Islam në Gjermani (“Islamrat in Deutschland”) ka ushtrauar ankesa para gjyqeve dhe organeve kompetente vendore, por pa sukses, sepse respektimi i ritualeve islame me rastin e prerjes së bagëtisë është i pamundur të zbatohet në mënyrë të veçantë për muslimanët.

Ushqimet dhe pijet e ndaluara për muslimanët sipas Kur’anit siç është mishi i derrit, gjaku dhe alkooli, të cilat në shumicën e rasteve janë të përgatitura me përmbajetje të ndryshme alkoolësh, paraqet poashtu një problem të madh për besimtarët islamë të cilët jetonë këtu. Për këtë arsye në çdo artikull ushqimor janë të vendosura tiketat që i dëshmojnë blerësit përmbajtjen e tyre, kjo së paku si ndihmesë për blerësitë muslimanë që mos t’i përdorin artikujt të cilët janë të përgatitur me mish derri dhe substanca të ndryshme alkoolike.

Bartja e shamisë në vende publike dhe të punës

Për dallim nga normat ligjore në Republikën Turke, ku bartja e shamive është e ndaluar në disa institucione publike siç janë shkollat, universitet, etj, në Gjermani bartja e tyre në shërbime publike dhe vende të punës nuk i nënshtrohet kurfarë kufizimi (ndalese). Të reja dhe gra muslimane të mbuluara me shami mund të takosh gjithkund në vende publike, shkolla, tregje, në komunikacion, etj, që me gjithë këtë liri një dukuri e tillë brenda shoqërisë gjermane ka shkatuar polemika si dhe konflikte midis fëmrave muslimane bartëse të shamive dhe organeve shtetrore që ka çuar deri tek kontestet gjyqësore. Me vendim të Gjykatës për administrim të Visbadenit me datën 10 qershor 1984 bartja e shamisë duke u bazuar në Ligjin themelor mbi liritë fetare në Gjermani kishte vednosur se ajo është e drejtë e patjetërsuar e saj, meqë shamia paraqet pjesë të pandarë të veshjes fetare islame e garantuar poashtu me ligjin mbi liritë fetare të njeriut.

Problemi i vetëm që ka shkaktuar bartja e shamive në aspektin administrativ në këtë vend ka qenë rasti i daljes në fotografi për dukomente personale (leje të njoftimit, patentë shoferi, etj,), ngase sipas ligjit për shërbime publike parashihet që në fotografi të duken qartë të dy veshët, e që në rastet e kontrollimit policor gratë e fotografuara me shami në kokë personave zyrtarë u ka shkaktuar vështirësi në identifikimin e tyre, gjë kjo e cila ende nuk është rregulluar me dekret ligjor. Nga këtu pikërisht ka filluar diskutimi lidhur më këtë çështje; se në ç’masë bartja e shamisë paraqet simbol fetar, apo sa është kjo dukuri e lidhur me modën e veshmbathjes si dhe dëshirën personale të botës femërore për ta bartur ate.

Në shumicën e landeve kjo çështje është definuar si e drejtë qytetare e pacenueshme, kurse në disa lande tjera është konsideruar si simbol fetar me prapavijë politike. Pra, bartja e shamisë në shoqërinë gjermane ka shkaktuar dilema dhe diskutime të gjata, sidomos me rastin e punësimit të tyre në administratë dhe shërbime publike, posaçërisht në arsim, ku shumë fëmrave muslimane kandidate për mësuese në shkolla dhe univerzitete iu janë refuzuar kërkesat për t’u punësuar në këto institucione, meqë në kërkest e bëra për punësim si kusht kanë kërkuar që nësë pranohën në punë duan të mbajnë shami në kokë. Rasti konkret ka qenë ai me zonj.


Për dallim nga vendimet e gjykatës së administratës në Baden Württemberg për mos ta pranuar në procesin mësimor mësuesën (z. F. Ludin) me kokë të mbuluar me shami, Gjykata e rrethit në Lüneburg me vendim të datës 16 tetor 2000 ka marrë vendos që të pranohet në punë pranë shërbimeve komunale një muslimane me kokë të mbuluar me shami, me arsyetim se bartja e shamisë nuk mund të jet shkak për mospranimin e saj në punë.

Dhe më në fund lidhur më këtë çështje kontestuese, siç dihet me vendim të Gjykatës kushtetuese në nivel federal me seli në Karlsruhe me 23 shtator 2003 ankesa e mësuesës Fereshta Ludin do të zgjidhet në favor të saj duke i lejuar asaj që gjatë orëve të mësimit të bartë shaminë, kështu që do të merrë fund një kontest i gjatë gjyqësor i cili në opinionin gjerman ka shkatuar reagime dhe komente prej më të ndryshmeve, duke filluar nga ato politike e deri tek kritikat e ashpra ndaj Gjykatës kushtetuese, vendimin e të cilës disa qarqe këtu e kanë konsideruar më shumë si vendim politik se sa që ka të bëjë me mbrojtjen e lirive fetare të muslimanëve në Gjermani.