|
 |
|
-
19 shtaor
2003 /
Shkruan: Ēerkin BYTYĒI
-
-
Ditė mė parė, doli nga shtypi monografia kushtuar zhvillimit
tė Shkollės Shqipe nė disa mjedise tė Bavarisė Veriore tė
Gjermanisė, hartuar nga shkrimtari dhe punėtori i palodhshėm i
arsimit Hamza Halabaku. Ėshtė ky botim i rėndėsishtėm qė
ngėrthen historikun shumėvjeēar dhe traditėn e punės
intensive me nxėnėsit mėrgimtarė nė kėtė pjesė tė Gjermanisė,
ku me pėrkushtim mėsohet dhe kultivohet gjuha shqipe.
|
-
-
Nga
bankat e Shkollės Shqipe nė Bavarinė Veriore deri mė tash dolėn
qindra nxėnės shqiptarė tė cilėt duke mėsuar pėr gjuhėn dhe
letėrsinė shqipe, pėr historinė kombėtare, gjeografinė e vendit,
kulturėn muzikore e artin figurativ, thelluan dhe forcuan edhe mė
shumė ndjenjėn e atdhedashurisė, mirkuptimin dhe tolerancėn nė kėtė
mjedis tė Gjermanisė mike.
-
-
Ndėrkaq, nė kėtė libėr qė ka vlerė tė pėrhershme pėr historikun e
shkollės shqipe nė diasporė, nė hollėsi dhe me kujdes tė veēantė,
autori flet pėr rėndėsinė e mėsimit plotėsues pėr fėmijėt e
mėrgimtarėve tanė dhe faktin se arsimimi dhe edukimi kombėtar janė
njė nga ēėshtjet mė madhore tė kombit. Janė pėr tu ēmuar lart
pėrpjekjet e mėdha, sfidat e pareshtura, sakrificat e vetmohimet e
atyre bashkatdhetarėve tanė pėr formimin e shkollės, e cila tashmė
ka njė traditė tė mirė dhe mbi rrėnjėt e forta e tė thella tė saj
mund tė priten suksese edhe mė tė mėdha.
-
-
Ėshtė
pėr tu ēmuar edhe kontributi i subjekteve arsimore tė shteteve
pėrkatėse dhėnė shkollės me mėsim plotėsues nė gjuhėn shqipe, qė
krijuan parakushte tė volitshme duke ofruar lokalin shkollor, mjetet
mėsimore etj., pėr nxėnėsit shqiptarė. Tė gjitha kėto, autori i
kėtij libri Hamza Halabaku sikundėr edhe aktivitetet e gjithmbarshme
tė nxėnėsve shqiptarė nė Bavarinė Veriore, i prezenton nė mėnyrė tė
detajizuar. Duke u rrėfyer nė vetėn e parė, nė monografinė Vrunduj
kujtimesh pasqyrohen edhe vėshtėrsitė e shumta rreth hapjes sė
shkollave shqipe nė diasporė, kontributin e madh tė individėve dhe
subjekteve gjermane pėr tė mbėshtetur kėtė aktivitet tė rėndėsishėm
shqiptar dhe nė pėrgjithėsi pėr vullnetin e pathyeshėm tė nxėnėsve
pėr tė mėsuar nė gjuhėn shqipe.
-
-
-
Mėsimi plotėsues nė gjuhėn shqipe pėr mėrgimtarėt tanė ėshtė i
nevojshėm aq sa edhe buka qė e hanė dhe uji qė e pijnė. Pa kėtė
mėsim fėmijėt e tyre nuk mund tė kenė tė ardhme tė ndritshme. Sepse,
nuk mjafton qė fėmijėt e tyre vetėm tė dijnė se janė shqiptarė, por
ata duhet edhe tė marrin dituri nga gjuha amtare, nga historia e
gjeografia kombėtare, arti, kultura dhe tradita jonė e begatshme.
Ata nėpėrmjet kėtij mėsimi frymėzohen me atdhedashurinė e pajisen me
njohuri qė lehtėsojnė rrugėn e zotimit tė tyre pėr ēėshtjen e
mirėfilltė kombėtare, shkruan nė kėtė monografi H. Halabaku.
-
-
Ky
libėr i posabotuar ėshtė i ndarė nė disa kaptina qė pasqyrojnė
rrugėn e zhvillimit tė shkollės shqipe. Ndėrkaq, i ilustruar me
mėse tetėdhjetė fotografi, paraqet njė material tė ēmueshėm
fotodokumentar qė mund tė shfletohet dhe lexohet shpesh dhe kudo,
pėr tė rikujtuar gjithė punėn e madhe tė bėrė nė arsimimin e
fėmijėve shqiptarė nė diasporė pėrkatėsisht nė Bavarinė Veriore tė
Gjermanisė. Vend me rėndėsi zė kontributi i arsimdashėsve dhe miqve
gjerman tė cilėt nė ēdo kohė mbėshtetėn shkollėn shqipe.
-
-
Njėri
nga rezenzentėt e kėtij libri, Gani Bajrami, nė parathėnien e
shkruar konstaton se autori hamza Halabaku, nė kėtė libėr ka arritur
tė sjell informacione dhe dėshmi pėr realitetin e njė kohe dhe
materiale fotografike qė librit i japin peshė dhe vlerė tė veēantė.
Ndaj, ly libėr nuk mund tė merret shkurt vetėm si njė kronikė e
kohės sė caktuar, por ėshtė njė plotėsi dokumentare qė len gjurmė
pėr ekzistimin dhe funksionimin e Shkollės Shqipe nė Bavarinė
veriore.
-
-
Me
kėtė botim, autori Hamza Halabaku, kryen njėkohėsisht njė obligim
morqalo-qytetar nė ndriēimin e kėsaj pjese tė historisė sonė reale,
duke pasqyruar kontributin e bashkatdhetarėve tanė si prindėr dhe
pėrpjekjet dhe sfidat e tyre tė pareshtura pėr formimin e shkollės
shqipe.
-
-
Libri
ka 90 faqe dhe ėshtė njė botim luksoz, i tėri nė teknikėn kolor.
Sėbashku me monografitė tjera tė botuara deri mė tash si ajo
kushtuar shkollės shqipe nė Gjermani, Shkollės Shqipe nė Wupertal,
Düsseldorf, Gelserkirchen, Neuss, Nürnberg, Rottweil, Tuttlingen
etj., paraqet njė thesar tė ēmueshėm pėr tė mbėshttur studimet
lidhur me diasporėn shqiptare dhe aktiviteetet e saj arsimore e
kulturore.
|
|