OPINIONE

DECENTRALIZIMI ËSHTË INSTITUCIONALIZIM I ENKLAVAVE SERBE NË KOSOVË

13 maj 2003 / Agron XHEMAJLI

 

 

Plani Shtajner dhe përmbajtja e tij

 

Plani “Shtajner” për Mitrovicën dhe decentralizimin e pushtetit lokal, në realitet nuk është plan vetëm i tij. Në të janë përfshirë shumë faktorë, e gjithsesi edhe faktori serb nga Beogradi. Vërehet se ky plan është përgatitur me mjeshtëri dhe është mjaft i rafinuar. Ai mundohet ta paraqesë procesin e decentralizimit si një proces që do ta shpëtojë Kosovën nga shumë probleme lokale që paskan lindur “si mungesë e decentralizimit”, si dhe do të krijojë më shumë siguri e më shumë hapsirë për qeverisje ët vendorëve.

 

Në këtë drejtim më së shumti përmendet Mitrovica veriore (pra enklava sebe), e cila si rezultat i decentralizimit do të qetësohet dhe do të ribashkohet! Tani UNMIK-u e pranon edhe publikisht se ky qytet është i ndarë! Ky plan poashtu, sipas autorëve, do ta shkarkojë kuvendin komunal nga shumë probleme administrative të stërgrumbulluara, dhe ato do t’ua bartë njësive më të ulëta qeverisëse. Karakteristikë tjetër e këtij plani është se ai u mundëson “njësive komunale” që të kenë edhe buxhetin e vet dhe të vendosin për çfardo çështje përbrenda saj pavarësisht nga vendimet e organeve më të larta!

 

 

Çka do të thotë ky plan në rrethanat në të cilat ndodhemi?

 

Decentralizimi si mënyrë e ndërtimit dhe qeverisjes me sistemin politik në një vend të lirë, është një fenomen pozitiv dhe ai ka një kuptim tjetër nga ai që po tentohet t’i jipet në rrethanat tona këtu në Kosovë, e cila nuk është e lirë. Vetëm në rrethanat e një shteti të lire, të pavarur e sovran, decentralizimi ka kuptim të vërtetë. Në çdo rrethanë tjetër ai do të jetë iluzion dhe një manipulim i kulluar, siq është rasti edhe me Kosovën. Ne nuk kemi asnjë garanci se ky process nuk do të inkurajon enklavizimin dhe ndarjen e mëtutjeshme të Kosovës edhe ashtu të coptuar! Hartuesit e këtij plani kanë punuar në bashkëpunim të ngushtë me Beogradin, dhe rrjedhimisht për ne ky plan duhet të jetë me pikëpyetje të mëdha. Në rrethanat që ky plan do të zbatohet është shumë i dëmshëm për të ardhmen e Kosovës. Përgjithësisht mendojmë se dëmet që do t’i sillte ai, do të jenë: 

 

- Krijimi i rrethanave të përshtatshme për ndërtimin e enklavave të reja dhe për forcimin e tyre deri në atë masë sa që ato në të ardhmen do të bëhen pengesë serioze për zgjidhjen e çështje sonë kombëtare;

 

-   Duke qenë se enklavat serbe do t’i kenë në shfrytëzim pjesët më të begatshme të ekonomisë së Kosovës, pjesa tjetër e saj do të shkojë kah një varfërim i vazhdueshëm ekonomik. Këtë process është i gatshëm ta ndihmojë edhe vet Beogradi, dhe për këtë e ka mundësinë e hapur sipas Rezolutës 1244 të KS të OKB-së;

 

- Ndrrimi radikal i përbërjes etnike të Kosovës, sepse enklavave duke pasur një pushtet të madh në duart e veta, do t’u mundësohet që ta vazhdojnë pa asnjë pengesë kolonizimin e Kosovës, të cilin e kanë filluar me ndihmën e UNMIK-ut e posaqërisht OSBE-së. Mbi to shqiptarët nuk do të kenë kontroll;

 

- Decentralizimi, mbi të gjitha do të krijojë iluzione se jemi të lirë dhe se nuk na ka mbetur gjë tjetër për tu bërë por vetëm edhe reforma në sistemin politik dhe çdo gjë do të jetë në rregull pastaj!?   

   

 

Qëndrimi i partive politike dhe institucioneve të Kosovës ndaj këtij problemi

 

Sa i përket qëndrimit të partive politike dhe institucioneve të Kosovës ndaj këtij plani, ato si në kor e përkrahën atë, pa e analizuar mirë domethënjen e tij në rrethanat që gjindemi. Ato kur e panë planin, deklaruan me nxitim se e mbështesin këtë plan. Ata kur e bënë këtë menduan vetëm në pjesën e vet të “pushtetit”, pra në Kosovën jasht enklavave!! Kjo është edhe një dëshmi për kursin politik që janë duke e ndjekur këto parti, për servilizmin që janë duke e treguar ndaj UNMIK-ut, si dhe për dëmet që po ia sjellin ato çështjes. Me këtë, ato po krijojnë iluzionin se “çdo gjë që vjen nga UNMIK-u, është e pranueshme për ne”, që nuk është aspk parimore dhe e vërtetë.

 

Qëndrime të tilla të dëmshme të kësaj politike, ne kemi parë edhe më herët. Si në rastin e kufijëve, Mitrovicës, të nmarrëveshjes serbo-malaziase ku përfshihet edhe Kosova të cilën gjë këta e konsiderojnë si një ndodhi në fqinjësi, etj! Dhe, hapa të tillë të do të shohim edhe në të ardhmen, prandaj nuk duhet t’i jipet më besimi kësaj politike.

 

 

Politika e UNMIK-ut - politikë e privilegjimit të serbëve

 

Sikur edhe në zgjedhjet e kaluara, ku serbët nxorrën disa privilgje, edhe para këtyre zgjedhjeve ata u sollën në mënyrë të njejtë kushtëzuese. Ata të mbështetur nga Beogradi dhe të përkdhelur nga UNMIK-u, arritën që duke e kushtëzuar daljen e tyre në zgjedhjet lokale të fitojnë një plan që do t’ju siguronte atyre mundësinë e vetqeverisjes sëinstitucionalizuar dhe legjitime, njëherit edhe të izoluar nëpër enklavat ku janë barrikaduar. Kjo u arrit me planin e Shtajnerit për decentralizim. Kështu atyre po ju mundësohet që kenë qeverisje ekskluzive në baza nacionale në nivelin lokal. Kjo mënyrë e veprimit është një politikë ekskluzive e UNMIK-ut për serbët, e cila po bëhet në kurriz të shqiptarëve. Këtë e përforcon edhe qëndrimi i UNMIK-ut, tani pas zgjedhjeve, se pa serbët nuk ka edhe decentralizim!?

 

Decentralizimi në këto rrethana është mundësi e hapur për kolonizimin e mëtutjeshëm të Kosovës me kolonë të rinj nga Serbia. Një derë të madhe kësaj politike kolonizuese, ia ka hapur edhe OSBE-ja me rastin e rexhistrimit të votuesve e ndriti artificialisht numrin e serbëve në rreth 30%, gjë që është në kundërshtim me hartën e vërtetë etnike të Kosovës. Procesi i decentralizimit vetëm sa do ta ndihmojë kolonizimin dhe ndarjen e Kosovës. Ai do të jetë perdja për të mos e vërejtur populli kolonizimin, të cilën perde po e mbajnë me duart e tyre UNMIK-u dhepartitë politike.

 

 

Politika çlirimtare duhet të shtrihet në gjithë territorin e Kosovës administrative

 

Politika çlirimtare duhet të shtrihet dhe të veprojë në gjithë territorin e Kosovës administrative. Ajo duhet të punojë ashtu që të sigurojë një kompaktësi të kësaj pjese të trojeve tona ende të paçliruara. Pastaj, e tërë veprimtaria çlirimtare duhet të lidhet edhe me pjesët tjera të trojeve të paçliruara shqiptare dhe kështu më së miri do të luftohet politika e parcializimit të zgjidhjes së çështjes sonë kombëtare. Në këtë mënyrë do t’i kundërvihemi me sukses të gjitha planeve të errëta për ne, dhe përfundimisht në këtë mënyrë do të krijohen parakushte për të zhvilluar një veprimtari konkrete e të suksshme për çlirim dhe bashkim të trojeve tona në një shtet të vetëm.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.