OPINIONE

PARA DIALOGUT SERBO-SHQIPTAR

KONSEZUSI POLITIK, KUSHT PËR SUKSES GJATË DIALOGUT TË ARDHSHËM ME BEOGRADIN

19 shtator 2003 / Shkruan: Rexhep ELEZAJ

 

Se dialogu midis popujve dhe shteteve është i pashmangshëm në rastet siç është tani gjendja e raporteve shqiptaro-serbe pas luftës në Kosovë, këtë e tregojnë shumë raste të ngjajshme në botë të cilat kanë ndodhur gjatë shekullit të kaluar siç ishte dialogu francezo-gjerman pas LDB, pastaj raportet e acaruara midis Irlandës veriore dhe Britanisë, rasti i Italisë dhe Austrisë rreth statusit të Tirolit jugor, çështja e Baskisë në Spanjë, konflikti dhe më vonë bisedimet midis Turqisë e Greqisë rreth problemit të Qipros, etj, etj, të cilat kryesisht kanë ndodhur për shkak të territoreve, ku siç dihet në shumicën e rasteve kanë pasuar bisedimet me ndërmjetësimin e monitoruesëve ndërkombëtarë, disa prej të cilave derisa kanë përfunduar kanë zgjatur me dekada si dhe disa të tjera që ende nuk janë zgjidhur në mënyrë adekuate.

 

Kur është fjala për dialogun e ardhshëm shqiptaro-serb i cili shqiptarëve po u parashtrohet si kusht për plotësimin e 7 standardeve të M. Steinerit për çuarjen mëtutje të ecurive demokratike në Kosovë, me gjithë faktin se çdo dialog parimisht është i mirëseardhur dhe pozitiv, në rastin e Kosovës s’ka dyshim se është një nismë e cila në vete përmban dhe ka specifikat e veçanta politike për shkaqe dhe arsyena të shumta historike të cilat këtë dialog e bëjnë mjaftë të vështirë nga fakti se regjimi aktual serb nuk ka luajtur as për një milimetër nga qëndrimet e regjimeve të mëparshme hegjemoniste të Beogradit ndaj Kosovës të proklamuara qysh në gjysmën e parë të shekullit 19-të në programin ultrashovinist “Naçertania” të I. Garashaninit. Por, as nga politika agresive të cilën regjimet serbe në vazhdimësi e kanë ushtruar ndaj shqiptarëve, pasojë e së cilës politikë shqiptarët kanë pësuar tragjedira të tmerrshme njerëzore dhe kolektive të ushtruara përmes gjenocideve, masakrave, likuidimeve, vrasjeve, burgosjeve, rrahjeve dhe përsekutimeve të të gjitha llojeve që nuk i ka shënuar ndonjëherë më parë historia e popujve të Europës.

 

Pra, të dialoguarit me serbët rreth çështjes së Kosovës për shqiptarët, qoftë edhe për gjëra teknike, nënkupton bisedë me palën e cila kurrënjëherë gjatë historisë në raportet e saj me fqinjët shqiptarë nuk ka treguar mirëkuptim, dashamirësi, fqinjësi të mirë, tolerancë ose sado pakë qëndrime më njerëzore. Gjithmonë, pra, pala serbe ndaj popullit shqiptar ka manifestuar pikëpamje dhe ndjenja antihumane duke shprehur në mënyrë të hapur urrejtje patologjike dhe nënçmim ç’njerëzor kundrejtë popullit shqiptar në shkallë dhe me egërsi të paparë në botën e civilizuar. Anipse, siç cekëm më lartë, shumë konflikte politike dhe ushtarake midis disa shteteve dhe popujve kanë zgjatur me dekada, janë të rralla rastet që e kanë patur nivelin e armiqësisë dhe agresivitetin e politikës serbe ndaj shqiptarëve.

 

P.sh. rasti i konfliktit midis francezëve dhe gjermanëve rreth provincës së Elzasit me të marrë fund LDB ka përfunduar përmes dialogut (jo edhe konflikti kulturor midis tyre) i cili i ka çuar këto dy vende në përmirësimin gradual të marrëdhënieve dhe fqinjësisë së mirë kufijtë ndërshtetror të të cilave sot janë plotësisht të hapur, që padyshim se është ky shembulli më i mirë në Europë se si duhet gjetur zgjidhje për konteste të ngjajshme territoriale si ai në mes Irlandës veriore dhe Britanisë, si çështja e Baskëve në Spanjë, etj, gjë që mos zgjidhja e tyre vazhdon t’i dëmtojë rëndë ecuritë demokratike si dhe marrëdhëniet midis popujve të Europës. Prandaj insistimin e ndërkombëtarëve për fillimin e dialogut shqiptaro-serb neve duhet ta shikojmë, para së gjithash, në prizmin e përpjekjeve që po bën komuniteti ndërkombëtar që popujt e Ballkanit të kyçen sa më shpejtë në BE me synim të ndërtimit të një bote më të sigurtë dhe më të përparuar ekonomikisht, kur dihet fakti se nuk mund të ketë Europë të bashkuar me popuj të shtypur dhe të diskriminuar.

 

Ndaj themi këtu se nësë dialogu i ardhshëm në mes të Prishtinës dhe Beogradit ka për objektiv këtë qëllim nga ana e faktorëve ndërkombëtarë, d.m.th. pajtimin e popujve dhe zgjidhjen e konflikteve historike dhe territoriale midis tyre për ta çuar njerëzimin më përpara, e jo që përmes dialogut eventualisht të bëhën imponime të reja ndaj shqiptarëve për t’i detyruar që ta pranojnë jurisdikcionin serb mbi Kosovën, pra, poçëse është në pyetje ky i pari, atëherë padyshim se pala shqiptare do ta dëshmojë gjatë këtyre bisedimeve gadishmërinë e shqiptarëve për t’u bërë pjesë e familjes europiane. Në të kundërtën, çdo diktat ose prapavijë tjetër politike që mund të fshihet pas këtij dialogu pashmangshëm do të çojë drejtë destabilizmit të proceseve integrative të vendeve ballkanike në BE, gjë të cilën më së paku e dëshirojnë shqiptarët.

 

Ndërsa, sa i përket vetë dialogut me Beogradin ai nuk do të jetë fare i lehtë për palën shqiptare, jo se asaj i mungon përvoja dialoguese ose platëforma unike për t’i prezantuar dhe mbrojtur interesat dhe qëndrimet e saja për Kosovën e pavarur, por për shkakun se pala serbe në këto bisedime do të hyjë me prejudikimin arrogant se Kosova është “pjesë e Serbisë” (siç e kanë futur këtë klauzulë në preambulën e kushtetutës së tyre) duke u thirrur gjoja në Rezolutën 1244 të KS të OKB-së për Kosovën, që shikuar në aspektin politiko-juridik dialogun me serbët e bën edhe më të ndërlikuar, ngase në këtë mënyrë serbët paraprakisht duan që ta përjashtojnë çfarëdo diskutimi rreth statusit final të Kosovës, që është ky qëllim fundamental të cilin synon ta arrijë para fillimit, sidomos gjatë bisedimeve të ardhshme.

 

Vetë fakti se në një mënyrë Beogradi ka arritur që dialogun me shqiptarët ta zbres në nivel të çështjeve teknike, kjo sipas disa analistëve nënkupton se rreth statusit final të Kosovës as që ka pranuar të bisedojë me shqiptarët, mbase disa herë deri më tani zyrtarët serbë të Beogradit janë deklaruar haptazi se kurrë nuk do ta pranojnë pavarësinë e Kosovës. Sa është ky konstatim i sakët në rrethanat aktuale që po kalon sot Kosova është vështirë të thuhet, por ajo që është evidente konsiston me faktin se Beogradi me çdo kusht dëshiron që t’iu shmangët çfarëdo bisedimeve në të ardhmën rreth statusit final të Kosovës. Janë, pra këto si dhe shumë ekzibicione tjera politike të cilat pala serbe po i demonstron para fillimit të dialogut me shqiptarët me qëllim të qartë që palën shqiptare ta dezavuojë dhe hutojë sa më shumë që është e mundur, njëjtë siç ka vepruar para mbajtjes së Konferencës së Rambujesë për Kosovën.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.