|
 |
|
25 maj 2003 / Shkruan :
Besim KRASNIQI
Edhe
pėrkundėr asaj se faktet historike dhe ato mė tė reja
mbi meritat politike tė dr.Rugovės dhe LDK-sė rreth
zgjidhjes sė drejtė tė ēėshtjes sė Kosovės nuk do tė
mund tė pėrfshiheshin nė njė artikull apo nė njė
libėr tė vetėm, por meqė disa provokatorė, bile edhe
mjeranė politikė e inatēorė tė cilėt kėrkojnė "
qime nė vezė ", me qėllim jo pėr t'u marrė me ta,
por me dėshirė qė lexuesit tonė t'i japim disa sqarime
rreth reagimit tė z.Brahim Halimit nė shkrimin tim botuar
nė gazetėn kombėtare "Bota sot" si dhe nė faqe
elektronike tė "Trepēa.net" tė datės
20.05.2003 me titull: "Programi politik e kombėtar i
Dr. Rugovės tė jetė themel i mendimit tonė
politik", po i kthehemi temės nė fjalė pėr t'i
pėrshkruar edhe njėherė faktet tona mbi atdhetarizmin dhe
largpamėsinė e deritanishme politike tė dr.Rugovės dhe
mbi rėndėsinė historike tė formimit dhe aktivitetit
politik e kombėtar tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės nė
arritjen e cakut politik tė shqiptarėve - Pavarėsisė sė
Kosovės. Andaj, pėr nxitjen e shtjellimit tė mėtejmė
tė kėsaj teme, e "falėnderoj" reaguesin dhe tė
gjithė ata qė qėndrojnė pas "reagimit" tė tij
spekulativ dhe sipas tė gjitha gjasave qėllimkeq.
|
Nė
kohėn e represionit serbosllav nė Kosovė, i cili ishte nė
rritje e sipėr, si dhe me anė tė eliminimit tė atyre pak tė
drejtave kulturore dhe juridike qė i kishin shqiptarėt
(suspendimi i dhunshėm i statusit federal tė Kosovės nga ana
regjimit fashizoid tė Serbisė) shqiptarėve tė Kosovės do t'iu
imponohet njė veprim i pashtyeshėm politik.
Nė
ato kushte tė rėnda robėrie, intelektualė tė njohur tė kohės
inicuan dhe themeluan Lidhjen Demokratike tė Kosovės, qė sipas
idesė sė atėhershme do tė shėrbente, ndėr tė tjera, edhe pėr
mbajtjen e drejtpeshimit politik tė shqiptarėve, tė cilėt deri
nė atė kohė vepronin mjaft tė pėrēarė nė grupe tė vogla
(tė dashuruara marrėzisht nė diktatorin Enver Hoxha dhe
"bashkim-vėllazėrimin" me jugosllavėt), por
vazhdimisht tė dekonspiruara nga vetė anėtarėt e atyre
grupeve, tė cilat veprime ishin pa ndonjė ndikim efektiv nė
sferėn dhe rrjedhat e politikės vendore dhe asaj ndėrkombėtare
kundrejtė ēėshtjes sė Kosovės. Identiteti politik i Kosovės
i asaj kohe mund tė pėrshkruhet kėshtu: autonomia e shkatėrruar
e Kosovės, veprimtaria e grupeve tė vogla marksiste-leniniste,
veprimtaria e disa tė vetėquajturėve "liderė politikė",
e qė nė tė vėrtetė ishin bijė tė komunistėve projugosllavė,
tė cilėt pėrmes subjekteve tė tyre (UJDI-t, etj.) proklamonin
akoma bashkim-vėllazėrimin si zgjidhje reale politike pėr
shqiptarėt e Kosovės, gjė qė pėrputhej plotėsisht me politikėn
antishqiptare tė Serbisė okupatore. Pra, mund tė themi lirshėm
se Kosova ishte nė rrugė tė sigurtė drejt futjes sė plotė
dhe pėrfundimtare tė saj brenda tutelės sė politikės gllabėruese
serbosllave dhe sllavizimit tė saj pėrfundimtar!
 |
|
Duke
qenė vazhdimisht nė rrjedhat politike qė vendosnin
pėrfundimisht mbi fatin e ardhshėm politik tė Kosovės,
intelektualėt e Kosovės nuk qėndruan pėr asnjė moment
indiferentė, por pėrkundrazi iu qasen nismės sė
lartėpėrmendur politike, duke e zgjedhur kolegun e tyre
tė fushės sė letėrsisė dr.Ibrahim Rugovėn pėr kryetar
tė Lėvizjes gjithėpopullore me emrin Lidhja Demokratike e
Kosovės, edhe pse mė parė ky post udhėheqės iu kishte
ofruar disa "akademikėve tė pavarur " tė cilėt
pėr shkaqe "intelektuale" e kishin refuzuar
kėtė post, por edhe pėr shkaqe tė ruajtjes sė
privilegjeve qė i gėzonin nė shoqėrinė e atėherėshme
kosovare. |
Kjo ėshtė
njėra nga sakrificat personale tė dr.Rugovės i cili jo vetėm qė
pranoi njė rol tė vėshtirė udhėheqės kur kihen parasysh
rrethanat e rrezikshme tė kohės kur bėhėj rrėnimi me tankse tė
autonomisė sė Kosovės (1989/90), por edhe mėtej u mbeti besnik
parimeve, programit politik tė LDK-sė si dhe deklaratave tė tij
pėr realizimin e aspiratės sė shqiptarėve tė Kosovės pėr
shtet tė pavarur, fillimisht pėr Republikėn e Kosovės si shtet
pėrbėrės i konfederatės asimetrike qė diskutohej nė atė kohė,
e mėpastaj pas mbajtjes sė Referendumit tė vitit 1991 tė ndėrtimit
tė opcionit pėr pavarėsinė e plotė tė Kosovės nga ato
kombinime politike tė cilat pėr fat nuk u realizuan kurrė.
Nėse
i rilexojmė dhe rikujtojmė deklaratat e disa liderėve tė vetėquajtur
politikė tė Kosovės, do tė hasim nė deklarata vazhdimisht
konfuze, tė papėrgjegjshme, labile dhe tė ndryshueshme nga njėra-tjetra
nga frika, sikurse thotė populli " nuk u rrahte kurrė
sakica nė njė vend ", tė cilat jo vetėm qė i sillnin dėm
proceseve politike nė vijim por me qasjet e tyre tė mbrapshta i
ngrisnin tensionet politike brenda skenės politike tė Kosovės.
Kėto devijime tė tyre politike dhe mospėrkrahja e tyre e
opsionit tė LDK-sė e bėjnė dr.Rugovėn edhe mė tė pranueshėm
politikisht pėr dallim nga kėta politikanė tė cilėt i ndėrronin
mendimet dhe opcionet e tyre mė shpesh se kėmishat e veta.
Nė
kohėn e shtetrrethimit ushtarak tė Kosovės nga ana e Serbisė,
filloi edhe pėrzėnia e shqiptarėve nga vendet e tyre tė punės;
nga Radiotelevizioni i Kosovės, nga Rilindja, nga arsimi i fillorė,
i mesėm dhe ai i lartė shkollor, nga fabrikat dhe uzinat e mėdha
etj., ku vetėm brenda 6 muajve u hudhėn nė rrugė mbi 130 punėtorė
, e ē'ėshtė mė e rėndėsishme pėr t'u theksuar ėshtė se me
kėto pėrjashtime nga puna u arrit edhe shkatėrrimi i forcave
policore tė Kosovės, ku shumica ishin shqiptarė tė Kosovės, qė
konsideroheshin si mbrojtja e vetme e qytetarėve civilė tė
Kosovės nė rast tė eskalimit tė dhunės me pėrmasa tė mėdha,
sikurse edhe ndodhi nė vitin famėkeq tė 1998-tės.
Nė anėn
tjetėr shqiptarėt e Kosovės ballafaqoheshin me njė armatė
policėsh dhe ushtarėsh tė armatosur deri nė dhėmbė, e pėrzier
edhe me polici dhe ushtri sllovene, boshnjake, kroate e
maqedonase, dhe me njė pėrkrahje minimale nga ana e bashkėsisė
ndėrkombėtare rreth " ēėshtjes sė Kosovės ", gjė
qė i ka shtyrė padyshim udhėheqėsit e LDK-sė (pėr shumė
vite ishte Lėvizje gjithėpopullore) tė pėrcaktohen vendosmėrisht
pėr rezistencė aktive, por pėr momentin vetėm me mjete
politike paqėsore. Kjo ėshtė edhe filosofia e menēurisė sė
madhe tė kreut tė LDK-sė, e cila skenarėt e pėrgatitura serbe
pėr shkatėrrimin e Kosovės do t'i largojė nė drejtim tė pjesėve
veriore tė ish-Jugosllavisė, duke iu shmangur kėshtu
ballafaqimit ushtarak me njė ushtri kriminale shumė mė tė pėrgaditur
se ajo nė anėn shqiptare.
Tė
gjithė ekspertėt politikė dhe ushtarakė janė unik nė qėndrimin
se po tė fillonte nė ato vite lufta e hapur midis shqiptarėve
dhe serbėve, Kosova sot nuk do tė numėronte mė shumė se 200
mijė shqiptarė, ngase pėr njė luftė tė tillė me armikun ata
nuk ishin tė pėrgatitur pothuajse fare, por as rrethanat
politike nė Shqipėri nuk ishin mė tė mira, pėr tė mos folur
fare pėr ato nė arenėn ndėrkombėtare tė cilat ishin nė
disfavor tė plotė pėr shaiptarėt.
Pra, qė
kėtu fillon zanafilla e largpamėsisė politike dhe ushtarake e
Dr.Rugovės dhe udhėheqėsve politikė dhe kombėtarė shqiptarė
tė atyre viteve, ngase detyrė mbi detyrat nė ato kohėra shumė
tė vėshtirė okupuse ishte ruajtja fizike e qenjės shqiptare nė
Kosovė. Nė aspektin politik, Dr.Rugova dhe LDK-ja vazhduan rrugėn
tashmė tė nisur politike, duke ua pėrgaditur terrenin politik
shpalljes sė akteve mė tė rėndėsishme politike siē ishin
Deklarata Kushtetuese me 2 korrik dhe Kushtetuta e Kaēanikut me 7
shtator 1990, pastaj krijimi i sistemit paralel nė disa fusha
shumė tė rėndėsishme; Qeveria e Kosovės me disa ministri tė
saj, Kėshilli pėr arsim, Kėshilli pėr Financa, pėr Kulturė,
Sport, Kėshilli ndėrpartiakė nė nivel tė hapėsirės etnike
Kosovė-Maqedoni, kryetar i tė cilit ishte Dr. Rugova, etj.
Mėpastaj,
internacionalizimi i ēėshtjes sė Kosovės dhe format tjera tė
organizimeve politike dhe administrative sė pari pėr tė
mbijetuar, por edhe pėr tė krijuar shtetin e pavarur tė Kosovės
nga politika okupuese serbe, gjė qė kėto veprime ishin themelet
e para tė shtetit tė ri dhe tė pavarur tė Kosovės i cili ėshtė
ende nė ndėrtim e sipėr. Nėn moton e vėrtetė (jo
demagogjike) pėr lirinė, demokracinė dhe demokratizimin e Kosovės
dr.Rugova dhe LDK-ja nxunė miq dhe pėrkrahės tė mėdhenjė tė
politikės sė tyre paqėsore nga qendrat kryesore tė vendosjes
(SHBA-tė dhe aleatet e saj) frutet e sė cilės politikė po i
shijojnė edhe vetė kundėrshtarėt mė tė sėmurė politikė tė
dr.Rugovės dhe tė politikės sė tij largpamėse, deshtėn apo
nuk deshtėn t'i pranojnė kėto fakte tė gjalla. Nė vazhdėn e
veprimtarisė politike tė dr.Rugovės dhe LDK-sė ishin edhe
zgjedhjet politike tė 24 majit 1992 tė mbajtura nė bashkėpunim
me subjektet tjera politike, me ē'rast qytetarėt shqiptarė tė
Kosovės zgjodhėn pothuajse me aklamacion pėr president tė tyre
Dr. Ibrahim Rugovėn si dhe institucionet e para tė shtetit tė
Kosovės tė cilat mė vonė u njohėn edhe joformalisht nga ana e
shumė subjekteve ndėrkombėtare.
Padyshim
se veprimtaria e institucioneve tė pavarura tė Kosovės ishte
tejet e kufizuar pėr shkak tė dhunės dhe represionit
serbosllav, mirėpo nė kuptimin politik karshi bashkėsisė ndėrkombėtare,
ato institucione shprehnin vetėvetiu dėshirėn dhe vullnetin e
madh pėr njė rend demokratik nė Kosovė (" Ishte me rėndėsi
tė mbahen ato zgjedhje pėr tė pasur njė rend demokratik nė
Kosovė
" - dr.Ibrahim Rugova), pėr ēka edhe u arrit tėrheqja
e vėmendjes qė bashkėsia ndėrkombėtare tė merrej nė mėnyrė
mė aktive me ēėshtjen e Kosovės si ēėshtje nė vete dhe jo
si ēėshtje e "brendshme e Serbisė".
Do tė
kishim lėnė zbrazėtirė tė madhe kėtu nė qoftėse nuk do t'a
kishim theksuar faktin se gjatė tėrė periudhės sė ekzistimit
tė LDK-sė si parti politike shqiptare, represioni serbosllav
ndaj aktivistėve tė LDK-sė veēanėrisht ndaj atyre qė kishin
pėrgatitje tė lartė intelektuale nuk ka patur tė ndalur, duke
filluar qė nga burgosjet, maltretimet, rrahjet e deri tek vrasjet
fizike, fakt ky tani i harruar nga kundėrshtarėt e Dr.Rugovės
dhe tė LDK-sė. Po tė bėnin politikė paqėsore
"pasive", siē trillojnė tani me paturpėsi disa mohues
tė kėsaj Lėvizjeje, a thua a do tė pėsonin aq shumė vuajtje
dhe maltretime anėtarėt e LDK-sė nė atė kohė nga regjimi
kriminal serbė, apo qėllimisht i harrojnė ata kėto fakte?!?!
Falė
simpatisė sė SHBA-ve ndaj politikės sė dr.Rugovės, nė
Prishtinė u hap e para Zyra e SHBA-ve si dhe Zyra e Bashkimit
Europian (1996), qė nė fjalorin diplomatik kjo nėnkuptonte
vendosjen e parė tė kontakteve tė drejtėpėrdrejta tė shtetit
tė Kosovės me bashkėsinė ndėrkombėtare dhe kjo pa e pyetur
Serbinė. Me kėtė shihej qartė se politika paqėsore aktive e
Dr.Rugovės bėri qė qendrat ndėrkombėtare tė vendosjes tė
merren me ēėshtjen e Kosovės si njė ēėshtje politike qė kėrkon
zgjidhje tė drejtė dhe nė dobi tė shqiptarėve tė Kosovės,
dhe jo sipas kutit tė propagandės sė egėr serbosllave, ndėrsa
atyre qė dėshirojnė tė njihen me ndonjė nga vendimet e
dr.Rugovės dhe LDK-sė nė periudhat e viteve 1990-1991, po ua
rikujtojmė " Deklaratėn me Tri Opcione " tė pėrgaditur
nga Dr.Rugova dhe LDK-ja, e pėrkrahur pastaj edhe nga partitė
tjera politike tė Kosovės, partitė politike tė shqiptarėve nė
Maqedoni, nė Mal tė Zi, dokument ky i cili parashihte tri
opcionet e mundshme politike pėr statusin politik tė Kosovės, qė
do tė zbatoheshin varėsisht situatave tė mėtejme politike nė
Ballkan.
Askush
me mend tė shėndosha nė kokė nuk e mohon rolin dhe kontributin
e luftėtarėve tė lirisė tė cilėt u rreshtuan nė Ushtrinė
Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK), askush nuk mund tė luaj me
gjakun dhe sakrificėn e atyre tė cilėt ranė dėshmorė dhe u
flijuan pėr ēlirimin dhe pavarėsinė e Kosovės, askush nuk
mund t'i mohojė meritat e luftės sonė ēlirimtare, vlerat dhe
shejtėsinė e saj dhe shpirtėrave tė mijėra dėshmorėve tė
kombit, nė njėrėn, por askush nuk mund dhe nuk guxon qė t'i pėrvetėsojė
kėto rezultate dhe kėto vlera, askush nga tė gjallėt, pa marrė
parasysh kontributin e tij individual nė luftė apo nė ndonjė
formė tjetėr, nuk mund tė posedojė "tapinė" dhe
monopol mbi kėto vlera dhe lirinė e Kosovės tė fituar me aq
shumė vuajtje dhe sakrifica, askush nuk ka tė drejtė qė tė
flasė nė emėr tė luftės dhe vlerave tė saj, pa marrė
parasysh rolin qė ka luajtur para dhe gjatė luftės, nė anėn
tjetėr, sepse atė e ka bėrė vetė populli, e kanė bėrė dhe
udhėhequr bijtė mė tė ndritur tė kombit shqiptar, vetė
burrat dhe trimat mė tė mirė tė Kosovės dhe trojeve tjera
etnike me tė vetmin qėllim: ēlirimin dhe pavarėsinė e Kosovės.
Asnjė
nga heronjėt dhe dėshmorėt e kombit nuk kanė shkuar nė luftė
qė ta luftojnė armikun nė emėr tė ideologjive partiake ose pėr
interesa tjera politike, ngase qė tė gjithė kanė vdekur pėr
idealet mė tė larta kombėtare siē ėshtė liria, pavarėsia
dhe bashkimi i kombit, prandaj nuk jemi pajtuar dhe as kurrė nuk
do tė pajtohemi me ata tė cilėt sot haptazi dhe me perfiditet
po manipulojnė me ndjenjat dhe aspiratat e kombit shqiptar nė
Kosovė, me ata tė cilėt nė mėnyrė tė paskrupullt pėrvetėsuan
dhe vunė monopol tė egėr mbi vlerat e luftės dhe sakrificėn e
mijėra dėshmorėve, amanetin e tė cilėve e kemi kuptuar si
vlerė gjithėkombėtare, por edhe obligim intelektual qė tė mos
heshtim ndaj porosive tė tyre atdhetare.
Ata tė
cilėt sot pa ia nda thirren nė kėto vlera vetėm sa pėr t'i
luftuar kundėrshtarėt e tyre politikė janė sipas mendimit tonė
provokatorė dhe pėrēarėsit mė tė mėdhenjė brenda politikės
shqiptare tė cilėt pikėpamjet e veta politike i konsiderojnė
si tė vetmet qė bėjnė zgjidhjen e kauzės sonė kombėtare pa
e patur aftėsinė dhe guximin intelektual qė t'i pranojnė mė
me urtėsi politike dhe intelektuale mendimet e tė tjerėve, qoftė
edhe ato me tė cilat nuk pajtohesh. Mospajtimin e disa kundėrshtarėve
tė mendimeve dhe shkrimeve tė mia e kam kuptuar dhe do ta marrė
gjithnjė si vlerė e pluralizmit politikė, por vetėm deri nė
atė masė sa ato mospajtime tė mos i tejkalojnė kufijtė e
tolerancės njerėzore dhe kombėtare, ngase tė drejtėn pėr ta
shfaqur publikisht mendimin rreth pikėpamjeve dhe bindjeve
politike nuk dėshiroj t'ia mohoj askujt, por as qė pranoj qė
dikush tjetėr tė m'i mohoj kėto tė drejta, mbase patriotizmi,
atdhetarizmi dhe pėrkushtimi kombėtarė i secilit prej nesh,
para se tė jenė obligime intelektuale, janė ndjenja shpirtėrore
tė njeriut qė ai i ka ndaj kombit dhe atdheut me tė cilat nuk
duhet lozur kohė e pa kohė dhe vend e pavend.
|
|