|
- 13
qershor 2003 / Shkruan: Rexhep
ELEZAJ
-
- Nuk
ka dyshim se Kosova dhe ēėshtja e pazgjidhur e statusit
politik tė saj ngadalė, por nė mėnyrė tė sigurtė po
(ri)kthehet nė fokus tė vėmėndjes pranė qėndrave tė
vendosjeve dhe forumeve ndėrkombėtare. Ėshtė kėshtu sepse
nė shumė takime tė larta diplomatike tė mbajtura kohėve tė
fundit, qoftė nė Europė, qoftė nė SHBA si dhe vende tjera
tejoqeanike ēėshtja e statusit tė Kosovės ka zėnė tė
levizė nga gjendja e status-quos sė deritanishme, ndonėse
ende jo nė shkallė tė duhur, dhe pėr njė lėkundje nė kėtė
drejtim flasin vizitat e shumta tė funkcionarėve tė lartė
tė forumeve ndėrkombėtare nė Prishtinė si dhe takimi i
fundit nė Bruksel ku me 10 qershor para Komitetit pėr
politikė tė jashtme tė Parlamentit europianė referuan
presidenti i Kosovės Dr. I. Rugova dhe kryeadministratori M.
Steiner.
-
- Se
ēėshtja e rajonit tė Ballkanit po hynė nė njė fazė tė
re tė kujdesit dhe shqyrtimit mė konkret tė gjendjes nga
ana e organeve mė tė larta tė BE-sė, etj, flasin edhe pėrgatitjet
pėr mbajtjen e samitit tė ardhshėm nė Selanik qė do ti
kushtohet problemeve tė kėtij rajoni i cili nė rend dite ka
shqyrtimin e situatės politike me theks tė veēantė ndaj
ēėshtjeve mė akute siē ėshtė ajo e sigurisė, e bashkėpunimit
ndėr rajonal, ēėshtja e pazgjidhur e statusit tė Kosovės,
gjendja politike nė Maqedoni, nė Shqipėri, pastaj pėrgatitja
e kėtyre vendeve pėr anėtarėsim nė BE, etj, tregon se
fokusimi i udhėheqėsve politikė tė BE-sė ndaj problemeve
tė pazgjidhura nė Ballkan dalėngadalė po merrė kahje tė
merituar, sepse ēdo ditė e mėtej po bėhėt e qartė se pa
zgjidhjen e shpejtė dhe tė drejtė tė problemeve tė
grumbulluara nuk mund tė fillojė procesi integrues i cili kėtė
rajon do ta ēojė mė shpejt kah bashkimi me popujt dhe
vendet e pėrparuara tė Europės.
-
- Takimi
i fundit nė Bruksel dhe dėshmia e presidentit tė Kosovės
dr. I. Rugova dhe kryeadminstratorit M. Steiner para Komitetit
pėr Marrėdhėnie tė Jashtme si dhe deklaratat e fundit tė
disa deputetėve tė kėtij Parlamenti lidhur me statusin
final tė Kosovės sikur japin tė kuptohet se pėrshpejtimi i
kėtij procesi ėshtė i domosdoshėm, ngase ēdo ditė e mė
shumė brenda qarqeve politike dhe diplomatike tė Europės po
shtohet bindja se pa zgjidhjen e statusit politik tė Kosovės
nuk mund tė fillojė asnjė proces qė tėrė rajonin bashkėrisht
e ēon drejt Europės sė bashkuar, sepse do tė ishte absurde
tė mendohet se bashkimi i kėtyre vendeve nė njė bashkėsi
tė pėrbashkėt (BE) mund tė bėhėt me sukses pa u zgjidhur
njėherė e mirė ēėshjet mė delikate siē ėshtė ajo e
definimit tė kufijėve midis shteteve ballkanike, siē ėshtė
ēėshtja e statusit tė Kosovės, ēėshtja e sigurisė,
krimit tė organizuar, kontrabandės, privatizimit, ekologjisė,
etj, qė tė gjitha kėto probleme paraqesin pengesė serioze
nė rrugėn e pėrmbushjes sė standardeve tė demokracisė
europiane pa plotėsimin e tė cilave asnjėri vend nuk mund tė
integrohet nė kėtė Bashkėsi.
-
- Kėto
standarde janė vėnė para sė gjithash ndaj vendeve ish
komuniste tė kėtij rajoni, sepse pa plotėsimin e tyre nuk
mund tė fillojė as realizimi i Paktit pėr
Stabilizim-Asocim i dedikuar pėr zhvillim mė tė
shpejt tė kėtyre vendeve qė nė rendė tė parė nėnkupton
se duhet ti pėrmbushin kėto standarde dhe pastaj tė
antarėsohen nė BE dhe struktura tjera europiane. Andaj, janė
pikėrishtė kėto shkaqet dhe arsyet tė cilat e kanė shtyrė
BE-nė qė tė organizojė Samitin e ardhshėm nė Selanik, ku
pritet tė shqyrtohen dhe tė merren qėndrime pėr shumė
ēėshtje tė cilat do tė shėrbejnė si bazė mbi tė cilėn
vendet aspiruese pėr tu bėrė anėtare tė BE-sė do ta pėrqendrojnė
aktivitetin e tyre nė tė ardhmėn nė mėnyrė qė sa mė
shpejt ti bėjnė pėrgatitjet pėr tu bėrė anėtare e
BE-sė me synim tė fundit qė zgjidhja e tė gjitha
problemeve aktuale prezente nė kėtė rajon tė jetė sa mė
e qėndrueshme.
-
- Shikuar
nė prizmin e kėsaj siē cekėm nė fillim se ēėshtja e
zgjidhjes sė statusit final tė Kosovės ka zėnė tė
rikthehet nė agjenden e debateve dhe tė shqyrtimeve pranė
formeve ndėrkombėtare dėshmon padyshim edhe insistimi i
organizatorit tė kėtij Samiti qė gjatė mbajtjes sė kėtij
tubimi tė realizohet (me ēdo kusht) takimi i parė midis pėrfaqėsuesėve
tė qeverisė sė Kosovės me pėrfaqėsuesit e Serbisė, qė
njėherit fletė edhe pėr interesimin e shtuar tė kėtyre
qendrave pėr zgjidhjen sa mė parė tė statusit tė Kosovės,
ngase kur propozojnė njė takim tė tillė ata janė tė
bindur se dialogu Prishtinė-Beograd pėr definimin e statusit
tė Kosovės ėshtė proces i pashmangshėm, ndaj tė cilit
(dialogut serbo-shqiptar) me shumė tė drejt pala shqiptare
gjatė kėtyre katėr viteve ka mbajtur qėndrim dhe pikėpamje
tjetėr, prandaj po
bėjnė ēmos qė ta aranzhojnė takimin e parė zyrtarė
midis pėrfaqėsuesėve shqiptarė dhe atyre serbė, qė
shikuar nga aspekti diplomatik metodat e tilla tė vėnjės sė
kontakteve tė para midis palėve nė konflikt gjatė punimeve
tė ndonjė tubimi nė nivel tė lartė diplomatik siē ėshtė
samiti i ardhshėm nė Selanik, janė njė praktikė e rėndomtė
nė sjelljet diplomatike pas tė cilit kontakt nis pėrmirėsimi
i marrėdhėnieve midis popujve qė janė nė konflikt ose qė
kanė luftuar ndėrmjet veti. Por, para se tė ndodhė njė
takim i tillė eventual, pėrfaqėsuesit e qeverisė sė Kosovės
domosdo duhet ta kushtėzojė njė takim tė tillė si dhe ēdo
dialog tė tjetėr me palėn serbe me kėrkimfalje publike tė
serbėve ndaj shqiptarėve pėr krimet qė kanė bėrė nė
Kosovė nė periudhėn 1990/99.
-
- Pėrndryshe
ēdo takim qoftė edhe i natyrės kurtoazo-diplomatike midis
dy delegacioneve pa i detyruar serbėt qė tu kėrkojnė
falje publike shqiptarėve, do tė shkojė si gjithnjė deri mė
tash nė favor tė palės serbe, sepse politikanėt serbė janė
tė njohur pėr dredhitė e tyre politike si dhe pėr shfrytėzimin
e takimeve tė kėtilla ndėrkombėtare pėr interesat e tyre,
kur dihet edhe fakti se Beogradi zyrtar ende gėzon simpatinė
dhe pėrkrahjen e disa vendve tė Ballkanit pjesėmarėse nė
kėtė samit kur ėshtė fjala pėr Kosovėn.
-
- Nėsė
qysh nė fillim palės serbe i bėhėn koncesione tė kėtij
lloji sado qė dikujt mund ti duken formalitete tė parėndėsishme,
sado qė tė jenė presionet e mėdha ndaj shqiptarėve qė tė
pranojnė kontaktin e parė dhe pastaj edhe dialogun me
Beogradin rreth zgjidhjes sė statusit final tė Kosovės,
sado qė tė zhagiten kėto bisedime pėr shkaqet e lartėpėrmedura,
mendojmė se pėrfaqėsuesit legjitim tė institucioneve tė
Kosovės nuk duhet tė pranojnė kurfarė diktati, kur dihet
se pala serbe nė periudhėn e kaluar katėrvjeēare nuk ka ndėrmarrė
as hapin mė tė vogėl i cili, siē ėshtė kėrkimi i faljes
publike ndaj shqiptarėve pėr gjenocidin qė kanė bėrė nė
Kosovė, sigurisht se do tė hapte njė kaptinė tė re nė
marrėdhėniet midis popullit shqiptar dhe atij serbė.
-
- Prandaj,
jemi tė bindur se serbėt do tė bėjnė ēmos qė edhe mėtej
ti shmangėn jo vetėm aktit moral tė kėrkimfaljes ndaj
shqiptarėve, por edhe ndaj ēdo nisme diplomatike e cila ēon
kah njohja e pavarėsisė sė Kosovės do ti vejnė pengesa
me tė gjitha mjetet, sepse Beogradi zyrtar, por edhe shunmica
e popullit serbė nuk do tė pajtohen kurrė me pavarėsinė e
Kosovės, mbase ėshtė ēasti i fundit qė komuniteti ndėrkombėtarė
ta kuptojė se politika injoruese
e Beogradit ndaj shqiptarėve dhe ēėshtjes sė Kosovės nuk
ka ndryshuar asgjė pėrnga pėrmbajtja e saj hegjemoniste
gjatė gjithė kėtyre katėr viteve, ndaj e themi me bindje tė
plotė se ēdo takim ose dialog i mundshėm me Beogradin pa u
pjekur tė gjitha kushtet pėr shqiptarėt do tė jetė kohė
e humbur.
|
|