RIARMATIMI I JASHTËM I UNIONIT SERBOMALAZEZ RREZIKON SIGURINË DHE PAQEN NË BALLKAN

20 maj 2003 / Prof.Dr.Mehdi HYSENI*

 

Shkencërisht, trajtimi i nocionit të çarmatimit nuk mund të bëhet i plotë, pa shpjegimin paraprak të fenomenit të armatimit. Mirëpo, ne duke mos u hedhur në prejardhjen  e largët historike të armatimit (që nga shigjeta, mburoja e deri te zbulimi i armëve bërthamore), që është zhvilluar në vazhdimësi sipas një vije vertikale, është e domosdoshme të nxjerrim konkluzionin, se armët gjithmonë janë prodhuar për nevoja të brendshme dhe të jashtme. Objektivisht  armatimi për nevoja të brendshme nënkupton mbrojtjen e rendit  politik dhe shoqëror, ndërsa armatimi i jashtëm kryesisht nënkupton destinimin për mbrojtjen e sovranitetit kombëtar dhe të tërësisë territoriale, ose për qëllime ekspansioniste.

 

Edhe pse kjo skemë, ipso facto karakterizohet nga rëndësia e saj teorike dhe jetësore, si e metë e saj parësore konsiderohet vështirësia e përcaktimit të saj, sidomos vlerësimi midis këtyre raporteve të armatimit. Dikur konsiderohej se, ishte e mjaftueshme nxjerrja e konstatimit  nëse lloji i caktuar i armëve kishte karakter defensiv ose ofensiv, në mënyrë që të arrihej njohuria e plotë  lidhur me  karakterin (sulmues ose mbrojtës) e destinimit të tyre . Doktrinat moderne strategjike përfshijnë edhe armët bërthamore(ofensive) si mjete mbrojtëse. Gjithashtu, dikur  mbiztëronte bindja se, treguesit sasiorë ishin të mjaftueshëm për pasqyrimin e faktit nëse armët kishin karakter të mbrojtjes legale të rendit politiko-shoqëror ose karakter për qëllime luftarake. Ndërkaq, sot, mbizotërojnë pikëpamje që, procesi i tërësisht i armatimit, të trajtohet si pjesë përbërëse  e forcimit të sigurisë kombëtare  dhe të asaj ndërkombëtare.

 

Në këtë vështrim, arma gjithmonë ka qenë instrument i përdorimit të forcës, kurse procesi i armatimit ka qenë dhe është në funksion të politikës së mbizotërimit dhe të hegjemonisë. Mirëfilli, sikur të mos ekzistonte armatimi sasior dhe cilësor, nuk do të ndodhnin as dy luftërat botërore (I dhe II), të cilat botës i sollën me miliona viktima në njerëz dhe shkatërrime të mëdha ekonomike dhe të vlerave të tjera të civilizimit njerëzor.

 

Duke i mbajtur parasysh njohuritë teorike dhe empirike të fenomenit të armatimit, lind jo vetëm nevoja politike, por edhe synimi i thellë njerëzor për arritjen e çarmatimit. E drejta për paqe dhe e drejta e jetës, të cilat si të drejta elementare të njeriut nuk mund të realizohen pa jetësimin e procesit të çarmatimit. Nga kjo del se, nevoja për çarmatim mund të justifikohet  duke u bazuar në argumentet morale, politike dhe juridike, mirëpo kohëve të fundit (veçanërisht nga përfundimi i luftës së ftohtë,  dhe dështimi i realsocializmit të ish-BRSS-së dhe shteteve të kampit socialist të tij në vitin 1989 të dekadës së fundme të shekullit XX) edhe  në saje të rivendikimeve imediate  ekonomike dhe sociale. Duke u mbështetur në to, pa dyshim mund të thuhet se, çarmatimi duhet të jetë objektiv, preokupim dhe interes jetik i gjithë njerëzimit. Në këtë kontekst, është e domosdoshme, që të vështrohet edhe  procesi i çarmatimit të Gadishullit Ballkanik.

  

 

Shqiptarët  nuk mund mbahen “pengjë”  të përjetshëm të militarizmit imperialist serbomadh në Ballkan

 

Përpjekjet dhe tendencat e disa faktorëve ndërkombëtarë, që Unionin e Serbisë dhe të Malit të Zi, jo ta ringjallin, por ta modernizojnë në shkallën më të përsosur me arsenal ushtarak dhe me armatime, jo vetëm se janë në kundërshtim me interesat jetike të popullit shqiptar në Ballkan, por edhe me dispozitat e konventave ndërkombëtare për kontrollin e armatimeve dhe të çarmatimit, të cilat janë në fuqi. Në këtë kuptim, bën përjashtim vetëm OKB-ja, e cila sipas kompetencave dhe autorizimeve të saj gëzon të drejtën e ligjshme për shqyrtuar dhe vlerësuar parimet e çarmatimit ( Asambleja e Përgjithshme, neni 11, paragrafi 1 i Kartës), dhe rregullimin e armatimeve (Këshilli i Sigurimit, neni 26 i Kartës). Mirëpo, praktika e deritashme mbigjysmëshekullore  e OKB-së ka provuar se, veprimi i mëvetësishëm i saj në këtë kuptim shpeshherë ka qenë i kufizuar dhe i modifikuar nga efekti i “vetos” së shteteve- anëtare të përhershmes së Këshillit të Sigurimit.

 

Qysh nga periudha e shekullit XIX, janë bërë përpjekje për kufizimin dhe për ndalimin e të ashtuquajturave armë johumane, si dhe për çarmatimin e përgjithshëm nën kontrollin rigoroz ndërkombëtar, sidomos pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore. Mirëpo, nuk është arritur ndonjë objektiv i rëndësishëm deri më 1989, kur u arrit   në kuptimin global ndërmjet dy superfuqive botërore SHBA-ve dhe Bashkimit Sovjetik, me ç’rast përmbyset sistemi komunist i “perandorisë së kuqe sovjetike” dhe i xhuxhëve të saj të Evropës Lindore, si dhe përmbyllet kaptina gjysmëshekullore e luftës së ftohtë  në dimensione ndërkombëtare të përbotshme. S’ka dyshim se kjo ishte një kthesë vendimtare në historinë e njerëzimit, dhe të  sistemit të marrëdhënieve ndërkombëtare, ngaqë shumë popuj dhe vende të ish-kampit socialist  si brenda vetë BRSS-ë, ashtu edhe jashtë tij në Evropë dhe në Ballkan, arritën që të pavarësohen (duke konsumuar vlerat e reja demokratike të qytetërimit të lashtë perëndimor, duke hyrë në një fazë të rëndësishme historike të ndërtimit të një shoqërie të re me parime dhe  me vlera universale botërore: liria, siguria, rendi, drejtësia dhe mirëqenia)  tutela  e totalitarizmit dhe e hegjemonizmit revizionist sovjetik e jugosllav.

 

Në Ballkan, një imperativ i këtillë i vlerave kulminante, siç janë liria dhe pavarësia kombëtare dhe shtetërore, nuk u përmbushë vetëm për kombin e copëtuar dhe të kolonizuar shqiptar, i cili  edhe në fillimshekullin XX, viti  2003 akoma   ndodhet nën kthetrat e përgjakshme të imperializmit gjakatar serbomalazez sllav. Këto atribute fundamentale nuk u arritën për shkak të  politikës dhe të praktikës së terrorit  dhe gjenocidit shtetëror të Unionit Serbomalazez, dhe anashkalimit të bashkësisë ndërkombëtare. Këtë hipokrizi të agresionit dhe të terrorit gjenocid shtetëror serbomalazez mbi shkeljen e së drejtës së ligjshme historike dhe të vetëvendosjes së kombit shqiptar në Ballkan, që është në shpërputhje me parimet dhe me vlerat e rendit juridik pozitiv ndërkombëtar, e provon edhe gjendja e tanishme e Kosovës, pavarësia e së cilës  (si rrjedhim  i taktizimeve  të politikës së brendshme infantile, ashtu edhe nga interesat dhe divergjencat e bashkësisë ndërkombëtare) ka ngelur  pezull “as në qiell, as në tokë”, edhe pse kjo i plotëson të gjitha kushtet sipas standardeve të së drejtës ndërkombëtare.

 

Në rastin konkret, nuk e kanë “dhënë provomin” e detyrueshëm dhe të ligjshëm as Kombet e Bashkuara, sepse  fare nuk i morën në konsideratë të drejtën e vetëvendosjes dhe të  drejtën e mbrojtjes së shqiptarëve nga ushtrimi i gjenocidit serbomalazez në Kosovë, sipas Deklaratës për njohjen e pavarësisë vendeve dhe popujve të kolonizuar, të sanksionuar në Rezolutën 1514 , 14 dhjetor 1960 dhe (II) Rezolutën 2105 (XX), 20 dhjetor 1965. Duke u mbështetur në këto dy rezoluta, Asamblea  e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, ka qenë e detyruar që ta dënonte përfundimisht krimin e gjenocidit kolonial serbomalazez mbi shqiptarët dhe Kosovën, pa marrë parasysh pëlqimin ose dëshirat e shtetit kolonialist serb të Slobodan Milosheviqit, sepse, si rrjedhojë e një vendimi të këtillë të ligjshëm juridik të OKB-së, do të vinte në shprehje realizimi objektiv i së drejtës së vetëvendosjes dhe i pavarësisë së plotë të Kosovës, që do të ishte në përputhje të plotë me parimet dhe me rregullat e së drejtës së sotme ndërkombëtare publike. Mirëpo, edhe pse e drejta dhe drejtësia ndërkombëtare ishte në favor të zgjidhjes së drejt përfundimtare të statusit të Kosovës, kjo edhe pas katër vitesh nën mandatin paqësor juridik ndërkombëtar të OKB-së, ngeli “peng” si pasojë e përzierjes direkte  e politikës strategjike të militarizmit të Unionit Serbomalazez.

 

Historia e deritashme e popujve ballkanikë ka dëshmuar se, të gjitha luftërat të cilat janë zhvilluar që nga dhjetëvjetshi i parë i shekullit XX (1912-1945),  dhe në dekadën e fundme të tij(1989-1999), shkaktar kryesor i tyre ka qenë hegjemonizmi kolonial dhe imperializmi sllav  i Serbisë dhe i Malit të Zi ndaj territoreve shqiptare, hungareze, bullgare dhe kroate. Këtë në veçanti, e provojnë edhe luftërat gjenocidale të Serbisë së Slobodan Milosheviqit, të zhvilluara kundër Koracisë, Bosnjës dhe Kosovës gjatë viteve 1990-1999. Konstanta dhe simetria kryesore e qëllimit të gjitha këtyre luftërave ishte pastrimi etnik dhe gjenocidi serbomalzez ndaj shqiptarëve, kroatëve dhe myslimanëve boshnjakë, si dhe përthithja e territoreve të tyre  etnike.

 

Në realizimin e këtij koncepti militarist kolonial serbomadh, pikërisht kanë ndikuar stoqet  enorme dhe të pakontrolluara të arsenalit dhe të armatimit ushtarak të Serbisë dhe të Malit të Zi(“RFJ), të “trashëguara” nga  ish-Ushtria Popullore e Jugosllavisë (APJ) e ish-RSFJ-së, e cila gjatë periudhës pothuaj se gjysmëshekullore (1945-1990), ishte produkt i financuar jo vetëm nga buxheti i Republikës së Serbisë dhe i Malit të Zi, por edhe nga fondi buxhetor i katër republikave të tjera: Sllovenia, Kroacia, Bosnja e Hercegovina, Maqedonia, si dhe nga buxheti i qeverive të Krahinës Autonome të Kosovës dhe të Krahinës së Vojvodinës. Përpos financimit të fondit  buxhetor të përbashkët të të gjitha kombësive të ish-RSFJ-së, që përbëhej nga 4% e të ardhurave per capita, struktura fizike dhe  ushtarake e ish-APJ-së përbëhej nga të gjithë pjesëtarët e përkatësive etnike të ish-RSFJ-së, e cila numërone “70.000 mijë oficerë dhe stafin e saj, si dhe rreth 150.000 rekrutë. Përveç urshtrisë së rregullt Jugosllavia e Titos, kishte në dispozicion edhe Mbrojtjen Territoriale me mbi 1000.000 (një) milion ushtarakë rezervë. Ndër shtatëdhejtëmijë oficerë sa kishte APJ-ja, 70% prej tyre ishin të kombësisë serbe dhe malazeze. Gjatë periudhës së viteve 1986-1991, shpezimet e buxhetit ushtarak kapnin shumën  prej  $ 2.491 milionë dollarë, shumë kjo, e cila në krahasim me atë të vitit 1988, ishte reduktuar në $ 1.376 milionë dollarë (SIPRI Yearbook 1992:World Armaments and Disarmaments,  citat i cituar sipas Mary Kaldor, New and Old Wars, 2001, f.44-45).

 

Duke mbajtur parasysh këto shifra fragmentare të statistikës së ushtrisë  “jugosllave”, s’ka dyshim se, si  ish-RSFJ-ja, ashtu edhe “RFJ-ja”(Serbia+Mali i Zi) e Dobrica Qosiqit dhe e Slobodan Milosheviqit, kanë pasur një emërues të përbashkët:”Jugoslavia ka qenë ndër vendet më të militarizuara në Evropë, duke përjashtuar ish-Bashkimin Sovjetik”(Mary Kaldor, po aty, f.44).

 

Në saje të një armatimi të tillë më modern dhe të pakontrolluar të ish-Jugosllavisë në Ballkan dhe në përmasa evropiane, që ishte vepër financiare gjysmëshekullore, jo vetëm e serbëve dhe e malazezëve, por, edhe e të gjitha kombeve të tjera, së këndejmi edhe e shqiptarëve, Serbia dhe Mali i Zi në fillim të dekadës së fundme të shekullit XX, e uzurpuan tërë arsenalin ushtarak dhe armatimet e ish-Jugosllavisë së Titos, duke i bërë pronë  të veten të paligjshme, të cilën edhe e shfrytëzuan si epërsi ushtarake me rastin  e zhvillimit të agresionit dhe të luftërave gjenocidale dhjetëvjeçare (1989-1999) kundër Kroacisë, Bosnjës dhe Kosovës.

 

 

Edhe pas bombardimit të NATO-s, arma e SMZ-së kërcënon Ballkanin

 

Janë iracionale dhe të papeshuara konstatimet se, pas bombardimit  78-ditor të “RJF-së” (Serbia+Mali i Zi) nga ana e Aleancës së Atlantikut Verior (NAO-s) është gjunjëzuar në aspektin e “varfërimit” të  armatimeve dhe të arsenalit ushtarak. Përkundrazi, në këtë vështrim, SMZ-ja  edhe më tej ka ngelur e paprekur si faktor dominat ushtarak në rajon, në krahasim me shtetet e tjera fqinje ballkanike. S’ka dyshim se, edhe pas asgjësimit të një pjese të arsenalit ushtarak nga forcat ushtarake të NATO-s, SMZ-ja vazhdon prodhimin e llojeve të reja të armëve të lehta, mesatare dhe të rënda, natyrisht me një ritëm diç më të ngadalshëm se përpara. Mirëpo, kjo nuk do të thotë se SMZ-ja  pas përfundimit të bombardimeve ushtarake të NATO-s, ka “bankrotuar” ushtarakisht, përkundrazi disponon  stoqe të mëdha të arsenalit ushtarak dhe të armatimeve moderne. Këtë  e provon edhe raporti  zyrtar (RFE/RL) i specialistëve të Organizatës së Kombeve të Bashkuara (1.11.2002), sipas të cilit  qeveria jugosllave e Beogradit në mënyrë ilegale u ka livruar armë Irakut, Liberisë dhe disa shteteve të tjera të Afrikës, të cilat ndodhen nën embargo, për shkak të të ndikimit të disa zonave të luftës. Sipas  të dhënave të Raportit  të ekspertëve të OKB-së, del se Jugoslavia brenda mujve qershor-gusht 2002, i ka livruar  më se 200 tonelata armë dhe pajisje të ndryshme ushtarake qeverisë së Liberisë.

 

Gjithashtu, është e ditur se, Serbia dhe Mali i Zi kanë zhvilluar transanksione të transferit  ushtarak edhe me vendet arabe, me Kubën, me Ukrainën, me Bellorusinë dhe me Rusinë. Të gjitha format e kontraktimit, të shitjes dhe të livrimit të armëve dhe pajisjeve ushtarake SMZ-ja i ka kryerë përmes fabrikës së njohur ushtarake”Orao” (tanimë e dislokuar në zonën serbe të Bosnjës),  e cila  ka qenë e përfshirë në riparimin e aeroplanëve të Irakut, si dhe përmes  firmave të  tjera civile të Beogradit “Jugoimport” dhe  “Temex” etj. Kundër kësaj forme ilegale të kontrabandimit me armë të Unionit të SMZ-së pat reaguar ashpër (2002) edhe Ambasada e SHBA-së në Sarajevë. Gjithashtu, në këtë ton u shpreh edhe nënsekretari shtetëror i kontrollit të armëve dhe të sigurisë ndërkombëtare të SHBA-së Xhon R.Balton, duke nënvizuar se, Serbia e ka  ka ndihmuar Libinë në programin zhvillimor të raketave balistike, si dhe përmes firmës “Jugoimport” ka përfunduar kontrata  me Irakun për zhvillimin dhe prodhimin e motorëve të raketave “cruise”.(The Spectator, 11.2.2002). Mirëpo, me gjithë këto vërejtje dhe paralajmërime serioze të OKB-së dhe të SHBA-së, kundër Serbisë  nuk u ndërmor asnjë masë “preventive”, që kjo të vihej nën embargo (sipas ligjeve përkatëse ndërkombëtare) për pezullumin e kontrabandimit të armëve (eksport-import) me shtete të ndryshme në Evropën Lindore, në Afrikë dhe në Ballkan.

 

Sot, (pas përfundimit të kapitullit të parë të luftërave gjenocidale të Unionit Serbomalazez në Ballkan) nëse,  vërtet duam ta shikojmë me sy kritik objektiv,, dhe ta  çmojmë realisht pozitën e paqes dhe të sigurisë në Ballkan, ( me gjithë praninë e forcave paqëruajtëse ndërkombëtare-UNMIK dhe KFOR në Kosovë) këto dy atribute thelbësore për mirëqenien dhe perspektivën e ardhme të gjithë popujve në Ballkan, akoma qëndrojnë larg qëndrueshmërisë së tyre, sepse në forma të ndryshme latente dhe të hapura po kërcënohet nga ndërhyrja e politikës militariste propagandistike e Unionit Serbomalazez. Së pari (duke shfrytëzuar si “monedhë kusuri” minoritetin serbomalzez, që me çdo kusht të rikthejë pushtetin shtetëror kolonial në Kosovë, qoftë edhe përmes ndonjë “lufte të re gjithëserbe”, sipas “Orës së madhe” mitologjike të Gazimestanit, më 28 qershor 1989, me ç’rast kryekrimineli i Ballkanit, Slobodan Milosheviq,  i bekuar nga politika klerike e Kishës Ortodokse Serbe, duke përkujtuar 600-vjetorin e disfatës serbe në Betejen e Kosovës së vitit 1389, u shpalli luftë të re shfarosëse  të gjithë shqiptarëve në Kosovë.

 

Mirëpo, dhjetë vjet më pas, pikërisht më 24 mars 1999, lufta gjenocidale njënacionale e Serbisë së Slobodan Milosheviqit, pësoi të njëjtën disfatë sikurse në Betejën e Kosovës nga lufta çlirimtare kombëtare e UÇK-së dhe e trupave ushtarake e Aleancës së Atlantikut Verior-NATO-s), Serbia+Mali i Zi, të favorizuara nga qarqe të caktuara të politikës ndërkombëtare proevropiane, sërish kanë filluar të shkaktojnë tendosje (provokime konvencionale dhe jokonvencionale) në rrafshin e konfliktiteve ndëretnike dhe territoriale. Një gjendje e këtillë, posaçërisht e karakterizon Kosovën dhe pjesët e saj lindore. Së dyti, (duke u shtirur në rolin e viktimës) Unioni i Serbisë dhe i Malit të Zi  (përveç armatimeve dhe arsenalit  vendor dhe të importuar nga Rusia, posaçërisht aeroplanë luftarakë supersonikë “Mig29M”, ‘SHU-27”, “TU-25”) kanë pranuar ofertën që të importojnë kontingjente të reja armatimesh edhe nga Shtetet e Bashkuara. Po qe se një imperativ i këtillë, do të konkretizohej në praktikë, sipas parashikimeve të deklaruara të zyrtarëve amerikanë, si rezultat i  livrimit të armëve dhe  të pajisjeve të tjera ushtarake SMZ-së, s’ka dyshim se brenda një kohe shumë të shkurtër, do të vinte në shprehje dëshira megalomane  e serbëve dhe e malazezëve, që shtetin e tyre të përbashkët ta rikthejnë në një “superfuqi ushtarake-raketore” në Ballkan, ashtu siç kanë ëndërruar edhe pesëdhjetë vitet e shkuara në sistemin jugosllav, si kundërpeshë parësore  shqiptarëve dhe e Shqipërisë Etnike.

 

Unioni Serbomalazez nuk ka kurrfarë nevoje të ndihmohet me mjete ushtarake dhe me armatime të reja të SHBA-së, sepse ky ka në dispozicion rezerva të mjaftueshme të armatimeve, të cilat në një mënyrë, edhe e karakterizojnë si fuqi të parë raketore në Ballkan. “Mostër janë raketat indiane tokë-tokë (Beogradi në të kaluarën ishte i informuar për projektet indiane). Me irakianët qysh përpara se të shpërthenin konliktet e armatosura në hapësirat e ish-RSFJ-së, kishte një bashkëpunim të ngushtë disavjeçar në programet raketore me rreze veprimi 65 dhe 72. Mirëpo, planerët ushtarakë serbë synojnë të prodhojnë ose të importojnë raketa të reja  me rreze veprimi 120 dhe 150 km. Për këtë qëllim të shkëmbimit programor në fushën e pajisjes, të prodhimit dhe të modernizimit raketor  ish-RSFJ-ja, përkatësisht Unioni Serbomalazez ka pasur një bashkëpunim të gjatë disavjeçar me ekspertët më të njohur të Bagdadit, të cilët disa herë me radhë, edhe e kanë vizituar Serbinë, duke zhvilluar konsultime me karakter pune.”( b.mediumet,14.9.1994,f.6).

 

Pikërisht, duke u mbështetur në logjikën e doktrinës dhe të filozofisë militariste, si dhe të paranojës tradicionale si “kombi më luftarak dhe me epërsi ushtarake” ndër popujt e tjerë në Ballkan, Serbia dhe Mali i Zi, edhe i zhvilluan tri luftërat  gjenocidale të fundit kundër Kroacisë, Bosnjës dhe Kosovës (1990-1999).

 

Riarmatimi shtesë i SMZ-së nga shtetet e huaja, mund të shpie edhe në penetrimin e armatimeve rajonale( kërcënimi jokonvencional), duke përfshirë edhe armët kimike dhe biologjike (rrezikun konvencional), të cilin disa qeveri mund ta blejnë ose ta prodhojnë më lehtë sesa armët bërthamore. Në këtë kontekst, do të pësonte jo vetëm stabiliteti politik i brishtë i Kosovës dhe shqiptarët, por edhe paqja dhe siguria e përgjithshme në Ballkan.

 

 

Serbia ka nevojë për ndihmë ekonomike dhe zhvillim, e jo për modernizim ushtarak për t’i sunduar shqiptarët në Ballkan(!)

 

Dekada e fundme e shekullit XX, ka provuar se konfliktet e armatosura dhe agresionet e përgjakshme, të zhvilluara në hapësirat e ish-Jugosllavisë scialiste, se shkaktar dhe pasojë kryesore e tyre ka qenë militarizimi i skajshëm i Serbisë dhe i malit të Zi, shtete këto, të cialt nën flamurin e nacionalshovinzimit dhe të hegjemonizmit tradicional serbomadh, edhe  shkaktuan me qindra  e mijëra viktima në njerëz në Koraci, në Bosnjë dhe në Kosovë, vetëm pse ato nuk ishin në gjendje të vetëmbroheshin, duke e përballuar terrorin gjenocid serb,sepse nuk posedonin as një të dhjetën e armëve dhe të armative të përgjithshme, që i kishte në “trashëgim”  Serbia dhe Mali i Zi nga  rezervat dhe buxheti i dikurshëm ushtarak i përbashkët, të cilat dyzet vjet rresht  ishin prodhuar, depozituar dhe destinuar për vatrat e krizave të luftës në Lindjen e Afërt dhe të Mesme, e jo për vrasjen dhe për spastrimet etnike të kroatëve, të boshnjakëve dhe të shqiptarëve nga vatrat e tyre stërgjyshore.

 

Me qëllim parandalimi të shpërthimit të krizave dhe të konflikteve të armatosura në Ballkan, në radhë të parë , është e domosdoshme çarmatosja  në stadin e lejueshëm (sikurse edhe shtetet e tjera fqinje) e Unionit Serbomalazez, sepse vetëm në këtë mënyrë, do të arrihej baraspeshimi i raportit ushtarak të forcave të armatosura në Ballkan. Një strategji e këtillë afatgjatë e “zhveshjes” nga stoqet dhe armatimet e tepruara të Unionit Serbomalazez, pa dyshim do të hapëte shtigje të reja reale të ndërtimit  dhe të thellimit të masave të mirëbesimit dhe të fqinjësisë së mirë ndërmjet shteteve ballkanike. Përndryshe, derisa Serbia dhe Mali i Zi, të kenë mbiepërsinë e fakotrit ushtarak, jo vetëm Kosova dhe shqiptarët, por edhe tërë rajoni ballkanik, nuk do të kenë shans, që të  flejnë të qetë, dhe të jetojnë në paqe e siguri, por do të përballen me sfida të vazhdueshme të militarizmit imperialist serbomadh, sikurse gjatë periudhave të deritashme të historisë së tyre të hidhur.

 

Në vend të livrimit të armaëve dhe pajisjeve të tjera moderne ushtarake Serbisë dhe Malit të Zi, këto dy shtete, me procedurë të shkurtër nevojitet të çarmatosen në radhë të parë nga posedimi i stoqeve të armëve kimike  (të inspektohen nga ekspertët ndërkombëtarë të OKB-së, Vinça në afërsi të Beogradit, Lluçani, Krushevaci etj.), një dozë e të cilave (sarini) edhe është përdorur nga forcat militariste serbe edhe në  rajonet e prekura nga lufta në Bosnjë e Hercegovinë (këtë e kanë vërtetuar ekspertët e një laboratori suedez, në saje të gjetjes së mbeturinave të armës kimike në fabrikën  e shkatërruar serbe të armatimeve në Trebinje), si dhe në helmimin masiv të nxënësve dhe të studentëve shqiptarë në Kosovë, më 1987. Efektet dhe pasojat e helmimit të rinisë studentore në Kosovë nga ana e përdorimit të helmeve luftarke të Serbisë, i kanë konstatuar edhe ekspertët më të njohur të qendrave dhe instucioneve mjekësore ndërkombëtare (Parisi dhe Londra), si dhe specialistët e mjekësisë shqiptare në Kosovë.

 

Për t’iu shmangur rrezikut të rishfaqejes së një tragjedie të tillë  në përmasa rajonale (që Serbia përmes strategjisë së frikësimit ushtarak ,dhe nga kërcënimi i politikës nga pozita e forcës, në vazhdimësi synon për t’i  “disipliniuar”  shqiptarët, të cilët  me të drejtë po kërkojnë që të dalin nga kthetrat e përgjakshme të militarizmit kolonialist serbomadh dhe sllav), politika zyrtare shqiptare në Kosovë, që tani, duhet të reagojnë kundër çdo iniciative a programi për riarmatimin e Unionit të SMZ-së. Në këtë kontekst, pa u vonuar për nesër, Qeveria dhe Kuvendi i Kosovës, duhet të hartojnë kërkesën urgjente për çarmatimin e SMZ-së nga arma kimike, dhe atë t’ua drejtojnë direkt SHBA-së dhe Kombeve të Bashkuara. Parashtrimi i një kërkese të këtillë përkitazi me asgjësimkin e armës kimike të SMZ-së, ka bazën e qëndrueshme ligjore dhe morale, sepse është në përputhje me të plotë me dispozitat e Kartës së OKB-së dhe me normat e rregullat e së drejtës ndërkombëtare.

 

Arsyeja për ushtrimin e një kërkese të këtillë formale bashkësisë ndërkombëtare, para së gjithash qëndron në faktin se, politika e Unionit të SMZ-së, edhe pas përfundimit të luftës në Kosovë (10 qershor 1999), është duke u kërcënuar se, do të përdorë të gjitha forcat e saj që ka në dispozicion për pengimin e pavarësimit të Kosovës. Për këtë qëllim (rikthimin e forcave të saj ushtarake në Kosovë) Unioni i SMZ-së nuk ka hequr dorë nga gatishmëria dhe përqëndrimi i forcave ushtarake e policore në kufirin me Kosovën, si dhe nga infiltrimi i përditshëm latent i tyre për kryerjn e “destinimeve speciale” me karakter diversant dhe subversi në territorin e saj. Indikator tjetër, që paralajmëron shpërthimin e një konflikti të ri të armatosur për ta invaduar Kosovën, janë edhe kritikat, kushtëzimet, diktati dhe ndërhyrjet e vazhdueshme të politikës dhe propagandës luftarake të Beogradit kundër UNMIK-ut, KFOR-it dhe Qeverisë së Kosovës (si pretekest, përdorin vonesën e kthimit të organizuar të “refugjatëve” serbomalazezë, të cilët shumica prej tyre e kanë braktisur Kosovën, jo pse kanë qenë të diskriminuar nga shqiptarët, por pse dirket dhe indirekt kanë qenë të involvuar në kryerjen e krimeve gjenocidale ndaj shqiptarëve, dhe se kanë plaçkitur dhe djegur me mijëra shtëpi të tyre në Kosovë.

 

Prandaj, ligjërisht, të gjitha ata serbomalazezë, të quajtur “refugjatë” nga SMZ-ja, që mbi çfarëdo baze kanë kryerë krime ndaj shqiptarëve, nuk kanë kurrfarë të drejte të kthehen në Kosovë, por duhet të nxirren para Tribunalit të Hagës). I gjithë ky spektër i politikës kërcënuese dhe i demokracisë luftarake të SMZ-së kundër interesave jetike të shqiptarëve dhe të Kosovës, nuk premton asgjë të mirë, as pozitive në planin e arritjes së kompromisit me Unionin Serbomalazez, kur është fjala për zgjidhjen e drejtë të statusit përfundimtar të Kosovës. Përkundrazi, SMZ-ja duke u mbështetur në forcën e  epërsisë ushtarake, dhe në premtimet e aranzhmaneve të reja të armatimeve me disa vende të huaja, vazhdon ta shtojë buxhetin e saj ushtarak, gatishmërinë, përkatësisht stërvitjen permanente të forcave të saj të armatosura, blerjen e pajsijeve  dhe të armatimeve ushtarake më moderne, të cilat, s’ka dyshim se, po qe se  krijohet, sado e vogël qoftë ndonjë “mundësi hapësinore”, ajo sërish do të marshojë në okupimin e Kosovës, sikurse më 28 mars 1989, dhe fare nuk përjashtohet mundësia, se për këtë “luftë finale” me shqiptarët, do t’i përdorë edhe armët kimike, të cilat i ka “eksperimentuar” kundër shqiptarëve qysh në vitin 1987.

 

Duke marrë në konsideratë, shfqajen e një rreziku (të cilën momentalisht politika shqiptare, as që është duke e ëndërruar, duke ushqyerë iluzione se Serbia dhe Mali i Zi “kanë ngordhur” si fuqi mbizotëruese ushtarake në Ballkan) të këtillë nga invazioni ushtarak, dhe përdorimi i armëse kimike të SMZ-së, Kuvendi i Kosovës, duhet të nxjerrë rezolutën, që përmes saj të kërkojë nga SHBA-ja dhe bashkësia ndërkombëtare, që të marrin hapa konkret (sikurse në rastin e Irakut)  dhe urgjentë për çarmatin e konglomeratit shtetëror serbomalazez.

 

Pa dyshim, kjo kërkesë e zyrtarizuar nga Kuvendi i Kosovës, do të gjente përkrahje edhe nga OKB-ja, mbase është në frymën e Konventës ndërkombëtare mbi ndalimin, prodhimin, depozitimin e armës bakteriologjike(biologjike) dhe të armës toksikologjike, dhe mbi asgjësimin e saj, e miratuar nga Asamblea e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, më 1972. Hëpërhë, ushtrimi i kësaj kërkese OKB-së, do të ishte aduti më i qëndrueshëm dhe më racional i diplomacisës sonë, që balancën ta kthejë në favor të së vërtetës ndaj Kosovës dhe shqiptarëve, duke treguar në këtë mënyrë se politika shqiptare nuk është e përqëndruar, as e involvuar në asnjë “projekt” të brendshëm, bilateral ose multilateral të jashtëm për ta militarizuar Kosovën, por është përcaktuar që me dialog dhe me rrugë paqësore, të zgjidhë statusin e pavarësisë dhe të sovranitetit të saj shtetëror. Pa çarmatimin e SMZ-së nga armët kimike, si dhe armatimet e tjera të pakufizuara jo të ligjshme,  realisht nuk mund të pritet se, do të krijohet  ndonjë klimë e përshtatshme, dhe e pranueshme për zhvillimin e dialogut dhe të detantit ndërmjet Kosovës dhe Unionit Serbomalazez.

 

Në përputhje me objektivat dhe me kriteret e agjendave paqësore demokratike, integruese dhe  zhvillimore të Rendit të Ri Botëror dhe të Kombeve të Bashkuara, është e domosdoshme, që edhe shtetet e Gadishullit Ballkanik, të lirohen nga bagazhi ideologjik  dhe tendencat e rikthimit në periudhën e luftës së ftohtë të konfrontimit bllokist, dhe të garës në armatime, garë kjo, në të cilën sërish më së shumti do të goditeshin interesat vitale kombëtare dhe shtetërore të Shqipërisë Etnike, e së këndejmi edhe të Kosovës. Prandaj, për të skapulluar Ballkanin nga recidivat e politikës së rivalitetit të sferave të interesit Lindje- Perëndim, është e domosdoshme, që pikësëpari të bëhet demilitarizimi i tij, duke filluar së pari me Unionin Serbomalazez, sepse në këtë mënyrë, do të arrihej më lehtë ekuilbri i paqes dhe i sigurisë në përmasa ballkanike. Pa evititimin e rrezikut potencial të faktorit mbizotԯrues ushtarak serbomalazez në rajon, të gjitha përpjekjet për vendosjen e paqes dhe të stabilitetit ekonomik, politik dhe ushtarak, do të ngelin vetëm përpjekje nga ana e bashkësisë ndërkombëtare.

* Autori është bashkëpunëtor shkencor i “American Diplomacy”, North Carolina, USA.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.