NGA BOTA MUZIKORE E ROCK-ut

"MBRETI" ELVIS PRESLEY DHE KULTI I PAHARRUAR I TIJ

http://www.elvis.com/ - Faqja zyrtare e Elvis Prislit

"Ai ishte një njeri me shtat të lartë i cili e zbuloi Rock'n Rollin". "Ai jeton në një shtëpi të madhe në Memphis dhe del vetëm natën jashtë". "Ai është një tip i zi dhe i madh, i cili e zbuloi kitaren elektrike". "Ai ishte një burrë plak, i cili diku dhe dikur kishte qenë mbret" - (Kështu u përgjigjen fëmijët shkollarë në Jasper, Tennessee, në pyetjen: "E dini ju kush ka qenë Elvis Presley?", 1990). Nga Tupelo në Memphis Elvis Aron Presley lindi më 8 janar 1935 në qytezën e vogël Tupelo, në verilindje të shtetit amerikan Mississipi. Vëllau i tij binjak Jesse vdiq gjatë lindjes. Rrjedh nga një familje punëtore, e cila ishte e dhënë shumë pas religjionit dhe të cilën e kishte kapluar varfëria e madhe, si rrjedhim i krizës së vazhdueshme ekonomike që mbretëronte në SHBA. Elvisi kishte një dashuri të madhe ndaj nënës së tij, e cila vdiq në moshën 46 vjeçare në vitin 1958. Për Elvisin vdekja e nënës ishte sikurse të shkatërrohej e tërë bota.

Në datëlindjen e tij të gjashtëmbëdhjetë në vend të biçikletës së dëshiruar, Elvis mori si dhuratë një kitarë. Në valët e radio dëgjonte me kujdes këngëtarët e "Country"-s dhe "Blues" dhe provonte t'i imitonte këta: Ernest Tubb, Roy Acuff, The Ink-Spots, Howlin Wolf, Jimmy Reed, B.B. King, Muddy Waters. Duke mos gjetur zgjidhje tjetër kundër krizës ekonomike, prindërit e tij vendosën të shpërngulen në Memphis, Tennessee. Elvisi kishte filluar të këndonte me kitarën e tij nëpër mbrëmjet vallëzuese që i organizonte shkolla dhe nëpër mbrëmje të ndryshme rinore.

Shansi i madh

Në korrik të vitit 1953 bëri një inçizim me shpenzimet e veta te SUN RECORDS. Nga disa njohës të karrierës së Elvisit thuhet se ky dëshironte të realizonte dy këngë me rastin e ditëlindjes së nënës së tij. Mirëpo, meqë Elvisi punonte me një energji të madhe në karrierën e tij si këngëtar, është shumë më i përafërt versioni tjetër, ku thuhet se Elvis dëshironte të paraqitej me talentin e tij para njeriut më me ndikim në fushën e muzikës z.Sam Phillips. Elvisi me këtë rast këndoi baladat sentimentale "My Happines" dhe "That's When Your Heartaches Begin", dy hite të vitit të "Ink-Spots".  Një punëtore e Sun Records, Marion Keisker, të cilës i kishte pëlqyer zëri i Elvisit, shënoi emrin dhe adresën e "djaloshit me zylyfë të gjatë".

Kështu Elvis Presley-t i erdhi shansi, që në janar 1954 të realizojë demo-diskun e dytë me rradhë, dhe në korrik 1954 bashkë me kitaristin Scotty Moore dhe basistin Bill Black bënë inçizimin e këngës "That's All Right (Mama)". Më 7 korrik është emetuar "Blue Moon of Kentucky" në valët e radios për herë të parë, me ç'rast në ditët tjera është porositur edhe 5000 herë. Kënga zuri vendin e parë në ranglistat e  "Memphis Contry & Western", kështu që edhe paraqitjet publike të Elvisit shtoheshin pë çdo ditë, kështu vetëm në vitin 1954 shfaqi rreth 30 koncerte, në vitin 1955 mbi 160 kocerte, ndërsa në anën tjetër honoraret rriteshin dhe realizoheshin hite të reja. Kritiku gjerman i Xhazit J.E. Berendt në gazetën "Der Spiegel" (Nr.50/1956) vlerësonte stilin e Elvis Presleyt si një rebelim ndaj muzikës së atëhershme të shundit. "Muzika e Elvisit është e fortë dhe vitale, e përshkruar me një intensitet të jashtëzakonshëm ritmik".


"Mbreti"  / The King /

Në nëntor të vitit 1995 Firma e Disqeve "RCA" bleu kontratën e Elvisit nga Sun Records. Mëpastaj, në qytetin Nashvill, nën udhëheqjen e menaxhuesit të tij të ri Thomas A. Parker, Elvis Presley në vitin 1956 realizon hitin e parë nën RCA, me titull "Heartbreak Hotel". Kjo këngë e paraqitur edhe në televizion, mahniti tërë kombin amerikan, sidomos me mënyrën e vallëzimit dhe dridhjeve të pjesëve të caktuara të trupit, gjë që, një gjë të tillë nuk e kishte parë asnjëherë publiku televiziv, prandaj ky hit u shit një milion e gjysmë herë.

Në vitin 1956 Elvis realizoi edhe tetë hite tjera, si "I Was The One", "Hound Dog", " I Want You, I Nedd You, I Love You", "Don't Be Cruel", "Love Me Tender", "Anyway You Want Me", "Too Much" dhe "Playin' For Keeps". të cilat për kohën e sotme janë klasikë të vërtetë, të cilat u shitën më se një milionë herë. Përskaj paraqitjeve të tij në televizion, Elvis realizoi edhe filmin e tij të parë në vitin 1956 me titull "Love Me Tender". Të gjithë filmat që pasuan edhe më vonë (deri në vitin 1969 realizoi 31 filma për kino dhe dy filma dokumentarë) kishin gati të njëjtën temë: një krijues të varfër dhe të panjohur i cili alë fatit dhe punës së tij arrin të bëhet një yll shumë i kërkuar. Pas realizimit të dy filmave në vitin 1958 (i dyti dhe i treti film i tij) "Loving You" dhe "Jailhouse Rock", Elvis u gjend në pikën më kulminante të karrierës së tij. "Mbreti" i këngës vozitej me "Cadillac" të arit drejt koncerteve të mbushur përplot adhurues të tij histerik. Në një mbështjellës të një pllake të tij muzikore Elvis shkruan: " 50 milionë adhurues të Elvis-it nuk mund të gabojnë". Në anën tjetër, kritikët profesional shkruanin mbi muzikën dhe stilin e Elvis Presleyt si "Endërr e pështirë rreth shijes së keqe" (LOOK), apo si "Striptiz me rrobe" (New Yourk Times), kurse në "Encyclopedia Britannica" shkruanin për një "barbarizëm të imponuar". Revista VARIETY dënonte tekstet e "pamoralshme" të Rock'n Rollit dhe kërkonte nga industria muzikore që të bëjë vetëcenzurë, por "Mania- Presley" ishte e pamundur të ndalej.

Në shtator të vitit 1957 derisa ishte Elvis në Graceland, të cilën e kishte blerë në mars të atij viti, i erdhi ftesa për shërbim ushtarak. Kjo ftesë nuk ishte ndonjë befasi për të, pasiqë me 21 vjetët e tij, ai duhet të ketë llogaritur me këtë. Kritikët e ashpër të Elvisit u gëzuan pa masë, duke reaguar kështu: "Më në fund u izolua edhe Virusi-Elvis. Derisa Elvis të mësojë përshëndetjet ushtarake, deri atëherë publiku i tij do ta harrojë". Me 24 mars 1958 Elvis lajmërohet ushtarë dhe bashkë me dymbëdhjetë rekrutë tjerë dërgohet në Fort Chaffee në Arkanzas. Me rastin e ndërrimit të rrobeve të tij civile me ato ushtarake ishin prezent edhe gazetarët. Pas katër ditësh Elvis fillon përgaditjet e tij kryesore në Fort Hood në Teksas, në një bataljon tanksesh. Me 1 tetor 1958 Elvis arrin në Bremerhaven (Gjermani), ku mirëpritet nga disa qindra vasha që thërrisnin pas tij. Pastaj, me tren vazhdon rrugën për në Friedberg të Hessenit (republikë gjermane). Aty mbeti i stacionuar si vozitës i Jeep pranë një trupe ushtarake deri në fund të shërbimit të tij ushtarak. Në Gjermani Elvis njoftohet me Priscilla Bealieu, atëbotë vajzë katërmbëdhjetëvjeçare e një Kapiteni të SHBA-ve. Në maj të vitit 1967 ajo bëhet bashkëshorte e tij, ndërsa pas eksakt nëntë muajve bëhet edhe nënë e fëmiut të vetëm të tyre, vajzës Lisa Marie. Kjo bashkëshortësi zgjati deri në vitin 1973.

Në vitin 1969 pas 14 vitesh, Elvis hyri në studion muzikore në Memphis dhe aty inçizoi disa këngë, të cilat rikujtonin kohën e Sun Record dhe në ndikimin e stilit Rhythm&Blues. Brenda dhjetë ditësh realizoi dymbëdhjetë këngë, të cilat hyjnë në mesin e më të suksesshmeve, ndër to edhe "In The Ghetto".  Që nga viti 1969 e deri në vdekjen e tij, më tepër se gjysmën e jetës së tij e kaloi "on the road", pra në rrugë; p.sh. në vitin 1974 shfaqi 152 koncerte, gjysma e turneve të koncerteve ishte para auditoreve të mëdha. Çdo koncert ishte i shitur një javë përpara, por muzika doli në prapaskenë, sepse njerëzit kishin ardhur më tepër që të takonin një legjendë të gjallë.

Në vitin 1970 takohet me kryetarin e SHBA-ve Richard Nixon në Shtëpinë e Bardhë, ndërsa në vitin1971 është zgjedhur si njëri ndër "dhjetë meshkuj të rinjë të suksesshëm të Amerikës". Me kalimin e viteve, tek Elvis lajmërohen problemet financiare, rritja e marrjes së medikamenteve dhe problemet me peshën trupore të tij, shkatërrimi i bashkëshortësisë me bashkëshorten e tij Priscilla, dezorinetimet muzikale si dhe vetmia.  Gjithashtu thashëthëniet mbi sëmurje të ndryshme rriteshin vazhdimisht. Pas "Elvis Contry" pasojnë vetëm edhe disa pllaka të realizuara në studio, nga të cilat askush nuk ishte i kënaqur, edhe pse disa këngë si "Promised Land" (1975) dhe "Moody Blue" (1977) i rikopjuan disa herë. Elvis në kohët e fundit nuk ishte i gatshëm t'i mbajë terminet e tij të studios me rregull, kështu që RCA ndërtoi një Studio-Muzikore në Graceland, ku ndër tjerash (1976) u realizua albumi me një numër të baladave melankolike.

Në vitet 1976/1977 për shkak të rrëzimeve të Elvisit nga lodhja fizike, janë ndërprerë shpeshherë edhe turnetë muzikore. Elvis detyrohet shumë herë të shtrihej në spital. Deri në inçizimet e fundit, pak muaj para vdekjes së tij, me një zë të stërlodhur i drejtohet producentit të tij Felton Jervis me këto fjalë: "Jam ngopur të jem akoma Elvis Presley". Me 16 gusht 1977 në banjon e tij u gjend "Mbreti" i vdekur. Lajmi mbi vdekjen e tij u përhap shumë shpejt në mbarë botën. Në varrimin e tij morën pjesë 100.000 njerëz nga të gjitha anët e SHBA-ve, për t'a nderuar për herë të fundit Elvis Presleyn. "Mbreti" Elvis u varros në varret e Forest Hill Cemetry, përskaj varrit të nënës së tij, ndërsa disa javë më vonë të dy varret u zhvendosen në kopshtin e Graceland-it. Në përvjetorët e lindjes dhe të vdekjes së tij, varri i Elvisit për çdo vit vizitohet nga mijëra adhurues të flakTë të Rockut. Rreth arsyes dhe mënyrës së vdekjes së tij janë dhënë disa versione. Bile, disa kanë deklaruar gjithashtu se Elvis jeton akoma dhe se qenka parë duke vozitur Cadillac-un e tij në Memphis. Kështu; kulti i Elvisit vazhdon të rijetësohet.

Përgatiti: Besim Krasniqi ( 11 qershor 2003 )

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.