NË ROTTWEIL TË GJERMANISË NË SHENJË TË 125 VJETORIT TË LIDHJES SHQIPTARE TË PRIZRENIT “TEATRI I QYTETIT” NGA PRIZRENI SHFAQI KOMEDINË E YMER SHKRELIT “ HOTEL KASHTA”

NJË SHFAQJE E BUKUR TEATRALE E CILA I NGAZËLLEU PA MASË MËRGIMTARËT TANË

Rottweil (GJERMANI), 10 maj 2003

Teksti dhe fotot: Rexhep ELEZAJ

   

 

Me iniciativën e Këshillit të Arsimtarëve Shqiptarë në Gjermani dhe në organizim të Shoqatës Kulturore Shqiptare “Iliria” në Rottweil gjatë këtyre ditëve në Gjermani po qendron grupa teatrale nga “Teatri i Qytetit” – Prizren e cila me sukses para mërgimtarëve në Rottweil me datën 10 maj dha shfaqjen e komedisë në dy akte të shkrimtarit Ymer Shkreli “Hotel Kashta” në regjinë e regjisorit dhe humoristit Luan Daka, skenografinë e Maksut Vezgishit si dhe muzikën e zgjdhur nga Dashnor Xërxa.

 

Historiku i teatrit: “Teatri i Qyteti” – Prizren e ka zanafillën e tij qysh para tetëdhjet vjetësh, mirëpo si “Teatër Amator i Qytetit”, prej vitit 1992 emërtohet “Teatri i Qytetit” – Prizren.

 

Ky teatër ka realizuar mëse 80 shfaqje, drama, komedi, satira, tragjedi si dhe shfaqje për fëmijë. Shfaqjet e realizuara: “Nita”, “Kthimi i Euridikës”, “Sfinga e Gjallë”, “Familja e Peshkatarit”, “Erveheja”, “Nëna Kurajë”, “Mosmarrëveshja”, “Pahintik në Ëndërr”, “Balada e Urtisë”, etj. Shfaqjet për fëmijë: “Lulja dhe Shega”, “Kthimi”, “Borëbardha dhe Shtat Shkurtabiqët”, “Dembeli”, “Koha e Tjetrit”, etj. Për sukseset që ka arritur ky teatër kontribut të veçantë kanë dhënë regjisorët; Xhemil Doda, Shemsedin Kirajtani, Kolë B. Shiroka, Luljeta Çeku, Luan Daka, Luan R. Kryeziu, Sefo Beto Krasniqi, Fetah Mehmeti, Muharrem Qena, Melihate Qena, Sadedin Prekazi, Nimon Muçaj, Xhevdet Doda, Merita Berisha, etj. Për punën dhe sukseset e arritura në shumë festivale të mbajtura në Gjilan, Kullë, Prizren, Hvar, Trebinje, Jesenicë, Ulqin, Lublanë, dhe qytete tjera është shpërblye më medalje dhe mirënjohje të shumta.

 

Komedia në dy akte e Ymer Shkrelit “Hotel Kashta”, është një shfaqje e cila shijohet me lehtësi e kënaqësi të madhe nga shikuesit, e cila është luajtur para ca vitesh në skenat amatore dhe profesionale të teatrit në Kosovë dhe lirisht mund të thuhet se edhe sot është mjaftë aktuale për rrethanat nëpër të cilat po kalon shoqëria shqiptare në Kosovë. Syzheu i kësaj komedie lidhet me jetën e njerëzve gjatë një mbrëmjeje verore në një recepcion të një hoteli. Protagonisti kryesor i komdisë, Pirruci, që përmes tij zhvillohet e gjithë loja, mundohet t’u shërbejë të gjithë musafirëve që vijnë në hotel, por që në momente dalin në pah profkat e tij ndaj të tjerëve. Mysafiri i parë i cili vjen në hotel është Shapi një “xhentelmen” me veshje elegante e mendjemadh, por injorantë deri në skaj.

 

Dialogu i Shapit me Pirrucin për ato minuta sa zgjatë krijon të qeshura, sepse Shapi në stilin e tij e injoron recepcionistin, por edhe ky me dokrrat e tij mundohet që t’i kundërvihet. Fati i Shapit në fillim i paraqitur si njeri i ngritur, përfundon me arrestimin e tij nga policia, sepse është një “shvercer”.

 

Autori i komedisë me një mjeshtri futi në skenë: llapjanin, shtimjanin, gjakovarin dhe prizrenasin, duke paraqitur para publikut persona nga treva të ndryshme të Kosovës, të cilët veçoheshin me të folmet e tyre karakteristike. Që të gjithë kishin ardhur në hotel për t’i kryer punët e veta, dhe vertetë llafazania e Pirrucit me të gjithë këta në skenë ishte e mrekullueshme dhe e pelqyer për syrin e publikut.

 

Llapjani kërkonte ta takonte dostin e tij Xhymshitin, që s’e kishte parë për afro dhjetë vjet; shtimjani kishte ardhur për të shitur vezë, gjakovari që në fakt ishte një tregtar me profesion mundohej që me dallaveret e tij prej gjakovari ta sigurojë një dhomë për fjetje me pakë të holla; kurse prizrenasi asnjëherë nuk arriti të flejë i qetë në hotel pëkundër faktit se ai e kishte paguar dhomën, ngase vazhdimisht vazhdonte zhurma dhe nuk kishte qetësi për asnjë çast. Edhe Rrepulli një personazh me një pamje prej “vagabondi”, që në realitet ishte punëtor në botën e jashtme, vazhdimisht ishte problematik në sjellje dhe tepër i ashpër ndaj recepcionistit, ku në momente e grushtonte ate, duke e pyetur se ku është Zhaneti dhe në cilën dhomë fle ajo.

 

Prej Zhanetit ai merrte të hollat që ajo i fitonte gjatë këndimit. Zuka, deputet i një komune të pazhvilluar, bashkë me të shoqen Loten, ishin vazhdimisht në qendër të vemendjes tek publiku, sepse dialogu i tyre nuk përfundonte kurrë pa grindje para syve të Pirrucit. Edhe Beni e Buba, dy dashnorë, pastaj Miss Brauni një turiste angleze të cilës i kishte humbur qeni, pastaj policët Lushi e Tushi, edhe pse demode fund e krye; pastruesja e hotelit me rolin e saj epizodik shkelqente në skenë, si dhe i dehuri që mundohej të mbante fjalim në gjysmëterr, që të gjithë para Pirrucit këkonin që ky t’ua kryejë punën e sëcilit, gjë që ishte e pamundur. Edhe pse Pirruci disa musafirë arrin t’i sistemojë nëpër dhoma të fjetjes, i cili në fakt nuk e njeh zanatin e recepcionistit, që musafirëve u jep çelsat e dhomave gabimisht, megjithate në fund dalin të gjithë musafirët dhe grumbullohen para tij, ku nga e gjithë kjo tollovi të cilën e krijon ai vetë, Pirrucit vetëm sa nuk i bie të fikët.

 

Me një fjalë, komedia “Hotel Kashta” është një akt teatral i cili, përveç anës komike ka edhe anën e saj satirike përmes së cilës qartë vihen në pah dukuritë e ndryshme negative në shoqëri siç është loja e bixhozit, prostitucioni, fitimi i parave përmes mashtrimit me tri letra, por edhe varfërinë që kishte kapluar disa shtresa krijusish dhe shkrimtarët të cilët nuk kanë mundësi që t’i botojnë veprat e tyre, ndaj të zhgënjyer i kthehen pijes së alkoolit, dhe kështu me rradhë.

Rolet i lujtën mjaftë bukur: Luan Kryeziu (Pirruci), Ramush Rushiti (Shapi), Albulena Kadriu (Miss. Braun), Arbresha Berisha (Zhaneti), Hasim Iballi (Rrepulli), Alma Lleshi (Pastruesja), Besnik Zogaj (Lushi), Ismet Kryeziu (Tushi), Isuf Gashi (Gjakovari), Beqir Bekteshi (Gafuri), Gazmend Krajku (Myzegjidi), Bashki Ostrozubi (Zuka), Alma Sallauka (Lotja), Din Kukaj (Beni), Edona Dida (Buba), Fikret Ramaj (Luta) dhe Myzafer Arifi (I dehuri).

 

 Salla ku po mbahej shfaqja ishte e mbushur plotë më mërgimtarë të cilët kishin ardhur të përcjellnin për herë të parë një shfaqje teatrale në gjuhën shqipe e cila po shfaqej para tyre, ngase është kjo vizita e parë e një teatri nga Kosova qëkur ka mbaruar lufta në Kosovë i cili kishte ardhur për t’i prezentuar vlerat artistike të tij para mërgimtarëve tanë, të cilët duke e shikur këtë komedi u ç’mallën mjaftë dhe sikur për disa çaste harruan barrën e madhe të kurbetit. Pra, me këtë shfaqje u dëshmua mirë e qartë se mërgata shqiptare është pjesë e pandarë e kombit e cila dinë t’i ç’mojë dhe shijojë vlerat e artit tonë skenikë, por që fletë edhe për faktin se vizitat e këtij lloji janë digë e fortë për parandalimin e asimilimit të të rinjëve tanë në mërgim.

 

Ne pëfituam nga rasti që z. Dashnor Xërxa, drejtor i Shtëpisë së kulturës “Xhemajli Berisha” në Prizren dhe njëherit udhëheqës i grupit teatral, ta pyesim; se cili ishte motivi i ardhjes së “Teatrit të Qytetit” – Prizren në mesin e mërgimtarëve tanë në Gjermani, ai u përgjigj: është hera e parë pas luftës në Kosovë që trupa e “Teatrit të Qytetit” – Prizren të dalë jashtë Kosove. Kemi udhtuar mbi 2500 km. me autobus përmes Maqedonisë, Greqisë, Adriatikut, Italisë dhe Austrisë për të ardhur këtu me qëllim që ta shfaqim komedinë në fjalë para mërgimtarët tanë që t’i bëjmë të qeshën sadopakë, sepse ne i dijmë dhe i çmojmë lartë ndjenjat e tyre atdhetare, por edhe brengat që kanë për vendlindjen dhe të afërmit e tyre atje, e dijmë se shumica e tyre ende vuajnë nga dhimbjet dhe plagët për më të dashurit të vrarë gjatë luftës së fundit në Kosovë, prandaj me qëllim e zgjodhëm këtë komedi për të mos i nxitur ndjenjat dhe mallin që kanë mërgimtarët tanë për vendlindjen.

 

Ardhjen tonë këtu e kemi bërë pa kurfarë kompenzimi material e cila është edhe mjaftë e shtrenjët, mirëpo falë donatorëve të cilët na ndihmuan jemi shumë të lumtur që na u dha mundësia që para publikut tonë në diasporë dhe para publikut gjerman t’i realizojmë disa shfaqje, sepse siç shihet në periudhën e pas luftës prezantimi i vlerave të kulturës shqiptare në mesin e mërgimtarëve tanë si dhe para publikut gjerman është mjaftë i vogël, prandaj shpresoj se tani pasiqë i kemi institucionet tona shtetrore një zbrazti e këtillë nuk do të paraqitet më në të ardhmen në relacionin atdhe-diasporë, mbase kultivimi dhe ruajtja e vlerave të kulturës sonë në mesin e mërgimtarëve mbetet detyrë primare e të gjithë neve.

 

Besoj se në të ardhmen administrata e UNMIK-ut do të jetë më e angazhuar në këtë drejtim, sidomos pres shumë nga Departamenti për Çështje Jorezidente i cili edhe e ka ndihmuar vizitën tonë tek ju. Ndërsa lidhur me organizimet dhe pritjen që iu bë trupës së Teatrit nga Prizreni, z. Shpëtim Kabashi, koordinator i kësaj trupe tha: Ishte kënaqësi e vertetë të gjendesh në mesin e bashkëatdhetarëve tanë në Rottweil dhe gjetiu. Shoqata tejet e organizuar “Iliria” kishte anëtarë shumë të vyeshëm, të cilët bën çdo gjë që ky organizim të jet i suskseshëm. Një organizim të tillë nuk e kemi parë askund më herët, madje as në Kosovë. Kjo i entuziazmoi amatorët, iu dha forcë e vullnet për angazhim të mëtejshëm.

 

Me të përfunduar të shfaqjes, në një atmosferë vertetë artistike dhe mallëngjyese në praninë e qindra bashkëatdhetarëve që kishin ardhur, përpos nga qytetet e shumta gjermane, edhe nga Zvicra dhe Austria, z. Zenel Osmanaj, kryetar i SHKSH “Iliria” në emër të bashkëatdhetarëve në Rottweil, oranizuese e këtij manifestimi, trupës së “Teatrit të Qytetit” – Prizren i dhuroi maskotat e njohura që simbolizojnë traditën kulturore të qytetit Rottweil (dhuratë të cilën e siguruan bashkëatdhetarët që jetojnë në këtë qytet me rrethinë), ndërsa z. Dashnor Xërxa Shoqatës “Iliria” i dhuroi një pllakatë të qytetit të Prizrenit, monografinë e qytetit të autorit Salajndin Krasniqi si dhe librin “Prizreni i lashtë” të autorit Muhamet Shukriu. Sallën moderne ku u shfaq komedia e siguroi qyteti i Rottweilit, përkatësisht Drejtoria për kulturë dhe sport të cilën e udhëheq z. Müller. Shfaqjen e ndoqën edhe shumë gjermanë, miq e adhurues të shqiptarëve, njohës të mirë të vlerave kulturore dhe traditës shqiptare.

 

Krejtë në fund në emër të trupës teatrale publikut mërgimtarë iu falenderua aktori i njohur z. Isuf Gashi me fjalët: ka qenë dëshirë jona e kahmotëshme që të gjendemi në mesin tuaj, sepse ju ishit pjesa më e përkushtuar e kombit para dhe gjatë luftës sonë çlirimtare, ju kemi dhe do t’ju mbajmë gjithmonë në zëmër, ju e keni merituar kujdesin tonë në atdhe. Ndërsa në emër të orgaizatorëve për mundin dhe shfaqjet e kësaj trupe teatrale në Gjermani u falenderua mësuesi dhe intelektuali i palodhshëm për çështjen tonë kombëtare, iniciatori për ardhjen e Teatrit të Prizrenit në Gjermani z. Çerkin Bytyçi, i cili e falenderoi edhe gazetën kombëtare “Bota Sot” për kontributin e saj që po jep në planin e informimit të drejtë dhe më kohë të bashkëatdhetarëve tanë kudo.  

 

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.