BAROMETRI DIPLOMATIK

SHQIPËRIA ËSHTË E OBLIGUAR TË MARRË PJESË NË NEGOCIATAT SERBO-SHQIPTARE PËR KOSOVËN 

27 qershor 2003 / Prof. Dr. Mehdi HYSENI*

 

  

Duke mbajtur parasysh të drejtën historike legjitime dhe legale të Republikës së Shqipërisë mbi Kosovën dhe mbi  ish-territoret e saj, që sot gjenden nën  sundimin kolonial të Serbisë, të Malit të Zi, të FYROMIT dhe të Greqisë, është krejtësisht e natyrshme, e logjikshme dhe e qëndrueshme kërkesa që, Shqipëria të marrë pjesë jo vetëm në dialogun politik serbo-shqiptar për Kosovën, (që sipas të gjitha  gjasëve, do të bëhet nga fundi i muajit korrik në Bruksel të Beligjikës), por edhe për zgjidhjen e çështjes së përgjithshme koloniale  të shqiptarëve në Ballkan.

 

Pavarësisht nga “ekzemplarët” e politikës dhe të propagandës ultranacionaliste dhe kolonialiste serbosllave, (që, edhe përmes “agjendave” integruese, multientike dhe pluraliste rajinale po tentojnë me çdo kusht, që ta izolojnë  Shqipërinë  nga pjesëmarrja e çdo zgjidhjeje të problemeve të shqiptarëve në Ballkan  në saje të mbështetjes së “vijës dhe sentimentit tradicional” sllav dhe, të disa “eksponentëve”  të Bashkimit Evropian me “prirje proserbe”) kërkesa racionale e shqiptarëve në tokat e koloniauara nga sllavët, që Shqipëria të angazhohet drejtpërdrejt  në planin ndërkombëtar në zgjidhjen e statusit të tyre, assesi nuk mund të cilësohet si retorike, megalomane, ekstremiste dhe radikale, sepse nuk pretendon të përvetësojë  asnjë pëllëmbë toke të huaj të  fqinjve të saj, as të ndërhyjë në çështjet e tyre të brendshme, por në mënyrë të ligjshme (si shtet amë) ka të drejtë dhe për detyrë, që të interesohet jetësisht për mbrojtjen e interesave të tyre (qoftë politike, qoftë kombëtare, qoftë territoriale) dhe të jetë partner i drejtpërdrejtë në të gjitha çështjet vitale, të cilat kanë të bëjnë me Kosovën dhe me trevat e tjera  shqiptare, të kolonizuara nga  elementi serbosllav. Këtë të drejtë askush nuk mund t’ia kontestojë dhe t’ia pezullojë shtetit shqiptar as politika nga pozita e forcës së “boshtit hibrid” kolonial ortodoks sllav, as “urgjenca” e interesave komplemenatre të bashkësisë ndërkombëtare, sepse historikisht, ashtu edhe juridikisht është titullar i vetëm i “pronës koloniale”  serbomalazeze, maqedone dhe greke, që përbën 50%  të territorit etnik të saj.

 

Prandaj, nuk mund quhet  formë ekstremiste, as antiligjore, e për më tepër jashtëkohore (anakronike) kërkimi i rikthimit të “borxhit kolonial” nga serbomalazezët, nga maqedonët dhe nga grekët. Kështu, naivisht dhe në formë mendjeshkurtër,  “ka të drejtë” të deklarohet vetëm politika antishqiptare serbosllave dhe mbështetësit e saj tradicionalë, por jo, edhe ndonjë shqiptar a politikë shqiptare, sepse do të bënin vetëvrasje politike dhe kombëtare. Kjo, nuk do të duhej të bëhej fare çështje as pengesë për arritjen e konsensusit  të politikës gjithëshqiptare, por vetëm qasja se si të artikulohet në agjendën e prioriteteve të strategjisë së objektivave dhe të interesave të përgjithshme kombëtare dhe shtetërore të  politikës së jashtme dhe të diplomacisë së Republikës së Shqipërisë së sotme.

 

 

Kosovën në Bruksel, duhet ta përfaqësojë Tirana, e jo Presheva, Bujanoci as Medvegja!

 

Njohtimi i lajmit për opinionin publik, se bisedimet serbo-shqiptare, të cilat nga Bashkësia Evropiane janë parashikuar të mbahen në Bruksel nga fundi muajit korrik 2003, duhet të kushtëzohen me kërkesën e  pjesëmarrjes delegacionit të Kosovës Lindore (Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë), duhet kuptuar vetëm si potez  antipropagandistik dhe apolitik dhe, aspak serioz e në favor të çështjes së inetresit të palës shqiptare.

 

Sikur do të ndodhte kështu në praktikë, s’ka dyshim se, nga një gabim i këtillë, do të përfitonte vetëm pala serbe, të cilës do t’i konvenonte, që “pazarin politik” për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, ta fokusonte vetëm  në kontekstin e debatimeve të “projektit” të saj, tanimë të finalizuar (sipas “strategjemave autonomiste” të ish-premierit të qeverisë së Serbisë, dr.Zoran Gjingjiq) për  njohjen e të drejtave elementare të “minoritetit” shqiptar ( mbi 90%) në Kosovë.

 

Në këtë rast (mos e dhashtë Zoti, që të ndodhë diç e tillë, e pamenduar fare, dhe e shprehur mbrapsht nga diletantizmi politik provinicial shqiptar), do të vinte në pikëpyetje si statusi i luftës çlirimtare kombëtare antikoloniale i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe e drejta e vetëvendosjes dhe e shtetësisë së Kosovës.

 

Në rastin konkret, me “një plumb qorr”, do të vritej përnjëherësh interesi i përbashkët politik dhe kombëtar  jo vetëm i Anamoravës, i Kosovës, por edhe i Tiranës, sepse ajo (si pasojë e politikës së verbër  sektariste dhe krahinariste shqiptare) do të eliminohej nga pjesëmarrja direkte dhe indirekte, jo vetëm nga bisedimet serbo-shqiptare në Bruksel, por edhe nga çdo debat tjetër i ardhshëm  ndërkombëtar lidhur me zgjidhjen e problemeve akute të shqiptarëve si në Kosovë, ashtu edhe në hapësirat e tjera mbarëshqiptare në Ballkan.

 

Për të mos krijuar dilema dhe paqartësi në opinion publik shqiptar, duhet të riktheksojmë  faktin se, shfaqja e dëshirës së liderëve politikë të Kosovës Lindore, që  të marrin pjesë në bisedimet ardhshme srbo-shqiptare (pavarësisht se do të mbahet në Belgjikë apo gjetkë tjetër), nuk përkon as me momentin politik, as me “temën” që do të jetë objekt shqyrtimi në “treyezën e gjelbër diplomatike” për të dy palët në konflikt dhe ndërmjetësuesit ndërkombëtarë.

 

Më konkretisht, të gjithë jemi në dijeni se, në Bruksel a dikund tjetër, Kosova, do të jetë në “rend dite”, e jo asnjë nga problemet aktuale të Anamoravës (Preshevë, Bujanoc, Medvegjë etj.), as të shqiptarëve në Mal të Zi, as në FYROM e as në Greqi. Prandaj, pavarësisht nga gjendja e rëndë ekzistuese nga shtypja e rëndë dhe kolonializmi në këto hapësira etnike shqiptare, duhet të jemi pragmatikë, dhe të çmojmë gjithanshmërisht dhe me gjakftohtësinë më të madhe prioritetin e çështjes së Kosovës.

 

Tash për tash, i gjithë spektri i politikës shqiptare, duhet pa tjetër të përqëndrohet pikësëpari në zgjidhjen e statusit të Kosovës, sepse me zgjidhjen e drejtë të çështjes së Kosovës, deshën nuk deshën kolonialistët sllavë, si dhe shërbëtorët e tyre të “parapaguar”, për ta fillon çdo gjë nga e para, që do të thotë se me humbjen e Kosovës, Serbia dhe Mali i Zi, në perspektivë, do të humbin edhe territortet e tjera të “vjedhura” dhe të kolonizuara nga tërësia e Shqipërisë Etnike.

 

Çdo neglizhim dhe nebulozë e panevojshme e shtruarjes së  njëkohshme edhe të kërkesave të tjera politike (nga liderë apo politika të shfrenuara për promovime dhe profiterizëm personal karrierist) pa zgjidhjen definitive të Kosovës, si detyrë mbi detyra prioritare të politikës gjithëshqiptare, do t’i kushtojë edhe Kosovës edhe gjithë Shqipërisë Etnike, jo një hap prapa, por të paktën gjysmë shekulli në vonesë, derisa të rrumbullakësohet procesi i integrimeve evropiane dhe i globalizmit botëror) do të çonin në “konservimin” e mëtejmë të statusit të pazgjidhur kolonial të Kosovës.

 

Sipas  qasjes dhe aplikimit të njohurive empirike dhe pragmatike (duke mbajtur parasysh krjimin e faktorëve të rinj relevantë dhe  realitetet e reja politike dhe ekonomike, të krijuara jo vetëm në Ballkan, në Evropë, por edhe në mbarë botën, pas përfundimit të luftës së ftohtë 50-vjeçare në favor të superfuqisë botërore të SHBA-së, me ç’rast u krijuan raporte të reja në relacionet e sistemit të marrëdhënieve ndërkombëtare), të diplomacisë ndërkombëtare, të shkencës së marrëdhënieve politike ndërkombëtare, dhe të rendit të ri botëror, edhe diplomacia dhe politika e jashtme shqiptare e Republikës së Shqipërisë, nevojitet t’i  harmonizojë dhe novelizojë rivendikimet e saj me karakter të ngutshëm prioritar, që janë të ndërlidhura drejtpërdrejt me mbrojtjen e interesit nacional dhe shtetëror gjithëshqiptar në rajonin e Gadishullit Ballkanik.

 

Për pragmatizmin e diplomacisë dhe të politikës së jashtme të zëvendëskryeministrit dhe të ministrit të Punëve të Jashtme të qeverisë së Republikës së Shqipërisë, Ilir Meta, hëpërhë, duhet të jetë zgjidhja e drejtë përfundimtare e Kosovës. Ky është një nga prioritetet kryesore dhe të pashmangshme të qeverisë së Shqipërisë. Realisht dhe praktikisht nuk mund të ketë asnjë lloj bashkërendimi as pragmatizmi në relacionin e marrëdhënieve politike shqiptare-shqiptare Kosovë-Shqipëri, po qe se zgjidhja e çështjes së Kosovës nuk figuron si NUMËR 1 në objektivat prioritare strategjike të politikës kombëtare dhe shtetërore të Shqipërisë, pavarësisht se, kjo sot, qeveriset nga Partia Socialiste apo nesër nga ndonjë parti tjetër me orientim demokratik  a djathtist.

 

 

Pragmatizmi politik kosovar në dioptrinë diplomatike  të ministrit të Jashtëm, Ilir Meta

 

 Vështruar gjithanshmërisht interesin e përgjithshëm kombëtar shqiptar, pavarësia e Kosovës nuk mund të eliminohet nga “rendi i ditës” së politikës së brendshme as të jashtme të Shqipërisë. Prandaj, taktizimet dhe simulimet e panevojshme përbrenda politikës dhe diplomacisë shqiptare, ka ardhur koha, që të eliminohen si të tilla, sepse nuk çojnë kurrfarë peshe në zgjidhjen e asnjë problemi shqiptar në Ballkan. Këtë, tanimë, e dëshmojnë edhe dështimet tona politike si komb unik në sfondin e çlirimit  dhe të emancipimit përfundimtar nga kolonializmi serbomadh dhe sllavomadh.

 

Kjo situatë e palakmueshme na e tërheq vërejtjen historike, duke na paralajmëruar seriozisht se, pavarësisht nga interesat e ngushta personale dhe nga  pozitat politike, qeveritare dhe krahinore, të rindërgjegjësohemi, dhe problemet që na preokupojnë, duke rënduar me shekuj mbi supe,  dhe presin zgjidhje nga ne, t’i shikojmë drejt në sy, duke i emërtuar , dhe duke iu dhënë udhë sipas rëndësisë dhe prioritetit që kanë, e jo t’i përgjithësojmë dhe, t’i neglizhojmë(duke i xhiruar me “skica gjeodezike”, duke kërkuar “fajtorin”), me qëllim që t’i “sedimentojnë” për një kohë tjetër, dhe ato, pa të drejtë,  t’ua imponojmë si barrë të rëndë dhe të pashmangshme  berzave të ardhshëm shqiptarë.

 

Një  logjikë dhe qasje e këtillë e aktuales së sotme shqiptare në Ballkan, do të ishte më shumë se “retorikë” dhe, më tepër se hipokrizi për politikën e gjithmbarshme shqiptare. Shtypja dhe robëria koloniale e sotme e gjysmës së Shqipërisë Etnike, nuk mund të lihet për nesër, as për pasnesër (si “dhuratë” hipoteke gjeneratave të ardhshme), por kjo kërkon zgjidhje imediate nga të gjitha forcat dhe elitat politike, si dhe nga i gjithë kombi shqiptar si brenda, ashtu edhe në diasporë.

 

Natyrisht, duke vepruar hap pas hapi, së pari pavarësimi i Kosovës, i cili është çelësi prioritar i zgjidhjes së çështjes koloniale shqiptare në Ballkan. Ky koncept assesi nuk mund të kualifikohet si “retorikë” dhe “prepotencë” qoftë i Ibrahim Rugovës (kryetar), qoftë i Bajram Rexhepit (kryeministër i qeverisë multietnike të Kosovës) ose i Hashim Thaçit (kryetar i PDK-së). Për më tepër, ky koncept strategjik kombëtar afatgjatë, është në përputhje të plotë edhe me Kushtetutën e sotme të Shqipërisë, edhe me dispozitat e Kartës së Kombeve të Bashkuara, si dhe me të drejtën  ndërkombëtare: “Ekzistenca e një kombi dhe aspiratat e tij për liri dhe vetëvendosje, për të drejtën ndërkombëtare dhe për marrëdhëniet politike ndërkombëtare, kanë rëndësi prioritare, domethënë janë bazënisje e pozicionit të shqyrtimit të faktorit nacional dhe, të vendit të tij në marrëdhëniet ndërkombëtare.”(R.V. International Relations, 1998, f.92).

 

Shprehur edhe më thjesht, për t’u arritur objektivi i pragmatizmit  në shkallë të njësuar kombëtare, së pari, është e domosdoshme që të mendojmë, të komunikojmë dhe të bashkëveprojmë shqiptarisht (pa i bërë politikë  njëri-tjetrit, sepse  në rastin tonë konket, politikë duhet t’i bëhet vetëm armikut sllav, e jo vetëvetes, siç po ndodhë në praktikë, fatkeqësisht), së dyti, në sy të botës, të prezentohemi si një tërësi e vetme e pavarur politike, kombëtare dhe evropiane. Është e ditur se, për çdo shtet dhe komb në botë, së pari, kërkohet ndërtimi i strategjisë së unitetit dhe i identitetit kombëtar, së dyti,  (duke marrë për bazë vazhdimisht interesin nacional) parapëlqehet hyrja në aranzhmanet dhe në obligimet e sistemit shtetëror ndërkombëtar.

 

Në këtë kontekst, duhet të analizohet “kërkesa e pragmatizmit” të Zëvendëskryeministrit dhe të ministrit të Punëve të Jashtme të Shqipërisë, Ilir Meta, të shprehur në intervistën e tij, dhënë të së përditshmes vjeneze “ Die Presse”, duke nënvizuar : “Meqenëse bashkëpunimi ynë me UNMIK-un dhe me institucionet e Kosovës është jetik për ardhmerinë e Kosovës demokratike evropiane, duhet të përqëndrohemi te qëllimet e përbashkëta, dhe jo të bëjmë propagandë, e cila nuk ndihmon në përmirësimin e jetës së përditshme. Disa nga politikanët e Kosovës, duhet të përqëndrohen në problemet e vërteta sesa të vazhdojnë me retorikat e tyre patriotike.”(Liria Kombëtare, 25 qershor, 2003).

 

Megjithëqë kjo deklaratë ka karakter përgjithësues, mesazhi i saj politik është shumë i qartë, sepse autori i saj(ministri i Jashtëm i Shqipërisë). Ilir Meta, me të drejtë ka shtruar  kërkesën, se politika shqiptare, duhet të ketë qëllime dhe veprime të njësuara në artikulimin e saj si në kuptimin e brendshëm, ashtu edhe në atë të jashtëm. Në të vërtetë, këtu edhe qëndron problemi kryesor, sepse diplomacia dhe politika e jashtme e Shqipërisë (dorën në zemër) deri tani pak ka qenë origjinale në aspektin e unifikimit të qëllimeve dhe të veprimeve të përbashkëta lidhur me pragmatizmin e mirëfilltë të politikës vetëmbrojtëse, çlirimtare kombëtare e antikoloniale të shqiptarëve të Kosovës, të Kosovës Lindore dhe të Iliridës.

 

Këtë diskurs të diplomacisë zyrtare të Shqipërisë, nuk dëshrioj ta elaboroj më tej, për shkak të shumë rrethanave dhe faktorëve politikë, të cilët sot e rrethojnë qenien e përgjithshme shqiptare në Ballkan, dhe më gjerë. Këtë do ta valorizojë shkenca e historisë dhe e politikës shqiptare, e jo, kursesi interesat afatshkurtëra subjektive të politikës spekuluese ditore të përditshmërisë sonë. Mirëpo, segmenti më paradoksal dhe më  kontradiktor i përmbajtjes së kësaj  deklarate të theksuar të Ilir Metës, është apostrofimi në formë akuze i disa liderëve dhe i institucioneve poltike shqiptare të Kosovës, të cilët sipas komentit të tij kanë “devijuar” nga “problemet e vërteta dhe të përbashkëta”.

 

Edhe pse përmes këtij konstatimi të paekuilibruar diplomatik, Meta nuk i ka pasqyruar në mënyrë taksative, se cilat janë ato “qëllime dhe probleme të vërteta”, por lë të kuptohet se ato sipas nomeklaturës diplomatike të politikës së jashtme të shtetit shqiptar, janë “përqëndrimi dhe bashkërendimi unik i politikës shqiptare në zbatimin e “detyrave reformatore”, demokratike, të marra përsipër nga  UNMIK-u dhe Bashkimi Evropian(BE), si dhe nga institucionet e tjera ndërkombëtare.

 

Në kuptimin e gjerë të participimit dhe të harmonizimit të interesave vitale të spektrit të politikës shqiptare me ato  të komplementares së institucioneve përkatëse të bashkësisë ndërkombëtare, s’ ka fije dyshimi, as pikëpyetje, se duhet të veprohet në frymën e rregullave reciproke të “lojës”, gjë që, edhe janë duke vepruar kështu të gjithë liderët zyrtarë shqiptarë dhe institucionet  politike të tyre në Kosovë. Këtë konstatim tonin, kështu të paktën e kanë vlerësuar deri tani raportet dhe analizat zyrtare e profesionale të organizatave qeveritare dhe joqeveritare, të cilat veprojnë në Kosovë, që nga 12 qershori i vitit 1999, si dhe vetëadministrata ndërkombëtare paqësore e UNMIK-ut me Mihael Shtajnerin në krye etj. Prandaj në këtë aspekt nuk mund t’i bëhet asnjë vëretje serioze dhe objektive klasës poltiike shqiptare në Kosovë, as institucioneve të tyre përkatëse (pavarësisht nga akuzat dhe anatemat vulgare të politikës propagandistike të Unionit të SMZ-së, që kanë për qëllim destabilzimin dhe riserbizimin e Kosovës).

 

Sa më sipër, e gjithë kjo tregon se liderët dhe institucionet politike shqiptare në Kosovë, aspak nuk veprojnë në kolizion me objektivat dhe me interesat e përcaktuara  të politikës së tyre kombëtare dhe ndërkombëtare. Si rezultat i shkallës së lartë të dëshmisë së pjekurisë së tyre politike dhe diplomatike, UNMIK-u gradualisht edhe ka filluar, t’ua kalojë atyre autorizimet dhe kompetencat e qeverisjes së organeve dhe institucioneve të Kosovës. Kjo është dëshmia më konkrete dhe e argumentuar se elita politika zyrtare shqiptare e Kosovës për asnjë milimetër nuk është shmangur, as nuk është shpërqëndruar nga problemet e vërteta jetësore (siç Meta e pohon të kundërtën), e as që e kanë humbur “busullën strategjike” të bashkëpunimit të ngushtë dhe të ndërsjellë me UNMIK-un, as me partnerët e tjerë ndërkombëtarë, e në veçanti me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

 

Këtë kurs racional  dhe objektiv të përfaqësuesve zyrtarë të institucioneve politike shqiptare në Kosovë, pa reshtuar (hiq më pak se katër vjet) po e kritikon në me tendencë dhe në mënyrën më skrupuloze vetëm poltika “demokratike” zyrtare e regjimit kolonialist serbomalazez e Beogradit dhe e aleatëve-mbeturinave të saj, e jo as UNMIK-u, as Amerika, e as Bashkimi Evropian (BE). Vërtet, në këtë drejtim po zhvillohet  zhurmë e madhe propagandistike nga ana Unionit të SMZ-së, që tërë bashkëpunimin e deritashëm të liderëve dhe të  institucioneve politike shqiptare të Kosovës me UNMIK-un dhe me KFOR-in, ta pasqyrojnë para bashkësië ndërkombëtare (sidomos para SHBA-së) si destruktiv (“antiserb” dhe “antievropian”) dhe të falimentuar në kuptimin politiko-juridik dhe demokratik të ndërtimit të institucioeneve multietnike dhe pluraliste në Kosovë. Mirëpo, këto përpjekje të politikës shantazhiste subversive serbe, do të ngelin vetëm si i vetmi “ngushëllim” i fundit për ëndërrat e parealizueshme të virusit endemik të nacionalshovinizmit  dhe imperializmit serbomadh në Kosovë, dhe më gjerë.

 

Tezë tjetër e papranueshme e “pragmatizmit diplomatik” të ministrit të Jashtëm të Shqipërisë, Ilir Meta, është edhe kjo, kur pohon se: “ disa nga politikanët shqiptarë të Kosovës, duhet ta braktisin retorikën e tyre patriotike, e të përqëndrohen në problemet e vërteta.”(Liria Kombëtare, po aty). Ky konstatim është i zhveshur nga çdo sens politik, sepse nuk ka kurrfarë logjike arsyetuese, në asnjë segment nuk përputhet me të vërtetën për çka angazhohet dhe lufton me ngulmë klasa politike shqiptare në Kosovë.  (Ndoshta) sipas  thjerrëzës diplomatike të Ilir Metës, manifestohet një “dozë retorike”, kur është fjala se, elita politika shqiptare në Kosovë ia ka bërë të qartë si Unionit të SMZ-së, si Bashkimit Evropian(BE), si OKB-së, si OSBE-së, si UNMIK-ut, si KFOR-it, e gjithashtu edhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, se nuk heq dorë nga opcioni i pavarësisë së Kosovës, sigurisht se këtë e ka të qartë si dielli, edhe diploamcia dhe politika e jashtme e qeverisë së Ilir Metës.

 

Ky përcaktim politik i udhëheqjes politike shqiptare në Kosovë, nuk mund të kualifikohet si “patriotizëm retorik”, sepse nuk ka të bëjë me kurrfarë retorike ose romantizmi nacional, por ka të bëjë me realizmin e së drejtës historike dhe të vetëvendosjes së shqiptarëve në Kosovë, realizëm politik ky, i cili mbi asnjë bazë nuk prish ekuilibrin e politikës së jashtme të qeverisë së Ilir Metës me partnerët e bashkësisë ndërkombëtare qoftë kur është fjala për realizmin e favoreve të Shqipërisë apo të vëllezërëve shqiptarë në Iliridë, në Anamoravë dhe në Mal të Zi. Përkundrazi, një qasje dhe angazhim i këtillë i liderëve poltikë shqiptarë të Kosovës, hap shtigje të reja për fushëveprim  të përbashkët politik kombëtar gjithëshqiptar  për të dalë nga kthetrat e  e përgjakshme të kolonializmit serbosllav  shekullor në Ballkan.

 

Pse mos ta rikujtojmë (jo, në asnjë mënyrë me cinizëm politik a diplomatik, por si vëllau-vëllaun)  z. Zëvendëskryeministër dhe ministër të Punëve të Jashtme të Shqipërisë, Ilir Meta se, sikur klasa politike shqiptare në Kosovë të ushqehej me “retorikën”, që në këtë rast, pa të drejtë i atribuohet nga zoti ministër Meta, pa dyshim se, Kosova edhe më tej, do të ishte tokë e okupuar serbe (sikurse prej 1912 e  deri më 12 qershor 1999), e jo tokë e lirë shqiptare.  Kjo provon se, lufta çlirimtare kombëtare e UÇK-së, dhe vetëdija e lartë dhe e  pjekur poltike dhe kombëtare e liderëve dhe e instutucioneve politike shqiptare të Kosovës, kanë arritur që, si faktor politik kombëtar shqiptar, ta fitojnë besimin dhe kredibilitetin para bashkësisë ndërkombëtare.

 

Ky investim i vlefshëm politik dhe ushtarak i  elitës politike shqiptare të Kosovës, duhet të mbështetet, të  çmohet dhe të klutivohet edhe  nga faktori i brendshëm politik gjithkombëtar shqiptar, i cili edhe mëkëmbi pa rezervë, me sakrifica mbinjerëzore, me heroizëm dhe me urti politike gjatë ditëve më të stuhishme të luftës së tij heroike vendimtare për çlirimin e Kosovës nga hordhitë e okupatorit  gjenocidal serbomalazez. Këtë konstantë vlerore historiko-politike gjithëkombëtare shqiptare për çlirimin dhe mëvetësimin e Kosovës, që është lajmëtari i parë i stinës së pranverës edhe për trojet e tjera të pushtuara të Shqipërisë Etnike, duhat ta cilësojë drejtë dhe ta mbrojë me çdo kusht edhe diplomacia dhe poltiika e jashtme e Shqipërisë me Ilir Metën në krye, e jo ta vërë në dyshim rolin dhe kredibilitetin e saj politik si në palnin e brendshëm kombëtar, ashtu edhe në atë të jashtëm ndërkombëtar. Më saktë, edhe interesat strategjike të politikës së jashtme të Shqipërisë, së pari dhe, në afat të gjatë, duhet të përqëndrohen në zgjidhjen e problemit të drejtë të Kosovës, e mëpastaj të thellohen në kombinatorikën e normalizimit të marrëdhënieve diplomatike me vendet fqinje kolonialiste sllave.

 

Kjo do të ishte alfa dhe omega e pragmatizmit të diplomacisë së Ministrisë së Punëve të Jashtme të Shqipërisë me kryesuesin e saj të moderuar Ilir Metaj karshi  mbështetjes pa rezervë  të politikës së udhëheqjes shqiptare të Kosovës, si dhe të strategjisë e të  taktikës së tyre diplomatike për pavarësimin përfundimtar të Kosovës. Cilado qoftë elitë politike, që devijon nga ky parim pragmatik dhe largpamës kombëtar, atëherë me të vërtetë e meriton ndëshkimin dhe mallkimin e popullit dhe të historisë jo si “fjollë retorike e patriotizmit”, por si njollë-vurratë damkosëse e përjetshme e tradhtisë ndaj Kosovës dhe ndaj Shqipërisë Etnike.

  

 

Testi i diplomacisë pragmatike të Shqipërisë së Ilir Metës, për Kosovën, pritet të promovohet në Brukselin e Belgjikës

              

Nëse standardet e së drejtës ndërkombëtare dhe të politikës së bashkësisë ndërkombëtare vlejnë njësoj për të gjitha subjektet e tyre, atëherë këto duhet të vlejnë edhe për Republikën e Shqipërisë , e cila ka cilësinë e subjektit juridik ndërkombëtar. Prandaj, si e tillë i gëzon të gjitha të drejtat dhe favoret e bashkësisë ndërkombëtare, që të marrë pjesë direkte, dhe të interesohet jetësisht dhe ligjërisht  për zgjidhjen e problemit të Kosovës, si dhe të problemeve të tjera akute politike, kombëtare dhe territoriale të gjysmës së Shqipërisë së kolonizuar nga hegjominizmi kolonialist i Serbisë, Malit të Zi, të FYROMIT dhe të Greqisë.

 

Duke përfillur një logjikë të këtillë të sistemit juridik pozitiv ndërkombëtar, si dhe praktikën e deritashme të tij ndaj zgjidhjes së problemeve ndërkombëtare, edhe Shqipëria mund të kërkojë që, si një nga palët kryesore , të marrë pjesë direkte në negociatat serbo-shqiptare për Kosovën, që do të mbahen në fund të korrikut në Bruksel të Belgjikës, sepse atje do bëhet fjalë për fatin e shqiptarëve dhe të Kosovës, që kurrnjëherë gjatë historisë së derisotme nuk kanë qenë “pronë e ligjshme” e Serbisë, as e Malit të Zi, por vetëm e Shqipërisë. Rikthimin e kësaj të drejte të ligjshme historikisht dhe juridikisht, politika e jashtme e Shqipërisë, duhet ta kërkojë patjetër në konferencën ndërkombëtare, që do të mbahet për zgjidhjen e  çështjes së Kosovës.

 

Sigurisht se,  “politika moderatore” shqiptare, dhe ajo kolonialiste serbomadhe, do ta kundërshtojnë kërkesën e Shqipërisë, që të marrë pjesë direkte në dialogun serbo-shqiptar për Kosovën, që parashikohet të bisedojë “çështje praktike” në Bruksel, mirëpo diplomacia dhe politika e jashtme e Shqipërisë, që tani nevojitet ta sondojë dhe ta përgatitë terrenin  me partnerët e saj në kuadrin e bashkësisë ndërkombëtare, që ta sigurojë “vizën ndërkombëtare” për të marrë pjesë në bisedimet serbo-shqiptare për Kosovën në Brukesel, apo në ndonjë metropol tjetër ndërkombëtar në Evropë. Ky do të duhej të ishte kusht për hapjen e kaptinës historike të zgjidhjes së problemit të Kosovës, e jo pjesëmarrja e ndonjë delegacioni shqiptar nga Kosova Lindore, siç është njohtuar  (totalisht në mënyrë të papërgjegjshme dhe apolitike për rastin konkret) për opinion publik. 

 

Po qe se  politika zyrtare e Shqipërisë dakordohet që, me çdo kusht të marrë pjesë direkte në bisedimet e ardhshme për Kosovën, këtë iniciativë dhe vendim strategjik kombëtar të Shqipërisë, nuk ka kurrfarë shansi ta bllokojë Serbia as Mali i Zi, sepse këto tani janë duke bërë përpjekje maksimale, që së bashku me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, (të “rehabilitohen” nga hipoteka e rëndë e kryerjes së hollokaustit serbomalazez mbi shqiptarët, kroatët dhe boshnjakët-myslimanë) të integrohen në strukturat ekonomiko-politike e demokratike të Evropës Juglindore.

 

Për më tepër, diplomacia shqiptare e Ilir Metës, e ka edhe një argument më shumë që, ta detyrojë Unionin e SMZ-së, të dakordohet me pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të  Shqipërisë në negociatat e ardhshme serbo-shqiptare për Kosovën, që do të zhvillohen në Bruksel. Së pari, Shqipëria ka marrëdhënie të mira diplomatike me SMZ-në, kurse së dyti, duhet ta përkujtojë Bashkimin Evropian dhe Amerikën, se Serbia dhe Mali i Zi kanë marrë pjesë direkte në të gjitha takimet dhe konferencat ndërkombëtare për serbët e Bosnjë-Hercegovinës dhe të Kroacisë. Këtë e dëshmon edhe Konferenca paqësore e Dejtonit (1995). Atëherë, me të drejtë shtrohet pyetja pse të bëhet përjashtim në rastin e Shqipërisë, kur është fjala për mbrojtjen e interesave të qytetarëve  të saj dhe të Kosovës?

 

Kërkesën e pjesëmarrjes së Shqipërisë në takimin e ardhshëm të bisedave serbo-shqiptare në Bruksel (dhe në të ardhmen), duhet ta mbështet edhe politika zyrtare shqiptare e Kosovës, si dhe spektri politik i të gjitha trojeve shqiptare të Shqipërisë Etnike. Vërtet, ky proces i bashkërendimit dhe i konsensusit politik,  do të quhej parim dhe strategji  e pragmatizmit të diplomacisë  së njësuar shqiptare, e jo “dikush thumbit, tjetri patkoit”. Në këtë “stil”, do të dëshironin të na shihnin dhe, të na “ndihmonin” si kolonizatorët shekullorë sllavomëdhenj, ashtu edhe të gjithë armiqtë e shqiptarëve dhe të Shqipërisë Etnike. Mirëpo, vërtet, nëse ne nuk duam të tregohemi “retorikë”, “euforikë” dhe të mashtrohemi e, për më tepër  “të befasohemi” nga vetëvetja, atëherë këtë  “adut shpresëdhënës tradicional”, duhet t’ua heqim nga dora tinzare kolonialistëve srbomalazezë, duke filluar që nga rasti i ardhshëm i dialogut serbo-shqiptar në Bruksel.

 

Ta kemi të qartë se, pjesëmarrja e Shqipërisë  si palë bashkëbiseduese në konferencën e ardhshme të Brukselit për Kosovën, nuk varet as nga kundërshtimi i Unioniot të SMZ-së, as nga vendimi i  bashkësisë ndërkombëtare, por vetëm nga vullneti, gatishmëria dhe konsensusi i politikës gjithëkombëtare shqiptare.

 

Pas mbajtjes së Samitit të Selanikut të Bashkimit Evropian(BE) për Ballkanin Perëndimor(21 qershor 2003), u bë e qartë për opinion se Beogradi dhe Prishtina, do të fillojnë dialogun e negociatave për Kosovën nga fundi i muajit korrik të këtij viti në Bruksel ose në ndonjë kryeqendër tjetër të rëndësishme të “kancelarive diplomatike” të Evropës Perëndimore. Sa është me peshë dhe e ngutshme zgjidhja e problemit kolonial të Kosovës për paqen, stabilizimin dhe zhvillimin e proceseve demokratike, si dhe të reformave  të tjera integruese rajonale-evropiane, tanimë e kanë të qartë edhe liderët e Bashkimit Evropian(BE).

 

Edhe pse  ekspertët e njohur të së drejtës ndërkombëtare të organizatave joqeveritare, në radhë të parë të Grupit Ndërkombëtar të Krizave (ICG) deri tani kanë hartuar elaborate voluminoze për t’i hyrë në thelb çështjes së konfliktit serbo-shqiptar për shkak të Kosovës, përgjigje të përafërt as të saktë nuk kanë qenë gjendje t’i japin kësaj çështjeje, për shkak të paragjykimeve dhe të shtrembërimeve flagrante të “metodologjisë humanitare të paanshme” të tyre i kanë eliminuar këto dy elemente themelore: 1) Origjinën e historisë koloniale dhe 2) Të drejtën e vetëvendosjes së Kosovës.

 

Si rrjedhim i shpërfytyrimit dhe i mistifikimit të këtyre  dy elementeve kryesore, që përbëjnë kontestin e titullarit të ligjshëm të Kosovës, tani nga bashkësia ndërkombëtare shqiptarëve iu imponohet  me “autonominë substanciale”, përkatësisht  me “autonominë speciale” për zgjidhjen “definitive” të statusit kontestues të Kosovës. Të dy këto koncepte politike, në thelb e errësojnë në tërësi origjinën historike të kolonializmit serbomadh mbi Kosovën dhe të drejtën e saj të ligjshme të vetëvendosjes. Një qasje e këtillë subjektive  dhe arbitrare favorizon  dhe e jusitifkon haptazi politikën kolonialiste grabitçare të Serbisë dhe të Malit të Zi ndaj Kosovës dhe shqiptarëve edhe në  prologun e shekullit XXI. Mirëpo, politika zyrtare shqiptare e Kosovës, as ajo e Republikës së Shqipërisë, nuk duhet të pranojnë asnjë  manovër a variant “substancial” ose “special” autonomist për Kosovën, “made in” nga Bashkimi Evropian(BE) ose nga ndonjë “Grup i Kontaktit”, që do të krijohej për zgjidhjen e statusit të Kosovës, sepse do të bënin vetëvrasje ndaj së drejtës historike dhe të vetëvendosjes së popullit shqiptar dhe Kosovës.

 

Të gjitha “projektet” dhe “formulat” eklektike gjysmake për statusin e Kosovës (pavarësisht se kush janë autorët e tyre) kanë për qëllim të fundit, që përgjithmonë ta arkivojnë të drejtën e vetëvendosjes jo vetëm të Kosovës, por edhe të gjitha  territoreve të tjera indigjene të Shqipërisë Etnike.

 

Pra, tani, fati i Kosovës është në duart tona (e jo të kolonialistëve serbomëdhenj), të japim çdo gjë për  arritjen dhe kurorëzimin e pavarësisë së saj, si hap i parë vendimtar dhe i rëndësishëm historik drejt çlirimit dhe mëvetësisë së territoreve të tjera të Shqipërisë Etnike.

 

 

---

* Autori është bashkëpunëtor shkencor  i “American Diplomacy”, North Carolina, USA.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.