BAROMETRI DIPLOMATIK

PËR KOSOVËN DHE SHQIPTARËT E KOLONIZUAR ASGJË TË RE NË  SAMITIN E BALLKANIT PERËNDIMOR

23 qershor 2003 / Prof.Dr. Mehdi HYSENI

 

   

Si në prag  të thirrjes, ashtu edhe gjatë zhvillimit të punimeve të samitit të Bashkimit Evropian(BE) në Selanik të Greqisë (19-21 qershor 2003), u spekulua në mënyrë euforike dhe të pakontrolluar nga ana e qarqeve të caktuara të politikës propagandistike shqiptare, se kjo konferencë e  nivelit të lartë e 15 vendeve anëtare të Bashkimit Evropian(BE) për “Ballkanin Perëndimor”, ndër të tjera, do të shqyrtone edhe mundësitë dhe modalitetet e mundshme për zgjidhjen e problemit kolonial të Kosovës. Mirëpo, Deklarata e saj e përbashkët përfundimtare, e miratuar nga pjesëmarrësit e këtij samiti, praktikisht e vërtetoi  (përpos pikës 5. të saj, ku thuhet se duhet të respektohet dhe të zbatohet me konsekuencë Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara  për Kosovën) të kundërtën, asgjë të re në “rend dite” as për Kosovën, as për problemet e tjera rënduese dhe të “nxehta” të shqiptarëve të kolonizuar dhe të terrorizuar në hapësirat e tjera të Shqipërisë Etnike.

 

Për nga përmbajtja e “kaptinës shqiptare”, Samiti i Selanikut ishte plotësisht simetrik dhe identik me atë të Konferencës së Londrës për ish-Jugosllavinë(1992), ku ishte i pranishëm një delegacion shqiptar, i prirë nga Ibrahim Rugova (në çfarë cilësie ka qenë i thirrur ai delegacion shqiptar, këtë vetëm udhëheqësi i tij, dr.Ibrahim Rugova, e ka të ditur, askush tjetër), mirëpo, kishte qenë i shkurtuar, që të merrte pjesë drejtpërdrejt në sallën e Konfrencës, ku zhvilloheshin punimet e saj, mbase nuk kishte “legjitimitetin e kërkuar” sipas organizatorit të saj. Si rrejdhim, (edhe pse e vetmja gazetë e përditshme shqiptare e Kosovës “Rilindja” nga Londra raportonte dezinformacione lidhur me çështjen e Kosovës në këtë Konferencë) delegacioni shqiptar me dr. I.Rugovën në krye pat ngelur  në një “lokal suplementar”, duke i ndjekur debatet (jo, asnjë për Kosovën) nga jashtë, në cilësinë e “vrojtuesit vullnetar”, pa drjetë pjesmarrëjeje, dhe pa të drejtë vote.

 

Si duket, kështu diç ndodhi, edhe në samitin e BE-së së Selanikut, ku Kosova nuk ishte në “rend dite”, edhe pse ishin të pranishme dy delegacione shqiptare, ai nga Republika e Shqipërisë, i përfaqësuar nga kryetari, Alfred Moisiu, dhe nga premieri Fatos Nano, si dhe ai Kosovës, i përfaqësuar nga Ibrahim Rugova (kryetar), Bajram Rexhepi (kryeministër). Fatkeqësisht, anashkalimi i debatimit të çështjes së Kosovës, si dhe i problemeve të tjera shqiptare në Ballkan në samitin e Selanikut të Bashkimit Evropian(BE), provon qartë  simetrinë politike të Konferencës së Londrës(1992), sepse pjesëmarrja e delegacionit shqiptar  nga  Kosova, i kryesuar nga dr. Ibrahim Rugova, edhe dikur, para një dekade, (edhe sot i mbështetur dhe i kryesuar nga kryeadministratori i UNMIK-ut, Mihael Shtajner) në thelb kishte të njëjtin trajtim as më pak, as më shumë. Vetëm prani dhe përshëndetje  “kurtoazie diplomatike” (ditën e tretë të mbarimit  të Konferencës) dhe  duarshtrëngim para kamerave  të reporterëve ndërkombëtarë  me liderët e Pesëmbëdhjetshes Evropiane, pa  të drejtë diskutimi ( përkitazi me Kosovën) dhe pa të drejtë vote.

 

Ky ishte efekti dhe bilanci “politik” pozitiv i pjesëmarrjes së delegacionit shqiptar nga Kosova në samitin e BE-së për “Ballkanin Perëndimor”, bërë në pushimoren Porto Karas disa kilomtera afër  Selanikut, më 19-21 qershor të vitit 2003. Gjithashtu, efekt tjetër “pozitiv” i pjesëmarrjes së delegacionit shqiptar nga Kosova në këtë samit, ishte se kryeministri i Republikës së Shqipërisë, Fatos Nano nuk bëri asnjë replikë lidhur me kontestimin e “rendit të ditës” së Samitit, kur është fjala për çështjen e Kosovës, sepse një gjë e tillë, as që u kërkua nga pjesëmarrësit e të dy delegacioneve shqiptare.

 

Këtë dakordim të heshtur të përfaqësuesve shqiptarë, deshi ta zhbalancojë kryeadministratori i UNMIK-it, Mihael Shtajner, mirëpo kërkesën e tij e hudhi poshtë kryeministri i qeverisë së Serbisë, Zoran Zhivokiviq, duke iu përgjigjur “diplomatikisht”, se delegacioni i SMZ-së paraprakisht  kishte rënë në ujdi me liderët e lartë të Bashkimit Evropian(BE), pikësëpari me shefin e  diplomacisë së BE-së, Havier Solana, që  të mos hapej kurrfarë debati lidhur me Kosovën në samitin e theksuar në Selanik. Parimisht (në kuadrin e ndonjë brifingu miqësor dhe pa protokoll, gjatë pauzave të kësaj konference në Selanik) është arritur pëlqimi që, shqiptarët dhe serbomalazezët ta fillojnë dialogun e bisedimeve lidhur me çështjet “prioritare” dhe aktuale të Kosovës (por jo, edhe  për statusin përfundimtar të saj), ku do të marrin pjesë BE-ja, OKB-ja dhe SHBA-ja, i cili (siç është njohtuar nga  qarqet zyrtare të BE-së) do të mbahet në Bruksel  të Belgjikës nga fundi i muajit korrik 2003.

 

 

Pozitivja e integrimit të Ballkanit Perëndimor në koniunkturën e Evropës Juglindore

 

Gjatë samitit treditor të Bashkimit Evropian(BE) për Ballkanin Perëndimor, bërë  në Porto Karas në afërsi të Selanikut të Greqisë, temë bosht  ishte propozimi i Kushtetutës së re të  Bashkimit Evropës, të cilën e paraqiti kryetari i Konventës për ardhmërinë e Evropës, Valerij Zhiskar d’ Esten (Vlarey Giscard D’Estaing). Me gjithë  pajtueshmëritë dhe me divergjencat lidhur me propozimin e këtij ligji më të lartë kushtetues të Evropës, vendimi definitiv për miratimin e saj, do të merret në vitin 2004 nga Konferenca Ndërqeveritare (Inter-Governmental Conference-IGC).

 

Sipas draftit të tanishëm, të propozuar, parashikohen ndryshime rrënjësore në sfondin e funksionimit dhe të institucioneve të Bashkimit Evropian. Ndër dryshimet më relevante, konsiderohet “heqja e deritashme e metodës rrotative e Presidencës; funksioni i ri i kryetarit të Këshillit të BE-së, i cili në saje të shumicës dërrmuese të kualifikuar të votave, do të zgjedhet nga ana e shefave të shteteve dhe të qeverive me mandat dy-vjeçar e gjysmë; emërtimi i ministrit të Punëve të Jashtme të BE-së, i cili njëkohësisht do të jetë edhe nënkryetar i Komisionit Evropian; forcimi i rolit të Parlamentit Evropian; zvogëlimi i numrit të çështjeve për të cilat vendimet merren me konsensus (njëzërit); Kushtetuta e ardhshme e re e Bashkimit Evropian, do t’i zëvendësojë të gjitha marrëveshjet e deritaashme në fuqi, kështu që BE-ja, do të fitojë statusin juridik përkatës.” ( The  Economist, 22.VI.2003).

 

Çështje të tjera me rëndësi strategjike dhe komplementare për BE-në dhe për pesë partnerët e ardhshëm të Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, Kroacia, BeH, FYROM dhe SMZ-ja), që u debatuan në konferencën e Selanikut të BE-së ishin edhe imigrimi ilegalë, politika e strehimit të azilkërkuesve, lufta përbashkët kundër korrupsionit dhe kriminalitetit të organizuar, reformat ekonomike dhe politike me prioritet për Procesin e stabilizimit dhe të Asocimit të pesë vendeve të theksuara të Ballkanit Perëndimor. Përpos këtyre çështjeve, shefat e shteteve dhe të qeverive të Pesëmbëdhjetshes Evropiane, debatuan edhe për Irakun, Lindjen e Afërt, për armët dhe aramatimet e shkatërrimit në masë, si dhe në veçanti për zhvillimin e situatës në Iran dhe në Korenë Veriore.

 

Si rezultat i arritjes së harmonizimit të qëndrimeve dhe të pikëpamjeve politike lidhur me çështjet e parashtruara dhe të debatuara  në samitin treditor,  vendet-anëtare të BE-së me pesë vendet e Ballkanit Perëndimor, që i përkasin “zonës së rezervuar” të Paktit të Stabilitetit të Intgerimit të Evropës Juglindore,  miratuan edhe Deklaratën e përbashkët sipas të cilës formalisht u konkretizua “Agjenda e Selanikut për Ballkanin Perëndimor”. Rëndësia dhe prioriteti i këtij dokumenti qëndron në faktin se, ky është një hap i ri në marrëdhëniet e privilegjuara ndërmjet Bashkimit Evropian dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor. Sipas  përmbajtjes së “Agjendës së Selanikut për Ballkanin Perëndimor” del se “perimetri gjeopolitik, ekonomik, integrues dhe demokratik” i Bashkimit Evropian(BE) nuk mund të quhet i përfunduar përderisa të mos përfshihen në të edhe vendet e Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, BeH, Mali i Zi, Serbia, Kroacia dhe FYROMI).  Mirëpo, për t’u përmbushur një “imperativ historik” i këtillë, vendet e theksuara ballkanike, duhet të bëjnë një punë të madhe në zhvillimin e reformave ekonomike, politike, qeverisëse, demokratike në kuptimin e dimensionit rajonal integrues. Shikuar realisht, edhe pas arritjes së “Agjendës së Selanikut për Ballkanin Perëndimor”, këto çështje edhe më tej mbeten si sfida kryesore me të cilat , do të përballen partnerët-kandidatë për të hyrë në “familjen e përbashkët” evropiane.

 

Veçori thelbësore e Deklaratës së theksuar të samitit të Selanikut është dimensioni rajonal, që parashikon forcimin e Procesit të Stabilizimit dhe të Asocimit (Kroacia, Shqipëria, BeH, SMZ-ja dhe FYROMI) përmes këtyre masave konkrete: “Vendosjen e partnerizmit për integrimet evropiane, intensifikimin e mbështetjes së ndërtimit të institucioneve demokratike, përmirësimin e bashkëpunimit politik, ndihmën e zhvillimit ekonomik, jetësimin e lirive dhe të drejtave të njeriut, të qeverisjes, përmirësimin e bashkëpunimit në fushat e legjislacionit dhe të punëve të brendshme, si dhe krijimin dhe zgjerimin e mundësive, që vendet e Ballkanit Perëndimor, të participojnë në programet relevante të BE-së, me synimin e fundit, që të forcojnë bashkëpunimin demokratik-integrues mbi bazën e dimensionit rajonal.”(The Guardian, 22,VI.2003).

 

Në frymën e Deklaratës së Selanikut, janë shprehur edhe hartuesit dhe nënshkruesit e saj të Bashkimit Evropian(BE), se samiti i Selanikut i ka përmbushur parashikimet e vendeve-kandidatë, që në të ardhmen (deri në mbylljen e dekadës së parë të shekullit XXI) të aderojnë në Bashkimin Evropian. Ky pohim “unanim” mbështetet në qasjen, në vizionin  dhe në kapacitetin e aftësive “individuale” të partnerëve të ardhshëm të Ballkanit Perëndimor, që pretendojnë të jenë në mesin e anëtarëve të sotëm të BE-së, si dhe në dimensionin e theksuar rajonal të bashkëpunimit të tyre (duke i margjinalizuar lidhjet dhe përvojën e tyre të deritashme historike- ndërfqinjësore), dimension ky, të cilin BE-ja së bashku me partnerët e saj, e konsideron si normë dhe kriter absolut të njësimit të tyre në kuadrin e integrimeve të iniciativave dhe të  Paktit të Stabilitetit për shtetet e Evropës Juglindore.

 

S’ka dyshim se, sipas paragrafëve të Deklaratës së Selanikut, lë të kuptohet se objektivi kryesor i mbjatjes së samitit të Selanikut ishte pasqyrimi i vendosmërisë dhe i rikonfirmimit të stretgjisë politike dhe ekonomike  afatgjatë të Bashkimit Evropian(BE) në mbështetjen e sigurt të perspektivës evropiane, se vendet e  Procesit të Stabilizimit dhe Asocimit (të Ballkanit Perëndimor), do të bëhen anëtarë me të drejta të plota, sapo t’i kenë përmbushur kriteret e Deklaratës së Kopenhagës, e së këndejmi edhe të Deklaratës së Selanikut, të miratuar më 21 qershor 2003, si dhe pasi t’i kenë zbatuar reformat e nevojshme ekonomike, sosciale, politike dhe institucionale, të përcaktuara nga Bashkimi Evropian(BE).

 

Shprehur në vija grosso modo, ky është mesazhi konkludues i samitit të Selanikut, të organizuar nga BE-ja për   vendet-kandidatë të Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, Kroacia, BeH, SMZ-ja dhe FYROMI), që brenda shtatëvjeçarit të ardhshëm, të aderojnë në Bashkimin Evropian(BE) jo në formë grupore (siç morën pjesë bashkërisht në konferencën e Selanikut), por në mënyrë individuale, veç e veç, varësisht nga kryerja e “detyrave të shtëpisë”, që rezultojnë nga Deklarata e përbashkët, përkatësisht nga “Agjenda e Selanikut për Ballkanin Perëndimor”.

 

Me t’u përmbushur ky spektër i objektivave politike dhe ekonomike nga pesë vendet e theksuara ballkanike, mirëfilli, do të vinte në shprehje edhe realizimi i konceptit vizional integrues i kryetarit të Komisionit Evropian, Romano Prodi, i cili në mbyllje të samitit të Selanikut, deklaroi se :”Bashkimi nuk do të rrumbullakohet përderisa vendet e Ballkanit të mos jenë anëtarë të Bashkimit Evropian.”(The Guardian, 23.VI.2003). Edhe mesazhi i kësaj deklarate të Romano Prodit vë në dukje faktin se, “fati” i vendeve të Ballkanit Perëndimor, është vetëm në aderimin e detyrueshëm të strukturave integruese, ekonomike, politike dhe demokratike të Bashkimit Evropian(BE). S’ ka dyshim se, kjo platformë strategjike e BE-së, është pozitive për të gjitha vendet e Evropës Juglindore, dhe ato të Ballkanit Perëndimor, të cilat kanë status të pavarur politik, ekonomik, kombëtar dhe territorial, ndryshe nga Kosova dhe pjesët e tjera të kolonizuara të shqiptarëve, që përbëjnë 50% të territorit të Shqipërisë Etnike, e cila sot gjendet në sovranitetin kolonial të Serbisë, të Malit të Zi, të FYROMIT dhe të Greqisë.

 

 

Negativja e samitit të Selanikut godet vetëm 50% e Shqipërisë së kolonizuar        

 

Federalizimi i Ballkanit Perëndimor, parashikohet të jetë në favor të stabilizimit të ardhshëm të rajonit, dhe të priorioteteve strategjike të Bashkimit Evropian(BE). Mirëpo, për interesat vitale të shqiptarëve të kolonizuar, që edhe sot ndodhen nën zgjedhën e imperializmit serbo-malazez dhe greko-maqedon sllav, një koncept i këtillë gjeopolitik dhe strategjik i Bashkimit (BE) është tejet negativ dhe me  pasoja të paparashikuara  si për stabilitetin dhe paqen në Ballkan,  ashtu edhe për vetë Evropën, sepse  vetëm shqiptarëve të copëtuar dhe, të aneksuar nga “fronti” ortodoks sllav po iu mohohet e drejta elementare demokratike, që të deklarohen për statusin e tyre politik dhe kombëtar për të jetuar të lirë dhe të pavarur nga mbeturinat e sistemit kolonial shekullor sllav.

 

Vetëm prania  fizike (pa njohjen e statusit të pavarësisë dhe të shtetësisë së Kosovës) e Kosovës së kolonizuar me “padronët” e tyre kolonialistë sllavë në strukturat përkatëse të Bashkimit Evropian(BE), nuk mund të quhet (as politkisht, as juridikisht) integrim i mirëfilltë mbi baza të barabarta demokratike në shkallë rajnole e evropiane as për Kosovën, as për vendet e tjera të Shqipërisë së kolonizuar, veçse  “formë e re simuluese” e  një protektorati të  hapur kolonial, të legalizuar nga Bashkimi Evropian(BE) dhe të nënshkuar e votuar edhe nga  5 vendet e Ballkanit Perëndimor, më 21 qershor, 2003 në Selanik. Deklarata përfundimtare e samitit të Selanikut, nuk është dashur të nënshkruhet, as të miratohet nga palët pjesëmarrëse shqiptare, sepse është në disfavor të pavarësimit dhe  të çlirimit antikolonial të Kosovës, dhe të territoreve të tjera të kolonizuara të Shqipërisë Etnike.

 

Rreziku potencial i prapavijës politike, i përfshirjes fizike të përfaqëseuesve politikë të Kosovës nëpër iniciativat dhe trupat integruese të BE-së, pasqyrohet pikëspari në faktin se, me këtë formë simuluese të diplomacisë së BE-së  me partnerët e saj serbosllavë të Ballkanit Perëndimor, përkatësisht të Evropës Juglindore, synohet të lihet i pazgjidhur statusi kolonial i Kosovës, si  dhe i pjesëve të tjera të Shqipërisë Etnike, gjë që kjo “formulë integruese” e Ballkanit Perëndimor (ku fatkeqësisht gjednet edhe Republika e Shqipërisë) në BE-në, është instrumenti më efektiv strategjik dhe taktik, që Kosova dhe territori tjetër i okupuar i Shqipërisë së kolonizuar, të ngelin edhe më tutje me status të pandryshuar në kuadrin e sovranitetit dhe të tërësisë territoriale të Serbisë, të Malit të Zi, të FRYOM-it, dhe të Greqisë. Në këtë “garë joshëse” të diplomacisë së metropoleve perëndimore për Ballkanin Perëndimor, në veçanti  “me shumë të panjohura” në llogari të së drejtës historike dhe, të së drejtës së vetëvendosjes së kombit shqiptar dhe të Shqipërisë Etnike të kolonizuar, parapëlqehet që të mos marrin pjesë as në formë statike (siç ka filluar kjo, t’i “shishmohet”, siç thotë populli,  edhe Rugovës me liderët e tij qeveritarë, sepse vetë heshtja dhe prania e tyre quhet miratim i statu quo-s) “garuesit” e  qeverisë së Tiranës, as ata të qeverisë së Prishtinës, sepse, kështu, do të ndikojnë drejtpërdrejt, që të “vetëvulosin” statusin ekzistues kolonial të Kosovës, përkatësisht të Shqipërisë Etnike.

 

Në kontekstin më të gjerë të realcioneve të politikës ndërkombëtare, përfshirja (me çdo kusht, në faza të caktuara kohore, sipas “itinerarit” të agjendave integruese) e 5 vendeve të Ballkanit Perëndimor (së këndejmi edhe Shqipërinë, dhe Kosovën pa kurrfarë statusi juridik-shtetëror) në nomeklaturën integruese të Bashkimit Evropian(BE), do të thotë edhe eliminimin  gradual të interesave strategjike dhe politike të Shteteve të Bashkuara në Ballkan, gjë që kjo do të ishte fatale, jo vetëm për gjysmën e Shqipërisë së kolonizuar, por për gjithë shqiptarët në Ballkan. Në një mënyrë, këtë prognozë afatgjatë të politikës strategjike dhe ushtarake të BE-së në Ballkan, e dëshmon edhe krijimi i forcave ushtarke të BE-së për ndërhyrje të shpejtë në vatrat e krizave në Ballkan, përkatësisht në Evropë.

 

Këtë, tanimë e dëshmon edhe dislokimi i konitngjentit të forcave ushtarake të “Concordias” në FYROM, që ka për qëllim zëvendësimin shkallëzor të trupave të NATO-s në Kosovë, në BeH dhe në FYROM, përkatësisht në Ballkan. Më thjesht, kjo nënkupton “diplomacinë preventive” të Bashkimit Eropian(BE) për të “paralizuar” sa më parë të jetë e mundur, shtrirjen e interesave strategjike të Amerikës në Ballkan. Mirëpo, pavarësisht nga  “lista e dëshirave” të strategëve evropianë, dhe e partenrizmit të tyre me primesa integruese kolonoliste, që ta eliminojnë  SHBA-në nga Ballkani, kjo  tash për tash është vetëm një “ëndërr e shkretë”, mirëpo, politika shqiptare,duhet ta shfrytëzojë rastin, që për hir të mbështetjes dhe të favorizimit të verbër të një kombinatorike antishqiptare të rrezikshme të BE-së dhe partnerëve të saj, që i përkasin “hemisferës” së interesit sllav, të mos defaktorizohet, dhe të mos “vetëpërjashtohet” nga strategjia e interesave afatgjatë të diplomacisë dhe të politikës së jashtme të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, sepse do të ngelë sërish në raportet ekzistuese vasale të kolonializmit sllavo-bizantin.

Autori është bashkëpunëtor shkencor i “American Diplomacy”, North Carolina, USA.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.