|
- 27 qershor 2003 / Elez Biberaj / Zėri
i Amerikės
-
- Analisti shqiptar Fatos Lubonja tha tė premten se pėrplasja
brenda Partisė Socialiste ėshtė serioze, pėr shkak tė
situatės qė ndodhet kjo parti. Para njė mbledhje tė
kryesisė sė Partisė Socialiste, ku u diskutua edhe pėr
kritikat e zėvendės kryeministrit Meta ndaj mėnyrės sė
drejtimit tė kryeministrit Nano, zoti Lubonja dha njė
intervistė pėr Zėrin e Amerikės. Ai tha se problemi i madh
qė shtrohet pėrpara ėshtė a mund tė jetė i suksesshėm
zoti Meta nė pėrpjekjen e tij pėr tė ēuar politikėn
shqiptare njė hap pėrpara, apo pėrsėri do tė gjenden
kompromiset e zakonshme qė janė gjetur brenda Partisė
Socialiste.
-
- Zėri
i Amerikės:
Zoti Lubonja, sa serioze mendoni se ėshtė pėrplasja e re
midis zotit Nano dhe zotit Meta dhe ēfarė pritet nga
mbledhja e kryesisė sė Partisė Socialiste sonte?
-
- Fatos Lubonja:
Mendoj se mbi tė gjitha serioze ėshtė gjendja nė vend, e
cila ka ēuar nė kėtė pėrplasje, do tė thoja unė. Ndėrsa
sesa serioze ėshtė pėrplasja kjo ėshtė njė ēėshtje me
serioze, do tė thoja, sepse Partia Socialiste nga njėra anė
ndodhet para zgjedhjeve lokale, tė cilat si tė thuash kėrkojnė
unitetin dhe nga ana tjetėr ndodhet pėrpara situatės kur njė
grup brenda PS-sė me nė krye Metėn, ndjen se nuk mund tė
shkohet mė kėshtu nė politikė, pėr tė gjitha ato arsye qė
juve i thatė shumė mirė dhe qė kanė tė bėjnė - sepse
reforma ėshtė njė term shumė i pėrgjithshėm - por kanė
tė bėjnė tek e fundit me kalimin e politikės shqiptare nga
shteti i personave dhe i grupeve dhe i klaneve shpeshherė tė
lidhura me krimin, nė shtetin e ligjit. Besoj se kjo ėshtė
tentativa.
-
- Problemi i madh qė shtrohet pėrpara
ėshtė a mund tė ketė sukses Meta nė kėtė pėrpjekje tė
tij pėr tė ēuar politikėn shqiptare njė hap pėrpara, apo
pėrsėri do tė gjenden kompromiset e zakonshme qė janė
gjetur brenda Partisė Socialiste.
- Njė ndėr tė fundit ishte edhe
kompromisi qė u arrit pėr komisionin Rama, ku megjithėse
akuzat kanė qenė nga vetė socialistėt pėr korrupsion, tek
e fundit u bashkuan tė gjithė nė mbrojtje tė kėsaj
figure, sepse kjo figurė ka tė bėjė me pushtetin e tyre nė
zgjedhjet lokale dhe nė pėrgjithėsi me pushtetin. Pra
problemi i madh ka tė bėjė me kėtė se mundet apo
smundet zoti Meta tė bėjė njė hap tani nė kėtė
moment kaq delikat nė Partinė Socialiste.
-
- Parashikimet janė tė
disallojshme. Gjithsesi ėshtė mė mirė vonė se kurrė thotė
njė fjalė. Unė mendoj se i duhet shkuar kėsaj pune pėrpara,
por e kam tė vėshtirė si analist tė them pėr arsyet qė
shtjellova se a do tė mundet apo sdo tė mundet tė bėhet
njė ēėshtje serioze kjo pėrplasje dhe tė sjellė njė hap
pozitiv nė politikėn shqiptare nė pėrgjithėsi.
-
- Zėri
i Amerikės:
Por zoti Lubonja, sa parimore janė akuzat e zotit Meta. Nė
shumė aspekte, pėrplasja e re ėshtė e ngjashme me atė tė
vitit tė kaluar: Zoti Meta ka ngritur pothuajse tė njėjtat
akuza ndaj zotit Nano, pra pėr arrogancė politike, nepotizėm,
mospėrfillje tė forumeve tė partisė, pėr kontroll mbi
median e tė tjera, qė Nano i kishte ngritur vjet kundėr
zotit Meta. A mendoni se kėto ēėshtje qė ngrihen mes tyre
shėrbejnė pėr tė mbuluar atė qė pėrbėn thelbin e
mosmarrėveshjeve, luftėn pėr pushtet?
-
- Fatos Lubonja: Pa
dyshim ka, shumė tė vėrteta nė kėto qė thoni juve, por
nganjėherė edhe politika ecėn pėrpara jo nėpėrmjet
idealeve, si tė thuash tė pėrqafuara nga njė krah, por
thjesht nga pragmatizmi dhe nga nevojat. Kjo ėshtė tė paktėn
shpresa se mund tė hidhet njė hap. Nė fakt Nano u mbėshtet
shumė mė tepėr se sa ēmbėshtetet Meta, para njė viti,
kur filloi luftėn pėr katarsis.
-
- Edhe unė kam qenė njė nga mbėshtetėsit
e tij. Ndėrkaq Meta nė kėtė situatė nuk mendoj se ka atė
mbėshtetje, nė kuptimin e elitės politike, qoftė edhe
mediatike, por nga ana tjetėr problemi ėshtė rėnduar, pra
zhgėnjimi qė pėsoi publiku me Nanon, qė nė vend tė
katarsisit i thelloi ato probleme, tė cilat ai vetė i kishte
kritikuar, ngre pėrpara problemin qė kėtu janė edhe
struktura tė tjera mė tė thella qė duhet tė ndryshojnė.
-
- Pra nganjėherė, politikanėt nuk
janė si tė thuash vetėm aktorė tė kėtyre lėvizjeve, por
janė edhe instrumenta tė strukturave kriminale qė janė
krijuar, qė nė njė farė mėnyre kanė kapur shtetin.
-
- A do jetė i zoti Meta tė marrė
pushtetin dhe ta ēlirojė shtetin nga kapja qė i ka bėrė
krimi, ky ėshtė njė problem shumė i madh ku sigurisht
duhet tė hyjė nė lojė edhe opozita dhe dinamika,
dialektika politike shqiptare duhet tė jetė pak mė e gjerė
sesa brenda kėsaj partie, e cila siē thashė ka kėtė
kontradiktė tė madhe brenda. Nga njėra anė do pushtetin
dhe nė anėn tjetėr do tė pastrohet dhe tė ndahet nga
krimi. Janė dy gjėra qė kundėrshtojnė njėra tjetrėn.
-
- Zėri
i Amerikės:
Zoti Lubonja, pėrplasja e re u fillua nga zoti Meta e
jo nga zoti Nano i cili duket se ėshtė i interesuar pėr ta
frenuar konfliktin. Pėrse mendoni se zėvendės-kryeministri
vendosi pikėrisht nė kėto momente -- me njė fjalė pas dėshtimit
tė marrėveshjes Nano-Berisha dhe nė prag tė fushatės pėr
zgjedhjet vendore -- pse vendosi nė kėto momente qė tė
konfrontohej me zotin Nano?
-
- Fatos Lubonja:
Jemi nė fushėn e hamendjeve, nuk mund ta thuash me 100 pėr
qind, sepse unė mendoj se situata jo vetėm ėshtė rėnduar
dhe duhet ndėrhyrė dhe nga ana tjetėr mesa shikoj ky grup
brenda Partisė Socialiste sheh njė revan galopant tė Nanos
drejt kapjes si me thėnė tė pushtetit dhe kontrollit tė tė
gjitha pushteteve, ēka sipas mendimit tim, i bėn kėta tė
mendojnė qė kur tė vijė puna nė Kongres, kėta nuk do tė
kenė mė asnjė shans pėr ta sfiduar Nanon dhe pėr tia
marrė pushtetin.
-
- Prandaj mendoj se ndonėse kanė kėtė
vėshtirėsi qė kanė zgjedhjet pėrpara, e kanė luajtur kėtė
kartė pėr tė qenė si tė thuash disi mė tė fortė se sa
ēmund tė jenė pas zgjedhjeve, nė prag tė Kongresit ndėrkohė
qė Nano do tė jetė fuqizuar shumė mė tepėr nėse fiton
zgjedhjet, nėqoftėse nuk fiton zgjedhjet, tani ata i duan
edhe kėta vetė ti fitojnė zgjedhjet, prandaj edhe
situata ėshtė e komplikuar siē thashė.
-
- Nėse nuk fiton zgjedhjet Nano, atėherė
pėr kėta ndoshta do tė ishte mė e lehtė, por kėta
mendojnė se zgjedhjet duhet ti fitojnė dhe mund ti
fitojnė dhe prandaj mendoj se e kanė zgjedhur kėtė moment,
qė ėshtė si tė thuash momenti i fundit pėr ta, sipas
gjykimit tė tyrė, por qė ka siē thashė vėshtirėsinė qė
pėrmenda.
-
- Zėri
i Amerikės:
Zoti Lubonja, ju pėrmendėt edhe rolin e opozitės, nė pėrgjigje
tė pyetjes sė parė. Ēfarė roli shihni ju, ēfarė roli po
luan Partia Demokratike nė kėto situata tė reja pėr
socialistėt?
-
- Fatos Lubonja:
Mendimi im ėshtė qė opozita ka luajtur njė rol tė rėndėsishėm
denoncues pėr shumė nga fenomenet qė kritikon sot edhe
Meta, ndėrkaq roli i opozitės nė ndėrtimin e njė
alternative kredibėl, pėr tė ndryshuar kėtė situatė, nuk
ėshtė nė lartėsinė e duhur sipas mendimit tim dhe
kredibiliteti ka tė bėjė me dy gjėra, ka tė bėjė mė sė
pari me njė program tė qartė, tė detajuar se si mund tė
shkėputet politika shqiptare nga krimi dhe se si mund tė ēlirohet
shteti shqiptar nga kapja qė i ka bėrė mafia dhe nga kjo
pikėpamje mendimi im ėshtė se opozita nuk na ka paraqitur
njė program bindės dhe ēėshtja tjetėr e kredibilitetit
lidhet me individėt, me personalitetet e kėsaj partie qė
tek e fundit mendoj se nuk mjaftojnė akoma pėr tė krijuar
besueshmėrinė, pra besueshmėria e opozitės ėshtė ende e
dobėt ndėrkohė qė denoncimet qė ajo ka bėrė janė tė
forta dhe pėr mendimin tim janė tė vėrteta.
-
- Zėri
i Amerikės:
Shkurtimisht nė lidhje me gjendjen e medias dhe njoftimeve qė
botohen nė shtypin shqiptar mbi pėrpjekjet nga politikanėt
pėr tė kontrolluar median shqiptare. Sa serioze ėshtė njė
pėrpjekje e tillė nga politikanėt?
-
- Fatos Lubonja:
Mendoj se ėshtė mė tepėr se serioze gjendja, sepse tashmė
ėshtė e ditur pėr tė gjithė nė Shqipėri qė nuk ka mė
media tė pavarur, por ka media qė i shėrbejnė klaneve tė
caktuara politiko-mediatike-financiare, do ti quaja, pra
grumbullim tė pushtetit mediatik, politik dhe financiar nė
grupe tė caktuara, e vetmja hapėsirė qė krijohet ėshtė
si tė thuash nga konflikti mes kėtyre grupeve qė herė
zbutet, herė acarohet, por mungon ai qė vėrtet mund tė
quhet pushtet i katėrt i pavarur nga kėto.
-
- Pra gazetarėt nė njė farė
kuptimi nuk pėrbėjnė pushtet tė katėrt, por janė
instrumenta qė pėrdoren herė nga njėri krah dhe nga njė
krah tjetėr nga grupime tė caktuara, pra ky ėshtė njė nga
problemet mė tė rėnda tė pushtetit tė katėrt, medias nga
pushteti politik, nga pushteti financiar.//kk//
|
|