OPINIONE

   
25.05.2003 - Trepca.net

NĖ VEND TĖ PĖRGJIGJES NDAJ REAGIMIT TĖ Z.BRAHIM HALIMI

Dr. Ibrahim Rugova dhe LDK-ja – emra historik qė u prijnė shqiptarėve drejt pavarėsisė sė Kosovės


   

25 maj 2003 / Shkruan : Besim KRASNIQI

Edhe pėrkundėr asaj se faktet historike dhe ato mė tė reja mbi meritat politike tė dr.Rugovės dhe LDK-sė rreth zgjidhjes sė drejtė tė ēėshtjes sė Kosovės nuk do tė mund tė pėrfshiheshin nė njė artikull apo nė njė libėr tė vetėm, por meqė disa provokatorė, bile edhe mjeranė politikė e inatēorė tė cilėt kėrkojnė " qime nė vezė ", me qėllim jo pėr t'u marrė me ta, por me dėshirė qė lexuesit tonė t'i japim disa sqarime rreth reagimit tė z.Brahim Halimit nė shkrimin tim botuar nė gazetėn kombėtare "Bota sot" si dhe nė faqe elektronike tė "Trepēa.net" tė datės 20.05.2003 me titull: "Programi politik e kombėtar i Dr. Rugovės tė jetė themel i mendimit tonė politik", po i kthehemi temės nė fjalė pėr t'i pėrshkruar edhe njėherė faktet tona mbi atdhetarizmin dhe largpamėsinė e deritanishme politike tė dr.Rugovės dhe mbi rėndėsinė historike tė formimit dhe aktivitetit politik e kombėtar tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės nė arritjen e cakut politik tė shqiptarėve - Pavarėsisė sė Kosovės. Andaj, pėr nxitjen e shtjellimit tė mėtejmė tė kėsaj teme, e "falėnderoj" reaguesin dhe tė gjithė ata qė qėndrojnė pas "reagimit" tė tij spekulativ dhe sipas tė gjitha gjasave qėllimkeq. 

Nė kohėn e represionit serbosllav nė Kosovė, i cili ishte nė rritje e sipėr, si dhe me anė tė eliminimit tė atyre pak tė drejtave kulturore dhe juridike qė i kishin shqiptarėt (suspendimi i dhunshėm i statusit federal tė Kosovės nga ana regjimit fashizoid tė Serbisė) shqiptarėve tė Kosovės do t'iu imponohet njė veprim i pashtyeshėm politik.

Nė ato kushte tė rėnda robėrie, intelektualė tė njohur tė kohės inicuan dhe themeluan Lidhjen Demokratike tė Kosovės, qė sipas idesė sė atėhershme do tė shėrbente, ndėr tė tjera, edhe pėr mbajtjen e drejtpeshimit politik tė shqiptarėve, tė cilėt deri nė atė kohė vepronin mjaft tė pėrēarė nė grupe tė vogla (tė dashuruara marrėzisht nė diktatorin Enver Hoxha dhe "bashkim-vėllazėrimin" me jugosllavėt), por vazhdimisht tė dekonspiruara nga vetė anėtarėt e atyre grupeve, tė cilat veprime ishin pa ndonjė ndikim efektiv nė sferėn dhe rrjedhat e politikės vendore dhe asaj ndėrkombėtare kundrejtė ēėshtjes sė Kosovės. Identiteti politik i Kosovės i asaj kohe mund tė pėrshkruhet kėshtu: autonomia e shkatėrruar e Kosovės, veprimtaria e grupeve tė vogla marksiste-leniniste, veprimtaria e disa tė vetėquajturėve "liderė politikė", e qė nė tė vėrtetė ishin bijė tė komunistėve projugosllavė, tė cilėt pėrmes subjekteve tė tyre (UJDI-t, etj.) proklamonin akoma bashkim-vėllazėrimin si zgjidhje reale politike pėr shqiptarėt e Kosovės, gjė qė pėrputhej plotėsisht me politikėn antishqiptare tė Serbisė okupatore. Pra, mund tė themi lirshėm se Kosova ishte nė rrugė tė sigurtė drejt futjes sė plotė dhe pėrfundimtare tė saj brenda tutelės sė politikės gllabėruese serbosllave dhe sllavizimit tė saj pėrfundimtar!

   

Duke qenė vazhdimisht nė rrjedhat politike qė vendosnin pėrfundimisht mbi fatin e ardhshėm politik tė Kosovės, intelektualėt e Kosovės nuk qėndruan pėr asnjė moment indiferentė, por pėrkundrazi iu qasen nismės sė lartėpėrmendur politike, duke e zgjedhur kolegun e tyre tė fushės sė letėrsisė dr.Ibrahim Rugovėn pėr kryetar tė Lėvizjes gjithėpopullore me emrin Lidhja Demokratike e Kosovės, edhe pse mė parė ky post udhėheqės iu kishte ofruar disa "akademikėve tė pavarur " tė cilėt pėr shkaqe "intelektuale" e kishin refuzuar kėtė post, por edhe pėr shkaqe tė ruajtjes sė privilegjeve qė i gėzonin nė shoqėrinė e atėherėshme kosovare.

Kjo ėshtė njėra nga sakrificat personale tė dr.Rugovės i cili jo vetėm qė pranoi njė rol tė vėshtirė udhėheqės kur kihen parasysh rrethanat e rrezikshme tė kohės kur bėhėj rrėnimi me tankse tė autonomisė sė Kosovės (1989/90), por edhe mėtej u mbeti besnik parimeve, programit politik tė LDK-sė si dhe deklaratave tė tij pėr realizimin e aspiratės sė shqiptarėve tė Kosovės pėr shtet tė pavarur, fillimisht pėr Republikėn e Kosovės si shtet pėrbėrės i konfederatės asimetrike qė diskutohej nė atė kohė, e mėpastaj pas mbajtjes sė Referendumit tė vitit 1991 tė ndėrtimit tė opcionit pėr pavarėsinė e plotė tė Kosovės nga ato kombinime politike tė cilat pėr fat nuk u realizuan kurrė.

Nėse i rilexojmė dhe rikujtojmė deklaratat e disa liderėve tė vetėquajtur politikė tė Kosovės, do tė hasim nė deklarata vazhdimisht konfuze, tė papėrgjegjshme, labile dhe tė ndryshueshme nga njėra-tjetra nga frika, sikurse thotė populli " nuk u rrahte kurrė sakica nė njė vend ", tė cilat jo vetėm qė i sillnin dėm proceseve politike nė vijim por me qasjet e tyre tė mbrapshta i ngrisnin tensionet politike brenda skenės politike tė Kosovės. Kėto devijime tė tyre politike dhe mospėrkrahja e tyre e opsionit tė LDK-sė e bėjnė dr.Rugovėn edhe mė tė pranueshėm politikisht pėr dallim nga kėta politikanė tė cilėt i ndėrronin mendimet dhe opcionet e tyre mė shpesh se kėmishat e veta.

Nė kohėn e shtetrrethimit ushtarak tė Kosovės nga ana e Serbisė, filloi edhe pėrzėnia e shqiptarėve nga vendet e tyre tė punės; nga Radiotelevizioni i Kosovės, nga Rilindja, nga arsimi i fillorė, i mesėm dhe ai i lartė shkollor, nga fabrikat dhe uzinat e mėdha etj., ku vetėm brenda 6 muajve u hudhėn nė rrugė mbi 130 punėtorė , e ē'ėshtė mė e rėndėsishme pėr t'u theksuar ėshtė se me kėto pėrjashtime nga puna u arrit edhe shkatėrrimi i forcave policore tė Kosovės, ku shumica ishin shqiptarė tė Kosovės, qė konsideroheshin si mbrojtja e vetme e qytetarėve civilė tė Kosovės nė rast tė eskalimit tė dhunės me pėrmasa tė mėdha, sikurse edhe ndodhi nė vitin famėkeq tė 1998-tės.

Nė anėn tjetėr shqiptarėt e Kosovės ballafaqoheshin me njė armatė policėsh dhe ushtarėsh tė armatosur deri nė dhėmbė, e pėrzier edhe me polici dhe ushtri sllovene, boshnjake, kroate e maqedonase, dhe me njė pėrkrahje minimale nga ana e bashkėsisė ndėrkombėtare rreth " ēėshtjes sė Kosovės ", gjė qė i ka shtyrė padyshim udhėheqėsit e LDK-sė (pėr shumė vite ishte Lėvizje gjithėpopullore) tė pėrcaktohen vendosmėrisht pėr rezistencė aktive, por pėr momentin vetėm me mjete politike paqėsore. Kjo ėshtė edhe filosofia e menēurisė sė madhe tė kreut tė LDK-sė, e cila skenarėt e pėrgatitura serbe pėr shkatėrrimin e Kosovės do t'i largojė nė drejtim tė pjesėve veriore tė ish-Jugosllavisė, duke iu shmangur kėshtu ballafaqimit ushtarak me njė ushtri kriminale shumė mė tė pėrgaditur se ajo nė anėn shqiptare.

Tė gjithė ekspertėt politikė dhe ushtarakė janė unik nė qėndrimin se po tė fillonte nė ato vite lufta e hapur midis shqiptarėve dhe serbėve, Kosova sot nuk do tė numėronte mė shumė se 200 mijė shqiptarė, ngase pėr njė luftė tė tillė me armikun ata nuk ishin tė pėrgatitur pothuajse fare, por as rrethanat politike nė Shqipėri nuk ishin mė tė mira, pėr tė mos folur fare pėr ato nė arenėn ndėrkombėtare tė cilat ishin nė disfavor tė plotė pėr shaiptarėt.

Pra, qė kėtu fillon zanafilla e largpamėsisė politike dhe ushtarake e Dr.Rugovės dhe udhėheqėsve politikė dhe kombėtarė shqiptarė tė atyre viteve, ngase detyrė mbi detyrat nė ato kohėra shumė tė vėshtirė okupuse ishte ruajtja fizike e qenjės shqiptare nė Kosovė. Nė aspektin politik, Dr.Rugova dhe LDK-ja vazhduan rrugėn tashmė tė nisur politike, duke ua pėrgaditur terrenin politik shpalljes sė akteve mė tė rėndėsishme politike siē ishin Deklarata Kushtetuese me 2 korrik dhe Kushtetuta e Kaēanikut me 7 shtator 1990, pastaj krijimi i sistemit paralel nė disa fusha shumė tė rėndėsishme; Qeveria e Kosovės me disa ministri tė saj, Kėshilli pėr arsim, Kėshilli pėr Financa, pėr Kulturė, Sport, Kėshilli ndėrpartiakė nė nivel tė hapėsirės etnike Kosovė-Maqedoni, kryetar i tė cilit ishte Dr. Rugova, etj.

Mėpastaj, internacionalizimi i ēėshtjes sė Kosovės dhe format tjera tė organizimeve politike dhe administrative sė pari pėr tė mbijetuar, por edhe pėr tė krijuar shtetin e pavarur tė Kosovės nga politika okupuese serbe, gjė qė kėto veprime ishin themelet e para tė shtetit tė ri dhe tė pavarur tė Kosovės i cili ėshtė ende nė ndėrtim e sipėr. Nėn moton e vėrtetė (jo demagogjike) pėr lirinė, demokracinė dhe demokratizimin e Kosovės dr.Rugova dhe LDK-ja nxunė miq dhe pėrkrahės tė mėdhenjė tė politikės sė tyre paqėsore nga qendrat kryesore tė vendosjes (SHBA-tė dhe aleatet e saj) frutet e sė cilės politikė po i shijojnė edhe vetė kundėrshtarėt mė tė sėmurė politikė tė dr.Rugovės dhe tė politikės sė tij largpamėse, deshtėn apo nuk deshtėn t'i pranojnė kėto fakte tė gjalla. Nė vazhdėn e veprimtarisė politike tė dr.Rugovės dhe LDK-sė ishin edhe zgjedhjet politike tė 24 majit 1992 tė mbajtura nė bashkėpunim me subjektet tjera politike, me ē'rast qytetarėt shqiptarė tė Kosovės zgjodhėn pothuajse me aklamacion pėr president tė tyre Dr. Ibrahim Rugovėn si dhe institucionet e para tė shtetit tė Kosovės tė cilat mė vonė u njohėn edhe joformalisht nga ana e shumė subjekteve ndėrkombėtare.

Padyshim se veprimtaria e institucioneve tė pavarura tė Kosovės ishte tejet e kufizuar pėr shkak tė dhunės dhe represionit serbosllav, mirėpo nė kuptimin politik karshi bashkėsisė ndėrkombėtare, ato institucione shprehnin vetėvetiu dėshirėn dhe vullnetin e madh pėr njė rend demokratik nė Kosovė (" Ishte me rėndėsi tė mbahen ato zgjedhje pėr tė pasur njė rend demokratik nė Kosovė… " - dr.Ibrahim Rugova), pėr ēka edhe u arrit tėrheqja e vėmendjes qė bashkėsia ndėrkombėtare tė merrej nė mėnyrė mė aktive me ēėshtjen e Kosovės si ēėshtje nė vete dhe jo si ēėshtje e "brendshme e Serbisė".

Do tė kishim lėnė zbrazėtirė tė madhe kėtu nė qoftėse nuk do t'a kishim theksuar faktin se gjatė tėrė periudhės sė ekzistimit tė LDK-sė si parti politike shqiptare, represioni serbosllav ndaj aktivistėve tė LDK-sė veēanėrisht ndaj atyre qė kishin pėrgatitje tė lartė intelektuale nuk ka patur tė ndalur, duke filluar qė nga burgosjet, maltretimet, rrahjet e deri tek vrasjet fizike, fakt ky tani i harruar nga kundėrshtarėt e Dr.Rugovės dhe tė LDK-sė. Po tė bėnin politikė paqėsore "pasive", siē trillojnė tani me paturpėsi disa mohues tė kėsaj Lėvizjeje, a thua a do tė pėsonin aq shumė vuajtje dhe maltretime anėtarėt e LDK-sė nė atė kohė nga regjimi kriminal serbė, apo qėllimisht i harrojnė ata kėto fakte?!?!

Falė simpatisė sė SHBA-ve ndaj politikės sė dr.Rugovės, nė Prishtinė u hap e para Zyra e SHBA-ve si dhe Zyra e Bashkimit Europian (1996), qė nė fjalorin diplomatik kjo nėnkuptonte vendosjen e parė tė kontakteve tė drejtėpėrdrejta tė shtetit tė Kosovės me bashkėsinė ndėrkombėtare dhe kjo pa e pyetur Serbinė. Me kėtė shihej qartė se politika paqėsore aktive e Dr.Rugovės bėri qė qendrat ndėrkombėtare tė vendosjes tė merren me ēėshtjen e Kosovės si njė ēėshtje politike qė kėrkon zgjidhje tė drejtė dhe nė dobi tė shqiptarėve tė Kosovės, dhe jo sipas kutit tė propagandės sė egėr serbosllave, ndėrsa atyre qė dėshirojnė tė njihen me ndonjė nga vendimet e dr.Rugovės dhe LDK-sė nė periudhat e viteve 1990-1991, po ua rikujtojmė " Deklaratėn me Tri Opcione " tė pėrgaditur nga Dr.Rugova dhe LDK-ja, e pėrkrahur pastaj edhe nga partitė tjera politike tė Kosovės, partitė politike tė shqiptarėve nė Maqedoni, nė Mal tė Zi, dokument ky i cili parashihte tri opcionet e mundshme politike pėr statusin politik tė Kosovės, qė do tė zbatoheshin varėsisht situatave tė mėtejme politike nė Ballkan.

Askush me mend tė shėndosha nė kokė nuk e mohon rolin dhe kontributin e luftėtarėve tė lirisė tė cilėt u rreshtuan nė Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK), askush nuk mund tė luaj me gjakun dhe sakrificėn e atyre tė cilėt ranė dėshmorė dhe u flijuan pėr ēlirimin dhe pavarėsinė e Kosovės, askush nuk mund t'i mohojė meritat e luftės sonė ēlirimtare, vlerat dhe shejtėsinė e saj dhe shpirtėrave tė mijėra dėshmorėve tė kombit, nė njėrėn, por askush nuk mund dhe nuk guxon qė t'i pėrvetėsojė kėto rezultate dhe kėto vlera, askush nga tė gjallėt, pa marrė parasysh kontributin e tij individual nė luftė apo nė ndonjė formė tjetėr, nuk mund tė posedojė "tapinė" dhe monopol mbi kėto vlera dhe lirinė e Kosovės tė fituar me aq shumė vuajtje dhe sakrifica, askush nuk ka tė drejtė qė tė flasė nė emėr tė luftės dhe vlerave tė saj, pa marrė parasysh rolin qė ka luajtur para dhe gjatė luftės, nė anėn tjetėr, sepse atė e ka bėrė vetė populli, e kanė bėrė dhe udhėhequr bijtė mė tė ndritur tė kombit shqiptar, vetė burrat dhe trimat mė tė mirė tė Kosovės dhe trojeve tjera etnike me tė vetmin qėllim: ēlirimin dhe pavarėsinė e Kosovės.

Asnjė nga heronjėt dhe dėshmorėt e kombit nuk kanė shkuar nė luftė qė ta luftojnė armikun nė emėr tė ideologjive partiake ose pėr interesa tjera politike, ngase qė tė gjithė kanė vdekur pėr idealet mė tė larta kombėtare siē ėshtė liria, pavarėsia dhe bashkimi i kombit, prandaj nuk jemi pajtuar dhe as kurrė nuk do tė pajtohemi me ata tė cilėt sot haptazi dhe me perfiditet po manipulojnė me ndjenjat dhe aspiratat e kombit shqiptar nė Kosovė, me ata tė cilėt nė mėnyrė tė paskrupullt pėrvetėsuan dhe vunė monopol tė egėr mbi vlerat e luftės dhe sakrificėn e mijėra dėshmorėve, amanetin e tė cilėve e kemi kuptuar si vlerė gjithėkombėtare, por edhe obligim intelektual qė tė mos heshtim ndaj porosive tė tyre atdhetare.

Ata tė cilėt sot pa ia nda thirren nė kėto vlera vetėm sa pėr t'i luftuar kundėrshtarėt e tyre politikė janė sipas mendimit tonė provokatorė dhe pėrēarėsit mė tė mėdhenjė brenda politikės shqiptare tė cilėt pikėpamjet e veta politike i konsiderojnė si tė vetmet qė bėjnė zgjidhjen e kauzės sonė kombėtare pa e patur aftėsinė dhe guximin intelektual qė t'i pranojnė mė me urtėsi politike dhe intelektuale mendimet e tė tjerėve, qoftė edhe ato me tė cilat nuk pajtohesh. Mospajtimin e disa kundėrshtarėve tė mendimeve dhe shkrimeve tė mia e kam kuptuar dhe do ta marrė gjithnjė si vlerė e pluralizmit politikė, por vetėm deri nė atė masė sa ato mospajtime tė mos i tejkalojnė kufijtė e tolerancės njerėzore dhe kombėtare, ngase tė drejtėn pėr ta shfaqur publikisht mendimin rreth pikėpamjeve dhe bindjeve politike nuk dėshiroj t'ia mohoj askujt, por as qė pranoj qė dikush tjetėr tė m'i mohoj kėto tė drejta, mbase patriotizmi, atdhetarizmi dhe pėrkushtimi kombėtarė i secilit prej nesh, para se tė jenė obligime intelektuale, janė ndjenja shpirtėrore tė njeriut qė ai i ka ndaj kombit dhe atdheut me tė cilat nuk duhet lozur kohė e pa kohė dhe vend e pavend.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.