Iluzionet e Serbisë në Kosovë

Koment i gazetës ditore zvicerane Neue Zürcher Zeitung, 29 gusht 2003.

 

Deklarata e miratuar për Kosovën nga Parlamenti Serb ka të bëj shumë pak me realitetin në ish-krahinën serbe. Parlamentarët në Beograd bëjnë iluzione, nëse besojnë, se një ditë do të bëhet ashtu si ka qenë dikur.  Me deklaratë zgjohet bindja se suvereniteti shtetërorë i Serbisë do të kthehet në Kosovë, posa ti ketë krijuar kushtet Administrata e Përkohshme e Kombeve të Bashkuara. Por, pushteti i Beogradit më kurë nuk do të arrij në Kosovë.

 

Në dokument potencohet se Kosova është pjesë e pandashme e Serbisë dhe duhet të mbetet - një kërkesë, e cila duhet të futet edhe në kushtetutën e re serbe. Natyrisht fjala është edhe për një autonomi substanciale. Dhe kjo humb vlerën praktikisht me krahasimin e saj (autonomisë substanciale vër.) me të njëjtën shkallë me autonominë e ish- dhe të tashmën proinvincë serbe Vojvodidën, dhe  pa i shikuar e krahasuar raportet historike dhe politike.

 

Kthimi i serbëve të ikur dhe të dëbuar nga ekstremistët shqiptarë dhe rikthimi i një Kosove multietnike, ashtu  si po potencohet përherë në Beograd, jepen në dokument  si kushte për bisedime lidhur me statusin e krahinës. Deri tani janë kthyer pakë serbë. Dhe kjo për arsye edhe të ektremistëve shqiptarë, të cilët nuk figohen nga askush për ta ndal kthimin e serbëve. Por gjithnjë e më shumë shifet se çështja e statusit nuk mund të shtyhet pafund në bankën (tavolinën) e gjatë. Gjendja politike e paqart e vështirson ndërtimin  e institucioneve shtetërore dhe pengon zhvillimin ekonomik.

 

Një Kosovë multietnike sipas kuptimit perendimor me institucione të përziera funksionale mbetet, edhe pse me keqardhjeduhet duhet të thuhet, një iluzion. Dhe këtu përpjekjet e Administratës së OKB-së nuk mund të ndryshojnë shumë. Që nga koha kurë Kosova është e Serbisë, pra aqë nga viti 1912/1913, pushtetin e ka ushtruar njëri nga këto grupe të popujve, shumicën e ka ushtruar pakica serbe, dhe ka nështruar të tjerët. Sot serbët dhe shqiptarët flasin shumë për demokraci, ndërsa mendojnë sundimin mbi të tjerët. Mu në qytetet e mëdha, ku ka pasë pikënisje të para për një jetë të përbashkët, sot praktikisht nuk ka fare serb.

 

Nga deklarata shifet se Beogradi nuk dëshiron të tërhiqet nga Kosova. Në Serbi përherë është kritikuar qeveria se ajo nuka strategji dhe se problemin e shtyn përhere. Por shtohej edhe numri i atyre që mendojnë se Serbia po paguan çmim të lartë për ta mbajtur Kosovën. Dhe tani qeveria ka marrë një pozicion të qartë.

 

Ajo tenton për kërkesat maksimale. Mirëpo me këtë ajo i lidhë duart e veta. Dhe fusha e veprimit në bisedime për statusin e Kosovës është ngushtuar edhe më shumë, një zhgjidhje kompromisi duket të jetë i pamundshëm. E njejta vlenë edhe politikanët shqiptarë të Kosovës, të cilët me kokëfortësi qëndrojnë pranë kërkesës së tyre maksimale për pavarsi dhe mendojnë gabimisht se çështja e statusit ka përfunduar me `luftën për pavarsi`.

 

Dhe shifet se Beogradi nuk ka kurrëfarë ndikimi direkt në ngjarjet në Kosovë dhe se më nuk do të ketë ndikim politik vendimtar. Kosova është faktikisht e pavarur. Regjimi i Milosheviqit ka provokuar secesionin e shqiptarëve me heqjen e autonomisë së Kosovës dhe politikës shtypëse.

 

Deklarata për Kosovën është e motivuar nga politika e brendëshme. Dhe për të parën herë pas mosmarrëveshjeve në udhëheqësi, ata kanë demonstruar bashkimin e tyre. Dhe mbetet pytja, a nuk do të ishte më mirë, sikur qeveria serbe, në vend së të zgjoj iluzione të reja, për ta përgatitur më në fund popullatën se vendi çështjes së Kosovës herët a vonë nuk mund t`i shmanget me koncesione të zgjëruara.

 

Shqipëroi: Zef Ahmeti

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.