|
- Oslo (Norvegji), 24 maj 2003 / Shkruan: Gėzim MEKULI
-
-
- Mediat
dhe shoqėria
-
- Gjdo
shoqėri dhe komb, nė vecanti ato kombe tė
"vogla", duhet tė kujdesen pėr mbarėvajtjen dhe
profesionalizimin e mediave kombėtare. Nėpėrmes tyre tė
mundėsojnė artikulimin, propagandimin dhe kultivimin e
identitetit tė tyre kombėtar, kulturor, ekonomik dhe
strategjik.
-
- Posaqėrisht
ato kombe qė nuk e kan tė shėndoshė sistemin e tyre tė
imunitetit (mbrojtjes) mbi sigurinė kombėtare duhet
t'i kushtojnė rėndėsi e investim tė madh intelektual,
demokratik e material nė kėto institucione. Jo vetėm pėr
ato kombe qė kan mbetur nė "gjysmė tė rrugės"
por edhe shoqėritė mė perparimtare e demokratike kanė
nevojė pėr kultivimin dhe artikulimin e interesave tė tyre
politike, ekonomike e sociale.
-
- Pėrgjegjėsia
mė e madhe e mediave, pėr njė shoqėri demokratike, ėshtė
qė kjo t'i shėrbej nė mėnyrė tė shėndosh popullit pra,
opinionit publik. Asnjė shoqėri mediale "nuk
guxon" t'i ikė kėsaj pėrgjegjėsie. Kėrkesat e
opinionit publik nga mediat ėshtė qė kėto mos tė
degjenerohen dhe mos tė "tėrbohen" nga interesi
material dhe ai karierist... Dėnimi nga opinioni publik, dėnim
qė gjeneron nga paknaqėsia informative, shumėherė mund tė
vie befasisht shpejt.
-
- Se
a jetojn popujt prapa perdeve tė mendafshta, perdeve tė
celikta apo pa perde fare, kombet janė, sė pari, tė
interesuar dhe "tė etshėm" pėr lajmin,
informacionin, lajm e informacion, i cili ndikon tek ai, fqiu,
dhe larg tijė...
-
- Detyra
e mediave ėshtė qė tė bėjė "tė kapshėm" kėtė
interes tė vazhdueshėm, nė njė lajm cilsor e objektiv.
Obligimet parėsore dhe fundamentale tė mediave masive janė:
qė lajmin, informatėn pra tė renė "t'a mbuloi dhe t'a
mbeshtjelle" objektivisht dhe saktėsisht, t'a thotė
besueshėm dhe natyrisht t'ia shpjegoi popullit se cfare
don tė thotė ai lajm apo informatė pėr jetėn e pėrditshme.
-
-
- Mediat dhe lakmia pėr "dominim"
-
- Nė
ato shoqėri dhe kombe ku pushtuesi ka lėnė gjurmėt e veta,
padyshim se ai aty ka "mbjellė" edhe opinionin dhe
veset e tija coroditese. Kėshtu, shumė shtepi tė mediale
pas ndryshimit tė rendit tė ri politik e shoqėror, tentojnė
qė tė marrin nė dorė rolin e "udhėheqjes
mediale", rolin e "ushqimit" pėr opinionin
publik. Ushqim, qė gjthsesi nuk do ta kishte
sasinė e domosdoshme tė vitaminės, proteines,
energjisė
pra, do tė ishte ushqim-helm!
-
- Nė
shumė shtete post komuniste kemi shum shtepi mediale si:
gazeta, radio e TV, tė cilėt provojnė tė mėsojne dhe tė
japin leksione gazetarie tė tjerave kompani mediale,... se si
duhet tė punohet, se si duhet bėrė lajmi! Nė kėta
"publicist" akoma kemi tė mbjellurė farėn e
mendimit prej pushtuesit, totalitarizmit, pra dominuesit. Pėr
kėta gazetar e gazetare vlenė vetėm "realiteti i
prodhuar nga mediat e tyre. Jo rrallė nga ky lloj lansues
informatash opinioni publik ėshtė i irituar, i gėnjyer dhe
i shqetsuar. Pėr kėta mediatorė, siq duket, vlen motoja:
"Unė jam vetė media !!!
-
-
- Mediat
dhe "demokracia"
-
- Tani
nė kėtė pozitė tė re e demokratike, aparati shtetėror,
pra qeveria, "nuk ka mundėsi", qė nėpėrmes
mediave tė tyre tė pėrkdhelura, tė kapi dhe "tė fus
nėn sqetull" tė gjitha mediat komunikative dhe agjensit
e lajmeve. Fatkeqėsisht opinioni publik nė dardani ėshtė
duke vėshtruar humbjen e pavarsisė tė disa mediave para
"donatorėve" ndėrkomėtar dhe instrumentit
politik
! Nė
ato shtėpi mediale mbizotron sjellja e fryma partiake, pėrkulja
dhe ndėgjueshmėria fėminore; Nga kėto media, jo rrallė,
lansohen deklarata e mendime tragji-komike pėr kombin
shqiptar nė pėrgjithėsi.
-
- Megjithatė
duhet nėnvizuar dhe besuar se lėvizja dhe progresi ynė
medial, me gjithė tė metat dhe mangėsirat e saja, ecėn pėrpara
me hapa breshke. Kėto lėvizje breshke ( demokratike e
shpresėdhenėse ) kanė thyer monopolin medial dhjetevjeqar,
kanė arritur tė "lexojnė" dallimin nėmes mediave
tė regjimit, karieriste, tė shitura e partiake ndaj atyre
hulumtuese, kritikuese, informative e kombėtare. Problemi qė
ka "helmuar" nė masė tė madhe mediat shqiptare ėshtė
mangėsa e ndjenjės tė pėrgjegjėsis ndaj lajmit tė vėrtet
dhe objektiv.
-
- Nė
situata tė ndryshme politike, mediat kanė edhe rolin e tyre
tė definuar, shpesh herė tė shenjtė e tė pazavendėsuar.
Ne jemi dėshmitar, kur mediat masive ishin faktor kryesor
organizativ dhe konsolidues nė proceset e udhėheqjeve tė
popujve nė luftėrat e tyre pėr clirim e pavarėsi kombėtare,
ekonomike e politike... Shumė shtete tė paktit socialist tė
Evropės lindore "gjetėn rrugėn", nga Lindja nė Pėrendim,
mu nė saje tė ndihmės titanike tė mediave profesionale e
kombėtare.
-
-
- Mediat nė shoqėritė transitore
-
- Nė
periudhėn transitore, nga sistemi politik totalitar nė atė
demokratik, gazetarėt dhe gazetaret, po ashtu edhe
recipicientėt, duhet "tė mėsojnė" tė
ambientohen nė njė shoqėri ku egsistojn, krah pėr krah,
mega mendime e opinione afėr njėra tjetrės,
puthurazi.
-
- Njerėzit
e lapsit, "kėta nxitesit e turbullirave" duhet
"vetėm" tė informojnė pėr kėto mendime e
opinione dhe, publiku tė vendose vet se, cili mendim apo
opinion ėshtė mė i "shėndosh dhe/apo i kapshėm"
pėr veten e tijė.
-
- Nė
kėtė periudhė transitore tė rregullimit shtetėror mediat
duhet tė rishiqojnė pozitat e tyre "miqėsore" nė
raport me "aparatin shtetėror" dhe politikėbėrėsit,
pra UNMIK-un. Nėse nė periudhen e luftės pėr pavarėsi
kombėtare, funksioni i mediave ishte tė pėrkrahė dhe tė
ndihmoi "verbėrisht " politikanėt dhe politikat e
tyre kundėr pushtuesit apo totalitarizmit tė mirėarmatosur,
sot, mediat do tė ndihmonin qeverinė, forcat politke, pra
pavarėsin e bashkimin kombėtar, vetėm nėpėrmes kritikės
sė guximshme objektive, profesionale dhe argumentuese,...por
gjithsesi pa ndėrskamsa e xhelozi ballkanike.
|
|