( Venerime të diplomatit austriak Dr. Albert Rohan përkitazi me UÇK -ënë dhe politikanë kosovarë, të shprehura në librin “Diplomat am Rande der Weltpolitik”- Begegnungen, Beobachtungen, Erkenntnisse, Molden Verlag, Wien 2002 ).  

Vjenë (AUSTRI), 12 SHTATOR 2003 / Përgatiti: Dr. Skënder GASHI      Në këtë libër me vrojtime të këtij diplomati austriak të rryer, të cilat mbulojnë aktivitete diplomatike të A. Rohan-it duke filluar me çështje të lidhura me Kombet e Bashkuara, me Indinë, problemin e Qipros, Libanin e Jugut, takimet e tij me Fidel Castro-n, me Margareth Thetcher, me Ceauşescu-n dhe sidomos me vrojtime direkte të zhvillimeve në Bosnje, në Maqedoni e në Serbi të Jugut, autori i ka skicuar edhe venerimet e veta nga takimet me ushtarakë, poltikanë e intelektualë kosovarë dhe me ngjarje konkrete në Kosovë siç është ajo në Rahovec etj.   Në hyrje të kapitullit “Në vendstrehimin kryesor të UÇK”-ës (fq. 193-200) autori vëren se pas heqjes së autonomisë më 1989, prijs i padiskutueshëm i kosovarëve u bë Ibrahim Rugova. “Sa i përket qëndrimit ndaj politikës shtypëse serbe mbi shqiptarët, ky e përjashtonte çdo lloj rezistence, strategjia e tij ishte e orientuar kryekëput drejt qëndresës dhe mbijetesës së shqiptarëve”.[...].   Kur një herë e pyeta Rugovën çfarë argumenash ka karshi kritikave që po i vijnë nga radhët e partisë së tij, ai mendonte vetëm: “Suksesi im konsiston në faktin, se shqiptarët po jetojnë ende në Kosovë”. “Kjo përgjegje mund të kuptohet vetëm nëse kihet parasysh frika historike e shqiptarëve nga të dëbuarit nga Kosova” - e saqron Rohan përgjegjen e Rugovës.

Autori flet në vazhdim për paraqitjen e grupeve të rezistencës me armë, të cilat ishin të vendosura që pavarësinë e Kosovës ta arrinin me luftë. Në këtë kontekst, diplomati kurioz kishte hetuar se “ Pothuaj po në këtë kohë në skenë doli njëfarë Jakup Krasniqi, i cili e quante veten zëdhënës të UÇK-ës dhe në emër të saj lëshonte kumtesa për shtyp”.

 

Serioziteti i tij ishte vënë asokohe në dyshim dhe vetëm më vonë u pa se Krasniqi me të vërtetë i takonte kreut më të lartë udhëheqës të UÇK-ës. [...] Ishte tanimë e padiskutueshme se UÇK ishte bërë në Kosovë një faktor vendimtar, porse pa u inkuadruar në asnjë formë në procesin politik, prandaj vendosa të nisem për në “Shpellën e Luanëve” dhe të marr kontakt me shtabin suprem. [...]”.

 

Diplomati Rohan u prit në Prishtinë nga një ekip i European Community Monitor Mission (ECMM) të cilin atje e kishte dërguar Bashkimi Europian meqë këtij të fundit nuk i ishte lejuar nga autoritetet (serbe) ngritja e një zyrje të tij në Prishtinë. Këtij ekipi i takonte ambasadori i Austrisë në Beograd e të tjerë dhe britaniku i ri Nick Trunbull. Ky i fundit i kishte kumtuar diplomatit se ky vetë mund të takohej me njërin ndër prijës të UÇK-ës. “[...]

 

Në Malishevë kishte një lëvizje plot gjallëri [...] Nuk vonoi shumë dhe u paraqitën dy burra të veshur civil, të cilët në mënyrë diskrete na drejtuan në një shtëpi në skaj të vendbanimit, në të cilën ( shtëpi) ishin duke na pritur bashkëbiseduesit tanë. Njëri ishte Gani Krasniqi, i caktuar nga UÇK-ja për kryetar komune, ndërsa tjetri u prezantua si “Numri shtatë”. Më vonë mësova se ky kishte qenë anëtar i shtabit suprem, i caktuar për çështje të mbrojtjes e të shërbimit të sigurimit, i quajtur Kadri Veseli alias “Luli”, i cil në Kosovën e psluftës, të kontrolluar nga shqiptarët, i mori sërish po ato detyra. Mbante syze të errëta, na përshëndeti në gjermanisht, dukej porse shumë i rezervuar dhe plotësisht i përmbajtur deri në masë të një të pasjellshmi.

 

Që në fillim të bisedës “Numri shtatë” e bëri një vërejtje interesante, se UÇK-ja nuk don të ketë kurrfarë pune “me politikanët në Prishtinë” dhe se sidomos karshi Ibrahim Rugovës ka qëndrim shumë kritik. Pas vuajtjesh tani e disa dhjetëvjetësh më parë, është marrë vendimi që lufta çlirimtare të çohet deri në fund dhe çfarëdo marrëveshje midis Rugovës e Beogradit do të jetë së këndejmi e pavlefshme. Kjo ma dha rastin që të vërej se edhe nëse çështja zgjidhet me dhunë, heret a vonë duhet të zhvillohen negociata.

 

Prandaj për UÇK-ënë është urgjentisht e nevojshme që të ngritet një strukturë politike, në mënyrë që kjo të mund të inkuardohet në bisedime. Në këtë rrjedhë nisa të flas edhe për situatën humanitare dhe kërkova nga UÇK-ja që Kryqit të Kuq t’i bëhet e mundshme hyrja në zonat e përfshira në luftë. Së fundi apelova tek bashkëbiseduesit e mi që t’i japin fund kidnapimeve të shpeshtuara gjatë javëve të fundit të nëpunësve e të policëve serbë.

 

Provokimet e këtij lloji do të nxisnin patjetër masa represive të ushtrisë jugosllave e të policisë serbe, viktima të të cilave do të jenë, në instancë të fundit, popullata e përvuajtur civile. “Numri shtatë” i dëgjoi fjalët e mia me fytyrë të shtanguar, pa u pas përgjegjur në to as edhe me një fjalë. [...] Kur unë u përpoqa që nga përfaqësuesi i shtabit gjeneral, i cili në ndërkohë po rrinte në tryezë si i gurëzuar, t’u bie në fije hollësive rreth organizimit të UÇK-ës, strukturës së saj komanduese si edhe shrtrirjen e “zonave të çliruara” ky u mbyll si guacë dhe bisedën e shpalli prerazi për të përfunduar. Ai shtoi se po deshta, mund të kthehesha sërish pas disa ditësh.

 

Vërejtja ime se kam bërë rrugë të gjatë nga Vjena për t’u takuar me të, e mori së pakut një përgjegjje subtile se UÇK-ja u gëzohet përherë vizitave të mia dhe se ka shpresë se unë do të vij së shpejti në Kosovë dhe do të marr kontakt me të. Përkundër pritjes së ftohtë që na u bë në Malishevë, kjo vizitë e një diplomati të Perëndimit të rangut të lartë do t’i ketë mbetur këtij në kujtesë, sepse gjatë viteve në vijim më janë përcjellur herë pas here të falat e “Numrit shtatë” misterioz”.[...]

 

“Në rrafshin e përfaqësimit politik të UÇK-ës ndodhi diçka e çuditshme kur politikani i njohur Adem Demaçi e quajti veten për të vetmin zëdhënës legjitim të “Lëvizjes Çlirimtare”. Ky burrë shtatvogël e energjik, i quajtur shpesh edhe “Nelson Mandela” i Kosovës, - sadoqë i kishte kaluar njëzetetetë vjetë nëpër burgje të Jugosllavisë e kishte përballuar këtë kohë të gjatë pa pasoja fizike e psiqike. Ai ishte një përfaqësues i pakomprimis i pavarësisë së vendit dhe e kishte bërë një propozim, që të gjitha shtetet e Ballkanit të bashkoheshin në një Union të quajtur “Ballkania”. Unë e vizitoja atë shpesh dhe kisha simpati të madhe për këtë personalitet sa emocional aqë edhe të sinqertë. Pas një kohe të shkrutër si zëdhënës i Ushtrisë Çlirimtare, për shkaqe shëndetësore, Adem Demaçi u tërhoq në jetën private.”

 

“Sikundër edhe pritej, udëheqësve ushtarakë të UÇK-ës iu dasht shumë shpejt të ngjiten në arenën politike dhe ta marrin një rol të rëndësishëm në negociatat që po zhvilloheshin paralelisht me luftën. Në këtë mes si personalitet prirës u shqua i riu karzmatik Hashim Thaçi i cili së shpejti, në Konferencën e Rambujesë - përkrah Ibrahim Rugovës - do t’i bie violinës së parë. Këto dy karaktere rrënjësisht të ndryshme do të mbeten protagonistët kryesorë në garat politike të Kosovës së pasluftës.

 

Një dobësi e madhe e spektrit politik të Kosovës ishte ajo që përreth Ibrahim Rugovës nuk kishte asnjë personalitet të fortë, i cili autoritetitn e pamohueshëm dhe peshën e madhe të partisë së tij, të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), do të mund ta përdorte për një aksion pozitiv politik. Pas vrasjes më 1999 të Fehmi Aganit të respektuar nga të gjithë, nga garda e vjetër mbeti vetëm mjeku dhe “Kryeministri” i qeverisë në ekzil të Kosovës Dr. Bujar Bukoshi. Unë jam takuar shpesh këtyre viteve të fundit me Bukoshin dhe me kohë e fitova mbresën se kemi të bëjmë me një personalitet të mençur.

 

Për shkak të qëndrimit të tij për kohë gjatë në botën e jashtme është pikëpyetje nëse ky e ka përkrahjen e nevojshme nga populli i Kosovës për një rol politik. Përveç kësaj, midis tij e Rugovës ka një hendek të thellë i cili nga njëra anë ka të bëjë me mendësitë e ndryshme sa i përket strategjisë dhe në anën tjetër tek një grindje rreth përdorimit të parave të mbledhura jashtë dhe administrimit të tyre nga Bukoshi. Do të jetë së këndejmi e nevojshme që Bukoshi ta themelojë një parti të vetën, në mënyrë që ta krijojë një platformë të përshtatshme për aktivitetet e tij të ardhshme politike.

 

Ato dy personalitete, të cilat në Prishtinë ishin partnerë të parë me të cilët u takuan ndërkombëtarët dhe të cilët nga shumica prej nesh konsiderohen për miq: botuesi i të përditshmes “Koha ditore” Veton Surroi, dhe ai i të përjavshmes “Zëri” Blerim Shala mbajnë që nga mbarimi i luftës qëndrim të distancuar ndaj politikës. Të dy këta gëzojnë, jo vetëm në botën e jashme, porse edhe në vetë Kosovën respekt të madh. Përkundër shkallës së lartë të rezikshmërisë, Veton Surroi kishte refuzuar që gjatë kohës së luftimeve të largohej nga atdheu i vet dhe burgosjes nga forcat serbe të sigurimit i shpëtoi vetëm falë ndërrimit të përditshëm të vendstrehimit të tij.

 

Sa herë që, pas tërheqjes së adrministratës së mëparshme, pati nevojë për ngritje zëri që t’u vehej lledhi eksceseve të drejtuara kundër serbëve e romëve ose për ngritje zëri kundër korrupsionit dhe krimit të organiazuar të përhapur gjeregjatë, këtë e bënë Veton Surroi e Blerim Shala. Për guximin e tyre këta janë kritikuar e kërcënuar shpesh. Të dy këta janë ende të rinj, prandaj është krejtsisht e mundshme, që një ditë këta të jenë të gatshëm që për vendin e tyre të marrin mbi vete edhe funksione politike.”.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.