OPINIONE

BARTJA E KOMPETENCAVE NUK ËSHTË NË FUNKSION TË SYNIMEVE TONA KOMBËTARE

13 maj 2003 /  Agron XHEMAJLI

  

   

Është e njohur se institucionet e përhohshme të qeverisjes në Kosovë janë duke punuar sipas Kornizës Kushtetuese, të shpallur nga UNMIK-u në formën e një rregulloreje që quhet Rregullorja 2001/19. Këtu është rasti të rikujtojmë se ajo është përkrahur edhe nga subjektet politike të bashkëqeverisjes. Në kohën kur u shpall kjo kornizë kishte subjekte që bëheshin se nuk e pranonin, por që më vonë pranuan të hedhin valle sipas saj.

 

Pas një “krize” që më shumë ishte një krizë e interesave partiake se sa krizë parimore, për shkaqe politike apo kombëtare, me çrast pati shtyerje të mëdha mes tri partive më të mëdha parlamentare rreth karrigeve në institucionet që po ndërtoheshin ku në fakt kompetencat kryesore po i mbeteshin UNMIK-ut, siç parashihet në Kreun 8 të Kornizës Kushtetuese. Këto çështje u zgjidhën me një marrëveshje e cila i përfshiu në “pushtet” që të tri partitë shqiptare,  e poashtu edhe koalicionin serb “Povratak”. Kështu marrëveshja e cila u quajt Marrëveshja për Bashkëqeverisje, shprehte vullnetin e LDK-së, PDK-së, AAK-së dhe të “Povratak”-ut për ta qeverisur së bashku Kosovën në mandatin 3 vjeçar, sipas dokumentit “Korniza Kushtetuese”.

 

Ani pse subjektet shqiptare ishin të njohura se me ç’kompetenca do të ballafaqohen në të ardhmen, ato në zgjedhjet për këto institucione premtonin pa mbulesë se do ta realizonin “shtetin” e Kosovës, do ta zhvillojnë ekonominë e saj etj. Kjo nënkupton bërjen e Kosovës “shtet” brenda 3 viteve (2001-2004), gjë që është e parealizueshme. Nuk kaloi shumë kohë dhe filluan ato kundërshtime për të cilat ne kishim bërë fjalë paraprakisht. Kohëve të fundit ka filluar një kritikë ndaj këtyre kornizave ligjore të qeverisjes.

 

Mirëpo, faktori politik që është në bashkëqeverisje edhe atë pak kritikë që po e bënë nuk është në baza parimore. Gjatë kritikës ndaj UNMIK-ut, siç po veprohet edhe me rastin e kërkesave për të lënë në duart e vendorëve më shumë kompetenca, vërehen interesat e ngushta partiake e klanore. Secili bënë një kritikë apo një kërkesë në atë mënyrë që të përfitojë partia e tij; secili ngutet që i pari të bëjë një propozim, të hedhë një ide! Kjo ndodhë për shkak se këto parti nuk janë duke vepruar ashtu siç janë deklaruar se janë të përcaktuara të gjitha për një qëllim kur është në pyetje çështja kombëtare.

 

Kështu ndodhë sepse këto parti janë të dhëna pas karrigeve e jo pas zgjidhjes së çështjes kombëtare. Pavarësisht se të gjitha partitë kanë një kërkesë të përbashkët politike, dhe pavarësisht se kjo pikë ata i bashkon, në praktikë ato i ka karakterizuar një mosunitet i madh. Kjo ka ardhë në shprehje edhe në shumë çështje tjera që konsiderohen të përbashkëta për të gjitha këto parti politike. Rastet kur LKÇK-ja bërë përpjekje që t’i ulë të gjitha partitë pa dallim në tryeza për të biseduar për shumë çështje të interesit të përbashkët kanë qenë të shpeshta, mirëpo tek këto parti ka dominuar më shumë interesi partiak se ai kombëtar, duke krijuar kështu një skenë të përqarë politike në Kosovë.

 

Por pse i gjithë ky mosunitet politik? Kur flasim për këtë mosunitet, ai i ka rrënjët pikërisht në pamundësinë e realizimit të kërkesës për “shtetin” e Kosovës. Pikërisht për këtë shkak, partitë politike janë duke u ndeshur njëra me tjetrën. Ato në pamundësi që të gjejnë zgjidhje, shtyejnë njëra tjetrën; shtyejnë kohën kur do ta shpallin “pavarësinë” e Kosovës. Dhe, duke e shtyrë kohën e shpalljes së “pavarësisë” ato po mundohen ta shtyejnë kohën e rënjes së iluzioneve, e me këtë edhe të zgjidhjes së çështjes kombëtare. Por, këtë gjë ato s’do të mund ta bëjnë për një kohë të gjatë. Koha e rënjes së iluzioneve për “shtetin” e Kosovës po afrohet - këto institucione nuk kanë mundësi ta shtyejnë çështjen kombëtare asnjë hap përpara, sepse punojnë për kërkesa të parealizueshme.

           

Fillimisht kur u themeluan këto institucione, partitë që bënë marrëveshje për bashkëqeverisje, e lavdëronin Kornizën Kushtetuese ashtu siç bënin dikur me Rambujenë, Rezolutën 1244 etj. Ato nuk patën aspak çasje reale dhe kritike ndaj tyre, edhe pse ato cungojnë pa masë të drejtat tona kombëtare. Sot që zhvillimet kanë ardhur në një pikë ku kompetencat brenda këtyre dokumenteve janë bërë pengesë e hapur për të ecë më tutje, këto parti ngrisin si parësore çështjen e bartjes së kompetencave.

 

Është iluzore të pritet që UNMIK-u të u jap atyre kompetenca jasht atyre dokumenteve më të cilat partitë e bashkëqeverisjes kanë pranuar ta hedhin vallen. Arsyetimi i tyre për mungesë kompetencash, është demagogji, është përpjekje për t’i mbuluar dështimet e deritanishme. Ata po shohin se në popull është rritur revolta kundër qeverisjes së tyre dhe të UNMIK-ut, andaj duan që ta evitojnë komprometimin e plotë para tij. Në këtë çështje është angazhuar edhe UNMIK-u me tërë “gjenialitetin” e tij i cili domosdo se do t’i bartë disa kompetenca tek vendorët, por natyrisht kompetencat nga ato që nuk e cenojnë sovranitetin serb mbi Kosovën.

 

Në këtë mënyrë ai zvoglon problemet e veta për një çast dhe njëkohësisht Serbia mbetet e kënaqur me të. Pra, procesi i bartjes së kompetencave po aktualizohet mu në kohën kur po rritet vetëdijësimi i popullit për dështimet e kësaj politike; kur po dalin në shesh parashikimet tona nga e kaluara e afërt se dokumentet e lartëpërmendura dhe kompetencat në kaudër të tyre nuk janë në shërbim të çështjes sonë; kur vetëdija po i afrohet realitetit dhe kur mjegulla fillon të shpërndahet; kur mashtrimeve e improvizimeve po u vie fundi  ngrihen e bëjnë zhurmë për kompetenca vetëm e vetëm për të zhvendosur vëmendjen e popullit në çështje të dorës së dytë.

 

Por në realitet ç’mundësi kemi ne edhe pas marrjes së gjithë atyre kompetencave që janë në kreun 5 të Kornizës Kushtetuese sepse për ato që janë në Kreun 8 të Kornizës Kushtetuese as që mund të bëhet fjalë; a do të bëhet Kosova shtet nëse i merr ato, a zgjidhen problemet në këtë mënyrë? Kosova edhe me të gjitha këto kompetenca nuk do të jetë në gjendje të shkëputet nga Serbia. Në realitet Korniza Kushtetuese si tërësi nuk ia cënon asaj në asnjë nen integritetin dhe sovranitetin tërritorial mbi Kosovën.

 

Ky dokument është bërë ashtu që të jetë leht i integrueshëm me Kartën Kushtetuese të SMZ-së. Të gjitha kompetetncat e institucioneve të Kosovës, që parashihen në këtë document nuk janë aspak të papranueshme për Serbinë. Sjelljet gjoja kundërshtuese të politikës serbe në lidhje me bartjen e kompetencave dhe qëndrimi i saj se UNMIK-u po e çon Kosovën kah pavarësimi, janë lojë e kulluar për të rritur iluzionet tek ne se vërtetë kemi kompetenca të një shteti, etj. Në realitet Serbia është plotësisht dakord me përmbajtjen dhe mënyrën e bartjes së kompetencave në institucionet e Kosovës, me çrast garantohet sovraniteti i saj plotësisht.

 

Derisa deklaratat popmpoze të UNMIK-ut se edhe përkundër kundërshtimit të Serbisë, ai do ti bartë kompetencat tek institucionet e Kosovës bëhen poshtu për të për të hedhur mjegull dhe për ta vazhduar iluzionimin e popullit tonë. Në këtë funksion politika serbe organizoi edhe disa protesta të serbëve në Kosovë. UNMIK-u dhe Serbia nuk kanë kundërshtime reale rreth bartjes së kompetencave derisa kjo po bëhet plotësisht sipas dokumenteve në fuqi. Ajo që duket në sipërfaqe është vetëm kamuflim i veprimeve të ardhsme që do të jenë edhe më të dëmshme se ato deri më tani. Politika e Serbisë dhe e UNMIK-ut janë në një vijë. Ato kanë për qëllim ta shtyejnë më tej procesin e Rezolutës 1244, përkatësisht realizimit të saj të plotë. Ne duhet të përqëndrohemi në këtë fak që në realitet është sprova më e madhe për politikën tonë në këtë pjesë të Kosovës.

 

Tri vjet pas luftës çlirimtare kundër hordhivefashiste serbe, shqiptarët në Kosovën administrative bënë një politikë në rrethin vizioz, i cili përbëhet prej akteve, dokumenteve dhe marrveshjeve të ndryshme që parimisht janë kundër aspiratës së këtij populli për çlirim e liri kombëtare dhe përbëjnë një sfidë të madhe. Politikanët i thonë popullit se ai është I lirë, ndërsa premtojnë se do të angazhohen për një “shtet” të Kosovës! Pse ka nevojë ky angazhim kur jemi të lirë!!  Është kjo një kundërshti e madhe vetanake e të gjitha forcave politike që angazhohen për “shtetin” e Kosovës. Ky qëndrim kundërthënës e demagogjik i kësaj politike po shterret ngadalë.

 

Tri palë zgjedhje kaluan e nuk dhanë zgjidhje. Nga ato që vijnë edhe më pak pritet zgjidhja e dëshiruar. Për një zgjidhje definitive dhe të dëshiruar duhet të bashkohemi dhe të shtrojmë vetëm një kërkesë: çlirimin dhe bashkimin e trojeve shqiptare në një shtet të vetëm shqiptar. Çdo angazhim tjetër do të jetë sjellje në rrethin vizioz, në të cilin do të pengohet zgjidhja e çështjes sonë kombëtare. Vërtetë sot jemi në një sprovë të madhe: ta ndjekim pas politikën e UNMIK-ut dhe të mbetemi pjesë e Serbisë apo të ndërtojmë politikë të mirëfillët kombëtare me kërkesa politike për bashkim kombëtar si e vetmja zgjidhje e mundëshme dhe e realizueshme për rrethanat e sotme. Jemi të bindur se këtë sprovë populli ynë do ta kalojë me sukses.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.