Intervsitë me dr. Enver Hasanin, profesor i të Drejtës Ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës, dhënë revistës PROFIL,  mujore, e pavarur, studentore (korrik- gusht: nr. 6/ 2003)

”Po u bë një hulumtim serioz dhe neutral, UP-ja del më e politizuar se në kohët e sistemit diktatorial komunist jugosllav”

”Ajo çka është quajtur reformë, në thelb ka qenë dhe është prishtje e paramterave themelorë të UP-së, një goditje e rënd dhe eleminim i strukturës bazike të UP-së. Ndërhyrjet në UP në emër të reformës, në fakt, kanë qenë strukturore dhe të thella, pasojat e të cilave do të ndihen për një kohë shumë të gjatë. Kur them strukturore, mendoj në ndërhyrjet të cilat, ta zëmë, mjeku jokompetent do t’i bënte në trupin e njeriut, duke e lëvizur zemrën te goja, mushkëritë prapa shpinës, kurse zorrët në fytë, e kështu me radhë. Ja, kjo është gjendja e UP-së sot, pas tërë asaj katrahure që u quajt reformë e që nuk ka qenë veçse një paravan për qërim personal të hesapve me kundërshtarë politik dhe jo bashkëmendimtarë”, shprehet prof.dr.Enver Hasani, duke analizuar procesin e reformave në Universitet   Prishtinë, Korrik-gusht: nr. 6/ 2003 / Revista e pavarur studentore " PROFIL"

  

Autor i librave “Shpërbërja e Jugosllavisë dhe rasti i Kosovës” (Dissolution of Yugoslavia and the case of Kosova) dhe së fundi i librit “Vetëvedosja, Integriteti Territorial dhe Stabiliteti Ndërkombëtar: Rasti i Jugosllavisë”  (Self-Determination, Territorial Integrity and International Stability: The Case of Yugoslavia), dr. Enver Hasani është profesor i të drejtës ndërkombëtare në Fakultetin e Drejtësisë dhe në Departamentin e Shkencave Politike të Universitetit të Prishtinës. Shef i parë i Departamentit të Shkencave Politike, profesori Hasani është një nga zërat më të fuqishëm që kërkon hapur ndërrime rrënjësore dhe të shpejta në procesin e reformimit dhe të organizimit brendapërbrenda Universitetit. Ai flet në këtë intervistë, dhënë enkas për PROFIL-in, mbi zhvillimet më të rëndësishme në sferën universitare. Duke e cilsuar si shqetësuese gjendjen e tanishme në Universitet, ai bënë thirrje për “punë kompetente dhe të përgjegjshme, të bazuar në ligj dhe sipas standardeve ndërkombëtare të cilat vlejnë për punën në universitete, gjë që don të thotë edhe depolitizim të menjëhershëm të Universitetit”. Enver Hasani, i cili ka doktoruar në Universitetin anglofon të Bilkentit në Ankara, Turqi, është dhe profesor vizitor i Universiteteve si ai Sarajevës dhe i Bolonjës dhe ka publikuar midis tjerash në botimet e jashtme akademike, sikur është revista prominente “The Fletcher Forum for World Affairs”.

 

 

I tërë UP nuk parapaguhet as edhe në një revistë shkencore

 

PROFIL: Z. Profesor, a mund të na jepni një pasqyrë të gjendjes në Universitet në mënyrën si ju e përceptoni atë?

 

Prof. Enver Hasani: Mendoj se gjendja në Universitetin tonë është mjaft e rënd dhe për t’u shqetësuar seriozisht rreth saj. Këtë shqetësim e kam ndarë me kosovarët dhe më gjërë në disa raste edhe publikisht dhe për gjërat konkrete.

 

PROFIL: A do të mund të na jepni, gjithashtu, apo të bëni një lloj analize komparative me trendet e sotme bashkëkohore të zhvillimit në fushën universitare. Më intereson se, sa larg dhe sa afër këtyre zhvillimeve ndodhemi ne?

 

Prof. Enver Hasani: Më lejoni t’ju them se në kohën kur unë jam pranuar si asistent në këtë Universitet, në vitet e fundit të Luftës së Ftohët, në Fakultetin Juridik kanë ardhur rregullisht tetë revista të huaja shkencore, pa llogaritur këtu të gjitha revistat shkencore nga territori i ish Jugosllavisë. Prej tyre pesë kanë qenë në gjuhën angleze, një në italisht, një në gjermanisht, dhe, së fundi, një në frëngjisht. Sot, i tërë UP nuk parapaguhet në asnjë revistë shkencore dhe kjo flet vetëpërveti për ata që duan të kuptojnë se ku gjendemi ne dhe tërë tragji-komikën e asaj që këtu quhet shkencë e reformë universitare. Në vijim të kësaj, më lejoni të përsëris shqetësimin e një mikut tim nga një vend mjaft dashamirës për ne, i cili më tha kohë më parë se si ishte e mundur që në Kosovë të fitohen kaq shumë tituj shkencor kur asnjë bibliotekë nuk funksionon si duhet dhe asnjë revistë shkencore nga jashtë nuk merret.

  

  

Për të ecur përpara duhet një përzgjedhje tjetër e kuadrit arsimor

 

PROFIL: Si i shihni nga perspektiva e sotme zhvillimet në Departamentin e Shkencave Politike, drejtues i së cilit ishit më parë?

 

Prof. Enver Hasani: Mendoj se është iluzion të besohet se Departamenti i Shkencave Politike mund të ketë ardhmëri më të ndritshme se vetë UP-ja. Kjo është në fakt qesharake. Është fakt se ky Departament ka një përzgjedhje më kualitative se disa nga pjesët tjera të UP-së, por sërisht është në kuadër të këtij Universiteti dhe politika e regjistrimit në esencë nuk ndryshon. Kjo më jep të drejtë të them se asnjë largim i këtij Departamenti nga struktura e sotme e UP-së nuk është real, pa marrë parasysh çmimin dhe premtimet që mund të ofrohen për një gjë të tillë. Në fakt, një ide e tillë është absurde. Së dyti, si Shef i parë i këtij Departamenti kam vërejtur se për të ecur përpara duhet një përzgjedhje tjetër e kuadrit arsimor, i cili do të ishte kompetent dhe i thirrur për të ligjëruar aty. Një përpjekje të tillë kam pasur rastin ta ndërmarrë me disa kolegë nga Universiteti Shefild i Britanisë së Madhe më 2001, por u ndeshëm me rezistenëcë të pabesueshme nga strukturat relevante në Rektorat, aq sa u pat vënë në pikëpyetje fillimi i vitit të parë, ashtu siç e kishim planifikuar me kolegët ekspertë ndërkombëtar. Megjithatë, arsyeja dominoi dhe më në fund filloi puna në këtë Departament. Unë me xhelozi ruaj kujtimet e mira të ditëve të para të punës së këtij Departamenti dhe të punës sime si Shef i parë i tij në rrethana edhe më të vështira se sot.  

 

PROFIL: Ka shumë debate që zhvillohen rreth këtij departamenti, duke nisur që nga statusi i tij dhe deri te pohimet se njëra apo tjetra gjeneratë është më e mirë, ose në një kuptim më ekstrem, “më e dijshme” dhe “më pak e dijshme”. A ka një logjikë apo një vizion të qartë se çfarë synohet me këtë departament dhe cilat janë shkaqet që kanë krijuar këtë gjendje?

 

Prof. E. Hasani: Unë nuk shoh se ka ndonjë vizion të qartë të punës afatgjate të këtij Departamenti dhe kjo nuk është vetëm cilësi e këtij Departamenti, sikundër e thashë më sipër, por e tërë UP-së. Kurse ndarja që bëhet është krejt personale dhe e pabazë dhe është e drejtuar kundër vetë fillimit të punës në Departament dhe kundër njerëzve të cilët identifikohen me fillimin e punës së këtij Departamenti këtu e tre vite më parë. Nuk ka asnjë logjikë që të ketë dallime drastike në mes të dy gjeneratave, në ndërkohë që nuk ka pasur asnjë ndryshim në politikën e regjsitrimit. Bile-bile, në vitin e fundit, nëse ju kujtohet, ka pasur pyetje me rastin e pranimit të studentëve të rinjë të cilat i përkisnin muzikës, pra fjala është për studentë që pretendonin të studionin shkencat politike, një lëmi krejt e ndryshme nga ajo e muzikës. Unë jam i gatshëm të futem në ndonjë debat eventual për të diksutuar dallimet në sasinë dhe cilësinë e dijes së këtyre dy gjeneratave të politologëve të Kosovës, sado që nuk besoj se ka një mekanizëm për të bërë një vlerësim të tillë, e as njerëz kompetent për një gjë të tillë.

 

 

Mungesa e sensit minimal për transparencë në Universitet

 

PROFIL: Ju keni kritikuar disa herë metodat e menaxhimit në planin universitar. Cilat në të vërtetë, sipas mendimit tuaj, janë pikat e dobëta të menaxhimit apo drejtimit të Universitetit?

 

Prof. Enver Hasani: Po, kjo është kështu si thuani ju. Kritika ime themelore ka qenë dhe mbetet se UP-ja pas Luftës ka qenë në tërësi e politizuar dhe vazhdon të jetë e tillë, me tendenca të degjenerimit të tërsishëm të procesit edukativo-mësimor dhe akademik e shkencor. Po u bë një hulumtim serioz dhe neutral, besoj se del që sot UP-ja është më e politizuar se që ka qenë në kohët e sistemit diktatorial komunist jugosllav, ku, së pakut formalisht, funksionarët e lartë partiak pengoheshin nga të qenurit njëkohësisht anëtarë dhe menaxhues të UP-së. Kritikë tjetër e imja ka qenë dhe mbetet metoda e menaxhimit, e cila ka qenë dhe vazhdon të jetë krejt diskrete dhe jopublike, me mungesë të sensit minimal për transparencë, gjë që ka karakterizuar dhe karakterizon institucionet tjera administrativo-policore e jo ato  që pretendojnë të quhen universitete. Kjo poashtu reflektohet edhe në politikën e pranimit të kuadrit mësimor dhe në kriteret mjaft të ulëta të këtij pranimi dhe të avancimeve shkencore e pedagogjike, në esencë administrative dhe të kryera përmes metodave mekanike të votimeve klanore dhe të bazuara në solidaritete mediokrësh.

 

PROFIL: Ka patur shumë debate rreth asaj që është quajtur reformë universitare. Ka prodhuar ndonjë efekt kjo reformë, sipas jush?

 

Prof. Enver Hasani: Ajo çka është quajtur reformë, në thelb ka qenë dhe është prishtje e paramterave themelorë të UP-së, një goditje e rënd dhe eleminim i strukturës bazike të UP-së. Ndërhyrjet në UP në emër të reformës, në fakt, kanë qenë strukturore dhe të thella, pasojat e të cilave do të ndihen për një kohë shumë të gjatë. Kur them strukturore, mendoj në ndërhyrjet të cilat, ta zëmë, mjeku jokompetent do t’i bënte në trupin e njeriut, duke e lëvizur zemrën te goja, mushkëritë prapa shpinës, kurse zorrët në fytë, e kështu me radhë. Ja, kjo është gjendja e UP-së sot, pas tërë asaj katrahure që u quajt reformë e që nuk ka qenë veçse një paravan për qërim personal të hesapve me kundërshtarë politik dhe jo bashkëmendimtarë.

  

PROFIL: Cila është shtegdalja nga kjo gjendje?

 

Prof. Enver Hasani: Unë e kam thënë disa herë dhe po e përsëris edhe njëherë: shtegëdalja është vetëm në punën kompetente dhe të përgjegjshme, të bazuar në ligj dhe sipas standardeve ndërkombëtare të cilat vlejnë për punën në universitete, gjë që don të thotë edhe depolitizim të menjëhershëm të Universitetit. Kjo mund të arrihet kur, në rend të parë, të bëhet një ndërhyrje rrënjësore në politikën e regjistrimit në Universitet, si dhe në politikën e pranimit të kuadrit mësimëdhënës. Kjo nuk don shpenzime materiale. Pa një ndërhyrje të tillë, kurrë në UP nuk mund të ketë reformë edhe sikur të vihen në dispozicion të gjitha vijat e kreditimit nga fondet e Bankës Botërore. Vetëm kur të stabilizohen politikat e regjistrimit dhe të pranimit, në mënyrë tërësisht cilësore dhe sipas një metodologjie tjetër, mund të flitet për një fillim të reformës së mirëfillët. Por, njëherë duhen rehabilituar pasojat e krijuara nga “reforma” e këtyre tri-katër viteve të pasluftës.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.