|
11 maj 2003 / Shkruan: Kadri
Mani
Kur
Berisha i kėrkoi Rugovės mė 1996 tė rreshtohet nė demostrata
krahas Drashkoviēit kundėr Millosheviēit(,) sepse
i kishte vjedhė votat opozitės sė atėherėshme serbe
"zajedno", Rugova bėri mirė qė nuk dėgjoi. Berisha bėnte
sikur nuk e dinte se Kosova kishte shpallė pavarėsinė dhe nuk
kishte punė me zgjedhjet nė Serbi qė ishin institucion dhe ēėshtje
e mbrendėshme e Serbisė. Kur mė 1998 Nano i kėrkoi, ashtu si
Berisha, tė heqė dorė nga insitucionet paralele dhe tė kthehet
nė institucinet serbe, Rugova bėri mirė qė nuk e dėgjoi.
Por
Rugova bėhet njėlloj si Berisha, Nano dhe barazohet me ta, e ndoshta bėhet
mė i dėmshėm kur barazon Shqipėrinė me Serbinė. Ky
barazim bėhet shpesh nga Rugova i cili e ka bėrė zakon tė
shprehet: "Kosova e hapur njėlloj si ndaj Shqipėrisė edhe
ndaj Serbisė", "Kosova e pavarur nga Serbia dhe Shqipėria",
"Kosova tė ketė simbolikėn (flamurin, himnin, stemėn
etj.) e veēantė nga Shqipėria" etj. Pse
kėto ide, ndjenja dhe veprimtari janė edhe tė gabuara, edhe tė
dėmshme pėr shqiptarėt?
(Hysamedin
Feraj)
Zotni
Hysamedin Feraj, nuk arriti ta mbante barazpeshėn shkencore me qėndresėn
konstante politike, por duke qenė mendjemadh, tentoi tė bėhet
njė arbitėr i gjithdijshėm, duke rėnė kėsi soji nė
sharlatanizėm qesharak politik!!
Kėshtu,
tek artikulli i tij:"PA SHQIPĖRI SKA KOSOVĖ"-
vetė titulli ėshtė- gabim! Ėshtė njė gabim trashanik nėnfolklorik:
Pa
Kosovė nuk ka Shqipėri
Pa
Ēamėri Kosovė nuk ka
Qė
tė trija bajnė Kala!
Bėjnė
kala e bėjnė kėshtjellė, kur sharlatanėt farėn e tė keqes tė
mos e kenė mbjellė!
Citati
vijues ėshtė gjysmak dhe hiē shkencor:"
Kur Berisha i kėrkoi Rugovės mė 1996 tė rreshtohet nė demo(n)strata
krahas Drashkoviēit kundėr Millosheviēit(,) sepse
i kishte vjedhė votat opozitės sė atėherėshme serbe
"zajedno", Rugova bėri mirė qė nuk e dėgjoi. Berisha
bėnte sikur nuk e dinte se Kosova kishte shpallė pavarėsinė
dhe nuk kishte punė me zgjedhjet nė Serbi qė ishin institucion
dhe ēėshtje e mbrendėshme e Serbisė."
-
Dr. Rugova nuk bėri mirė vetėm njėherė, por ajo ishte e mirė
e shumėfishtė: nė rastin konkret, "opozita" ishte e pėrkrahur
nga pozita serbe, e cila nė fakt ishte njė maskaradė pėr ta
mashtruar botėn naive dhe shkencėtarin naiv! Jo qė Dr. Rugova
nuk i pėrkrahi demonstrat "zajedno" vetėm pse tanimė
e kishte shpallur pavarėsinė e Kosovės, dhe qė ato zgjedhje na
qenkėshin "ēėshtje e mbrendėshme e Serbisė",
ngase edhe nė kėso raste deklarimi-(jo prononcimi!) nuk don tė
thotė edhe "pėrzierje" nė ēėshtjet e brendshme, por
pse opozita "zajedno" nuk ishte opozitė e mirėfilltė:
kosovarėt me tė drejtė kanė pritur qė tė krijohej njė
opozitė e mirėfilltė me nė krye: Bogdan Bogdanoviēin, Dr.
Ivan Gjuriēin, Millan Nikoliēin, Prof. Zagorka Golluboviēin, Llazar
Stojanoviēin...dhe me shtresėn e mundshme tė studentėve tė
reformuar serbianė, por kjo nuk po pėrvijohej nė horizont
ateherė, e s`ka gjasa tė duket as sot; situata kėto qė zotni
Feraj nuk i di.
"Por
Rugova bėhet njėlloj si Berisha, Nano dhe barazohet me ta, e ndoshta
bėhet mė i dėmshėm kur barazon Shqipėrinė me
Serbinė. Ky barazim bėhet shpesh nga Rugova i cili e ka bėrė
zakon tė shprehet: "Kosova e hapur njėlloj si ndaj Shqipėrisė
dhe ndaj Serbisė", "Kosova e pavarur nga Serbia dhe
Shqipėria", "Kosova tė ketė simbolikėn
(flamurin, himnin, stemėn etj.) e veēantė nga Shqipėria"
etj. Pse kėto ide, ndjenja dhe veprimtari janė edhe tė
gabuara, edhe tė dėmshme pėr shqiptarėt?"
- ta barazosh Dr. Rugovėn me Fatos Nanon dhe tė tentosh
ta hedhish edhe mė poshtė, konkretish don tė thotė tė jeshė
sharlatan nė katror e nė kub, ose i shitur kokė e kėmbė!?!
Hysamedin
Feraj nuk e ditka, apo shteret se nuk e di qė, nė politikė
puthja ėshtė- kafshim?- anadaj deklarimi pėr hapje tė barabartė
si ndaj Shqipėrisė edhe ndaj Serbisė, nė fakt nuk e kishte qėllim
"barazimin", por mėvetėsinė, si hap i parė. Dhe kjo
pėr shumė aresye, e para, ėshtė njė taktikė, strategji dhe
filozofi e vetė Dr. Rugovės, e dyta, ėshtė njė hap qė e
paralqen diplomacia ndėrkombėtare, dhe e treta, ne vetė kosovarėt
demokratė, nuk e duam bashkimin me Shtetin Kuislinge tė Tiranės
tiranike: tiranike edhe nė politikė dhe edhe nė shkencė, tė
cilėn Faraj nuk e ditka, ose pėr shkaqe dhe interesa tė veta
meskine, shtiret se nuk i di.
Mirė,
tė imagjinojmė se Dr. Rugova ka gabuar qė nuk e ka marrė Dr.
Hysamedin Ferajn pėr kėshilltar, dhe tash nė mėnyrė
kompenzuese, do tė kėrkojė falje pėr "gabimet" dhe
do tė dalė me deklaratėn allahysamendiēe: Kosova e Hapur nga
Shqipėria dhe e mbyllur hermetikisht nga Serbia!?! O kohėra, o
vdekje! Si nuk ia mori dreqi shpirtin Ferajt para se tė turpėrohej,
nė radhė tė parė pėrpara familjes sė vet dhe pėrpara
studentėve tė vet, dhe nė fund, pėrpara popullit shqiptar dhe
pėrpara diplomacisė ndėrkombėtare!?!
S`ka
njeri mbi dhe qė tė mos ketė nevojė pėr begatimin e biografisė
sė vet
Opinioni,
pėrveē sharlatanit Hysamedin Feraj, e di se Dr. Rugova e ka njė
biografi personale, familiare dhe krahinore, njė taban tė fortė
betonarme, pėr tė ndėrtuar kulla e kėshtjella zenitore. Dhe,
natyrisht, e ka pėr detyrė qė t`i ruaj ata thesarė sikur dy
sytė e ballit. Dhe jo vetėm t`i ruaj, por t`i begatojė, sikur qė
edhe po i begaton nga dita nė ditė: Nokdauni qė i dha
Millosheviēit pėrpra Tribunalit tė Hagės, emėrimi i zotit Bob
Dol pėrfaqėsues-(nderi) i Kosovės nė Amerikkė...shih:
"Dr. Ibrahim Rugova Triumfoi nė Kosoavė dhe nė Hagė".
Pra, triumfit tė Hagės i ka paraprirė triumfi nė Kosovė, pra,
votuesit e shumtė kosovarė, tė cilėt i pėrbuz profesori tiran
i Tiranės tiranike!!
"Kėtu
do tė kujtohet vetėm shkurt ana e mirė, ndėrsa theksi do tė
vihet nė anėn e keqe, sepse tani bėhet e rėndėsishme kjo
anė: ēka ka qenė e mirė dje mund tė bėhet e keqe sot, ose ēka
ka pasė peshė tė vogėl dje mund tė marr peshė tė madhe
sot"- Feraj plangprishės as tenton qė ta kamuflojė tendencėn
qėllimkeqe, pos me pak filozofime si me "dje" e me
"sot", se pas mendjes tij shterpė, ashtu shpejt, fėt e
fėt, do tė ndreqet njė popull i prishur dhe i shtypur ēnjerėzisht
nga diktatura enveriste-fashiste 50-vjeēare. Dhe ja ku po ta them
troq: unė personalisht, qė njė jetė kam luftuar pėr bashkim
kombėtar, edhe pėr 50 vjet nuk e dua bashkimin me Shqipėrinė,
por vetėm Kosovėn e lirė, tė pavarur e sovrane, pikėrisht
sikur qė e ka thėnė strategu ynė, Kryetari diplomat Dr.
Ibrahim Rugova.
Tė
kėrkosh "bashkim" artificial sot, praktikisht don tė
thotė ta injorosh procedurėn gjermane, dhe si rezultat, tė mos
bashkohesh kurrė!!
"Pse
kėto ide, ndjenja dhe veprimtari janė edhe tė gabuara, edhe tė
dėmshme pėr shqiptarėt?"- Tash sharlatani
dashka tė na shesi: "die", "ndjenja" dhe
"veprime tė pėrparuara", nė "dobi" tė
shqiptarėve!?! Ule surratin poshtė, e numroi paratė qė ke marrė
nga armiqtė, e mos dėrdėllit si haneri mbi ēati, duke tentuar
ta arrijė hanėn rrezatore e diellin ndriēues. Pa ndjenja, pa
moral e robot je vetė kokė e kėmbė, dhe e ke shkelur me tė
dya kėmbėt bikografinė e Jakup Ferrit:
Hysamedin
Feraj mprehi shpatėn
Edhe
njėherė pėr situatėn!!
"Ėshtė
imorale sepse gjatė gjithė shekullit Shqipėria ka strehuar
shqiptarėt e Kosovės tė ndjekur nga serbėt dhe ka nda me ta
kafashatėn e vet tė varfėr, ndėrsa tani Rugova e barazon me
Serbinė duke treguar mosmirėnjohjen e vetė. E mosmirėnjohja
ėshtė ves i ulėt moralisht etj."-
strehuar po, por nėpėr burgje!!! Nėpėr cilat regjime ka kaluar
Shqipėria pėrgjatė njė shekulli, o haner i ndėrkryer, e
person tepėr i urryer!?!
Me
njė gjuhė shap-tap, pa asnjė pikė kujdesi, sikur njė i huaj,
me gabimet mė elementare tė njė filloristi joserioz.
Ēartja
njerėzore nė medicėnė quhet-amok, kur i tėrbuari e merr thikėn
e kuzhinės dhe del nė rrugė e aulmon kalimtarėt faj e pa faj!!
I kemi pas mbledhur 10-vazhdime tė Ferajt kundėr Qosjes, por
tash, kur Fe-rri del njėkohėsisht kundėr Hashimit
"enverist" dhe kundėr Ibrahimit "titist", do
tė mendohemi mirė e mirė, nė duhet apojo t`i bėjmė vend te
"Shqipėria Etnike" , njė plangprishėsi pa qėllim as
cak nė jetė, pos hesapeve tė veta personale, qė njė ditė do
tė zbulohen se s`bėn.
"Rrymat"
e tija tė shpifura- ranė nė ujė: ato s`paskan qenė pos proēka
proēkash tė njė personi pa nder e pa vlerė.
Dr.
Rugova ėndrrat i sheh mė tė qarta, sesa mendon e shkruan kundėrshtari
i tij dinak e ahmak.
Me
kėtė, Hysamedin Feraj, fitoi vendin e meriatuar nė librin tim tė
ardhshėm "Bombat e gjalla"- tė cilėt po ia qesin
tymin e flakėn shqiptarizmės, duke rrahur gjos po pėr-
shqiptarizėm!!!
Turp
e ndot sot e mot.
Lexoni e
(mos) besoni!
PA SHQIPĖRI SKA KOSOVĖ
Shkruan:
Hysamedin Feraj
Kėtu do tė shqyrtohet
shkurt njė marrdhėnie e ēuditshme ndėrmjet idesė sė pavarėsisė
sė Kosovės dhe bashkimit kombėtar shqiptar. Nė fund do tė tėrhiqet
vėmendja drejt njė fushate tė pritshme qė do ta zhvillojnė
vetė njė pjesė e shqiptarėve pėr tė realizuar programet
nacional-shoviniste serbe e greke sipas tė cilave shqiptarėt
nuk janė fare komb por "kombe tė ndryshme qė duhen
mbajtė tė cop(ė)tuar e nėn kontrollin e kombeve
tė mirėfillta serbe e greke. Nė krye tė kėsaj fushate po
konkuron pėr tu vėnė Ibrahim Rugova si
"terminator" (pėrmbarues).
1.
Rugova: barazimi i Shqipėrisė me Serbinė
Si meritė e veēantė e
Rugovės shpesh paraqitet "pavarėsia" e tij nga udhėheqja
e Shqipėrisė. Kjo, megjithkėtė, ėshtė
thikė me dy presa: ka anėn e vet tė mirė dhe anėn e vet tė
keqe. Ana e keqe ėshtė vėnė shumė nė dukje nga rivalėt e
tij "thaēistė". Ana e mirė ėshtė vėnė shumė
nė dukje nga mbėshtetėsit e tij "rugovistė". Kėtu
do tė kujtohet vetėm shkurt ana e mirė, ndėrsa theksi do tė
vihet nė anėn e keqe, sepse tani bėhet e rėndėsishme kjo
anė: ēka ka qenė e mirė dje mund tė bėhet e keqe sot, ose ēka
ka pasė peshė tė vogėl dje mund tė marr peshė tė madhe sot.
Dihet
se Shqipėria, fatkeqėsisht, nuk ka pasė nė krye politikan tė
aftė as pėr tė ndjerė mirė pėr Shqipėrinė, as pėr tė
menduar dhe as pėr tė vepruar mirė pėr Shqipėrinė e shqiptarėt.
Kur Berisha i kėrkoi Rugovės mė 1996 tė rreshtohet nė
demostrata krahas Drashkoviēit kundėr Millosheviēit(,)
sepse i kishte vjedhė votat opozitės sė atėherėshme serbe
"zajedno", Rugova bėri mirė qė nuk dėgjoi. Berisha
bėnte sikur nuk e dinte se Kosova kishte shpallė pavarėsinė
dhe nuk kishte punė me zgjedhjet nė Serbi qė ishin institucion
dhe ēėshtje e mbrendėshme e Serbisė. Kur mė 1998 Nano
i kėrkoi, ashtu si Berisha, tė heqė dorė nga insitucionet
paralele dhe tė kthehet nė institucinet serbe, Rugova bėri mirė
qė nuk e dėgjoi.
Por
Rugova bėhet njėlloj si Berisha, Nano dhe barazohet me ta, e
ndoshta bėhet mė i dėmshėm kur barazon Shqipėrinė me
Serbinė. Ky barazim bėhet shpesh nga Rugova i cili e ka bėrė
zakon tė shprehet: "Kosova e hapur njėlloj si ndaj Shqipėrisė
edhe ndaj Serbisė", "Kosova e pavarur nga Serbia dhe
Shqipėria", "Kosova tė ketė simbolikėn (flamurin,
himnin, stemėn etj.) e veēantė nga Shqipėria" etj. Pse kėto
ide, ndjenja dhe veprimtari janė edhe tė gabuara, edhe tė dėmshme
pėr shqiptarėt?
Barazimi
i Shqipėrisė me Serbinė, edhe sikur tė mos kishim asnjė
ndjenjė, tė ishim njerėz pa ndjenja e pa moral apo robot,
ėshtė mendėrisht i gabuar, shumė i gabuar. Le tė analizojmė
disa aspekte:
Sė
pari, "rugovistėt" mund tė thonė se kėto shprehje ai
i pėrdorė pėr taktikė, pėr ti mbushė mendjen botės se
nuk kėrkohet "Shqipėria e Madhe" apo "Kosova e
Madhe", por nė tė vėrtetė ai e do edhe Shqipėrinė, edhe
bashkimin kombėtar. Bota kėrkon sot nga udhėheqėsit shqiptar
(tė Shqipėrisė e tė Kosovės) tė garantojnė se nuk kėrkojnė
bashkimin. Mirėpo, bashkimi ėshtė fazė e mėvonshme, mbasi tė
arrihet pavarėsia etj., etj.
a)
Qoftė edhe si taktikė ka njė kontradiktė logjike, ėshtė, siē
u tha, mendėrisht e gabuar. Nė qoftė se Rugova
"taktizon" kur e barazon Shqipėrinė me Serbinė, atėherė
edhe Berisha e Nano "taktizojnė" kur "e barazojnė"
Kosovėn me Serbinė por nė tė vėrtetė e duan bashkimin kombėtar.
Pra, nė qoftė se tė dy palėt taktizojnė, dhe taktizojnė siē
u kėrkohet, nė tė njėjtin drejtim, atėherė nuk kuptohet se
pse Rugova nuk shkon mirė me udhėheqėsit e Shqipėrisė dhe pse
duhet lavdėruar pėr "pavarėsinė" nga udhėheqėsit e
saj.
b)
Rugovės i lejohet "tė taktizojė" siē ia kėrkon
bota, ndėrsa udhėheqėsve tė Shqipėrisė nuk u lejohet.
Teorikisht edhe kjo mund tė jetė, por atėherė duhet treguar se
Shqipėria ėshtė nė gjendje tė pėrballet me presionin botėror,
ndėrsa Kosova nuk ėshtė nė gjendje, prandaj Shqipėrisė nuk i
lejohet tė taktizoj ndėrsa Kosovės i lejohet. Mirėpo nga tė
dhėnat e njohura deri tani del se Shqipėria nuk ėshtė shumė mė
e fuqishme se Kosova nė arenėn botėrore sa tė mos ketė nevojė
tė "taktizojė".
c)
"Rugovistėt" thonė se Rugova "taktizon" ndėrsa
udhėheqėsit e Shqipėrsiė janė me ndjenja, me tė vėrtetė
kundėr bashkimit kombėtar. Nė fakt kėta tė fundit kurrė nuk
kanė arritė deri nė kėtė gradė qė ka arritė Rugova sa tė
barazojnė Kosovėn me Serbinė, siē e barazon Rugova Shqipėrinė
me Serbinė, kurr nuk janė shprehė se Serbia dhe Kosova janė njėlloj
pėr ta, se kėrkojnė marrdhėnie tė njėllojta etj. Prandaj, njė
mundėsi tjetėr, po kaq e bazuar ėshtė edhe qė Rugova ėshtė
me ndjenja, me tė vėrtetė kundėr bashkimit kombėtar ndėrsa
udhėheqėsit e Shqipėrisė vetėm "taktizojnė" por nė
tė vėrtetė e duan bashkimin kombėtar. Mundėsia pėr ti vėrtetuar
apo hedhė poshtė kėto dy pohime ėshtė e njėllojtė, prandaj
askush nuk mund tė thotė se di diēka tė sigurtė pėr to (pėr
ndjenjat).
d)
Nga ato qė tė gjithė mund tė shohin, tė kontrollojnė e tė vėrtetojnė
janė qėndrimet e njėllojta, praktikat e njėllojta, veprimtaritė
dhe sjelljet reale. Nga njohja e kėtyre mund tė thuhet vetėm
se, ose tė dy palėt taktizojnė dhe atėherė nuk ka kuptim pse
Rugova ka bėrė mirė qė ėshtė "prishė" me udhėheqjen
e Shqipėrisė, ose tė dy palėt janė kundėr bashkimit kombėtar
dhe atėherė pėrsėri nuk ka kuptim pse janė "prishė".
Nga pikėpamja kombėtare nė tė dy rastet Rugova del njėlloj si
udhėheqėsit e Shqipėrisė dhe nuk ka asnjė gjė pėr tu
lavdėruar pse ėshtė "prishė" me ta.
e)
Apo ndoshta nuk ėshtė prishė fare me ta? Apo ndoshta ėshtė
Rugova pikėrisht bashkėpunuesi mė i ngushtė nė Kosovė me
Berishėn, Nanon e tė tjerėt kundėr bashkimit kombėtar, siē e
dėshiron Serbia e Greqia, dhe pėr ta mbuluar kėtė bashkėpunim
bėjnė sikur nuk shkojnė mirė, ndėrkohė qė merren vesh pėr
mrekulli? A mos ndoshta ėshtė taktizim "prishja" dhe
strategjik bashkėpunimi kundėr bashkimit kombėtar? Edhe pėr kėtė
smund tė thuhet gjė me siguri, ndonėse objektivisht, nė
realitet del se ėshtė kėshtu: ata po veprojnė bashkėrisht
kundėr bashkimit kombėtar, jo vetėm tė tanishėm, por edhe nė
tė ardhmen. E, ēka e shqetėson Serbinė e Greqinė ėshtė pikėrisht
e ardhmja. Tani pėr tani serbėt e grekėt mund tė pajtohen se
Serbia e ka humbė Kosovėn. Puna ėshtė vetėm qė Kosova dhe
Shqipėria tė mos bashkohen asnjėherė nė tė ardhmen.
Pra,
pėrmbledhtas mund tė thuhet se, nė qoftė se Rugova, Berisha,
Nano etj., taktizojnė kur dalin kundėr bashkimit kombėtar, atėherė
nuk ka kuptim "prishja" e Rugovės me udhėheqėsit e
Shqipėrisė dhe as meritė se ėshtė "i pavarur" prej
tyre kur vepron njėlloj bashkė me ta. Nė qoftė se e kanė
seriozisht qėndrimin kundėr bashkimit kombėtar, atėherė, prapė
"prishja" nuk ka kuptim sepse tė dy palėt janė tė
pajtuar tė veprojnė kundėr kėtij bashkimi dhe, prapė Rugova
nuk ka ndonjė meritė se ėshė "i pavarur" nga udhėhqeja
e Shqipėrisė sepse vepron njėlloj e bashkė me ta kundėr
bashkimit. Qė njėra palė taktizon, ndėrsa tjetra e ka
seriozisht ėshtė njė mendim qė askush nuk mund ta vėretoj e tė
jetė i sigurtė sa kohė qė tė dy palėt veprojnė, sillen e
flasin njėlloj. Mendimi i pambėshtetur nė asgjė tė sigurtė i
takon fushės sė iracionales dhe nuk pėrbėn bazė pėr diskutim
logjik, racional.
Sė
dyti, barazimi nga Rugova i Shqipėrisė me Serbinė ėshtė i
gabuar edhe faktikisht. Serbia ka kryer krime dhe i ka shfarosė
shqiptarėt e Kosovės pėr shekuj me radhė. Pa shkuar shumė herėt
nė shekuj, vetėm nė fund tė shekullit XIX Serbia ka dėbuar e
ka shfarosė me thika e plumba, nė dimrin qė ka ngrirė mijėra
shqiptar nga rrethi i Nishit gati gjithė popullsinė shqiptare qė
edhe sot janė "muhaxhirė" nė vendin e vet nė Kosovė.
Serbia u ka ndaluar gjuhėn shqipe, simbolikėn shqiptare, i ka
dhunuar e torturuar pėr tė ndėrruar besimin fetar, i ka pėrzėnė
pėr Turqi, i ka varrosė shqiptarėt e Kosovės tė gjallė nė
varre masive. Kėso lloj krimesh ndaj Kosovės, sa del nga
dokumentet qė njihen deri sot, nuk ka kryer asnjėherė Shqipėria.
Por Rugova e barazon Shqipėrinė me Serbinė, vendos simetri, kėrkon
tė ketė marrdhėnie tė njėllojta, tė jetė njėlloj e hapur
etj. Kjo siē shihet ėshtė gabim sepse nuk mbėshtetet nė
dokumente, nuk ka fakte se Shqipėria dhe Serbia kanė qenė njėlloj
ndaj Kosovės, prandaj kur Kosova tė fitoj pavarėsinė ti
trajtoj njėlloj si Shqipėrinė, si Serbinė.
Sė
treti, nė qoftė se Rugova e ka fjalėn pėr barazim tė Shqipėrisė
me Serbinė nė shekuj atėherė barazimi nuk ka kuptim sepse pėr
vitet e shekujt para shpalljes sė pavarėsisė nuk ka kuptim
termi Shqipėri sipas kufijve qė ka sot, atėherė Kosova ėshtė
vetė Shqipėri. Nė qoftė se e ka fjalėn pėr periudhėn mbas
shpalljes sė pavarėsisė, atėherė prap nuk mund tė provohet
se shteti i quajtur Shqipėri ka kryer tė njėjtat krime qė ka
kryer Serbia ndaj Kosovės. Shteti i quajtur Shqipėri mund tė
mos e ketė ndihmuar sa duhet Kosovėn nė luftėn kundėr Serbisė,
ndonjėherė mund ti ketė sjellė edhe dėme me politikėn e
vet, por kurrė nuk barazohet me Serbinė nė krimet qė ka kryer
Serbia ndaj Kosovės. Shqipėria ndoshta nuk e ka ndihmuar shumė
Kosovėn por sė paku jo rrallė ia ka lehtėsuar dhimbjet e ia ka
fashuar disa plagė. Kur iknin tė tmerruar e tė frikėsuar nga
ushtritė serbe shqiptarėt e Kosovės jo rrallė dhe masivisht
kanė gjetė strehim nė Shqipėri si nė " kohėn e
Zogut", si nė "kohėn e Majkos", gjatė gjithė
shekullit. Ndoshta nuk ka ofruar luks, por varfėrinė e vet e ka
nda me buajri me shqiptarėt e Kosovės qė nuk dinin ku tė fusin
kokėn nga frika prej ushtarėve serbė. Por Rugova thotė se
Shqipėria dhe Serbia duhen trajtuar njėlloj, se Kosova e pavarur
do ti trajtoj njėlloj si Serbinė, si Shqipėrinė.
Ky
barazim ėshtė i gabuar si mendim edhe po tė mos shqyrtohet fare
me ndjenja p.sh. me ndjenja dashurie pėr kombin, apo me vlerėsim
moral si njė barazim imoral. Thjeshtė nuk qėndron si mendim. Pėr
ta barazuar Shqipėrinė me Serbinė Rugovės do ti duhen shumė
dokumente, fakte e tė dhėna qė tė provojnė se Shqipėria ka
shfarosė qindra mijė shqiptar, i ka pastruar etnikisht
territoret shqiptare si Serbia sanxhakun e Nishit, se shqiptarėt
e Kosovės kanė ikė masivisht nga frika e ushtarėve tė Shqipėrisė
dhe kanė gjetė strehim buajr nė Serbi etj., etj. Nuk ėshtė ēudi
qė Rugova tė nxisė historianėt "rugovistė" ose kėta
ta bėjnė vetė njė fushatė pėr tė "vėrtetuar" se
Shqipėria e mjerė dhe e cunguar ka kryer tė njėjtat krime ndaj
Kosovės si edhe Serbia. Nė logjikėn e deritashme tė
"rugovistėve" ēka thotė Rugova ėshtė e pagabueshme,
prandaj nuk duhet lėnė pa dėshmuar se edhe barazimi i Shqipėrisė
me Kosovėn kur e bėn Rugova ėshtė i drejtė, i vėrtetė dhe i
saktė, pėrndryshe udhėheqėsi lihet nė baltė. Sidoqoftė nė
shkallėn e tanishme tė dijeve Rugova e ka gabim kur e barazon
Shqipėrinė me Serbinė. Pra, edhe Rugova gabon, e gabon randė:
bėn faj (dhe krim ndaj tė vėrtetės, moralit, ndjenjave dhe
interesit tė shqiptarėve, por kėto njėherė do tė lihen mėnjanė).
Sė
katėrti, duke e barazuar Shqipėrinė me Serbinė, Rugova bėn
edhe njė gabim tjetėr: barazimin e Shqipėrisė me udhėheqėsit
e saj politik. Ndoshta Rugova "lavdėrohet" jo pse ėshtė
"pavarėsuar" nga Shqipėria, por nga udhėheqėsit e
Shqipėrisė. Ky ėshtė njė interpretim, por nuk del dhe nuk ėshtė
kuptimi i politikės sė tij tė shprehur nė moton "Kosova
njėlloj e hapur si ndaj Shqipėrisė edhe ndaj Serbisė",
"Kosova njėlloj e pavarur si nga Serbia edhe nga Shqipėria".
Rugova kur flet vetė barazon Shqipėrinė me Serbinė dhe jo udhėheqjet
e dy vendeve. Se e ka fjalėn pėr udhėheqjen e Shqipėrisė ėshtė
vetėm interpretim i fanatikėve rugovistė. Megjithatė nė tė
dy kuptimet barazimi ėshtė i gabuar. a) As nė nivel udhėheqjesh,
udhėheqėsit e Shqipėrisė dhe udhėheqsit e Serbisė nuk kanė
qenė njėlloj kriminal ndaj Kosovės. As Nano, as Berisha as
ndonjė tjetėr nga Shqipėria nuk ka dėrguar tanket, qentė,
paramilitarėt pėr tė vrarė, shqyer, pėrdhunuar gratė, fėmi
jėt e pleqtė e Kosovės, por kėtė e ka bėrė udhėheqja e
Serbisė, inteligjenca e Serbisė, shoqėria civile e politike
serbe, dhe do ta bėj prapė mbas pak vitesh nė qoftė se ndiqet
politika e Rugovės e barazimit tė Shqipėrisė me Serbinė. b) Nė
qoftė se kur thotė Shqipėri ka parasysh udhėheqjen politike,
atėherė prap bėn gabim qė i barazon termat, bėn po atė gabim
qė bėnin enveristėt kur barazonin Shqipėrinė me Enverin. Por
Shqipėria nuk ėshtė identike me udhėheqsit e saj dhe barazimi
i Shqipėrisė me ta ėshtė gabim i rėndė mendor qė ėshtė vėrtetuar
disa herė.
Sė
pesti, Rugova lavdėrohet se "ėshtė pavarėsuar" nga
udhėheqėsit e Shqipėrisė kurse nė fakt bėn tė njėjtin
gabim qė kanė bėrė tradicionalisht udhėheqėsit e Shqipėrisė.
Kjo do tė thotė se Rugova nuk ėshtė "pavarėsuar" po
ka mbetė skllav i skemės mendore tipike tė udhėheqėsve tė
Shqipėrisė nė 90 vjetėt e fundit. Qė nga shpallja e pavarėsisė
e deri sot udhėheqėsit e Shqipėrisė, nė mėnyrė tipike, kanė
besuar se mbrenda kufijvė qė ju vunė Shqipėria do tė mundej tė
zhvillohet ekonomikisht e tė ndėrtonte rend politik stabil, se
do tė forcohej e atėherė do tė bashkohej me Kosovėn. Po bėhen
100 vjet me kėtė ide, janė provuar lloj-lloj sistemesh politike
e ekonomike dhe Shqipėria e coptuar nuk ka mundur as tė
zhvillohet ekonomikisht dhe as tė stabilizohet politikisht. Kur
tani nė Shqipėri kėtė gjė e kanė kuptuar gati tė gjithė, nė
Kosovė del Rugova dhe mbron tė njėjtin mendim tė vjetruar e tė
pėrgėnjeshtru ar tė udhėheqejs sė Shqipėrisė, sipas tė
cilit, Kosova e pavarur, mbrenda atyre kufijve tė cunguar do tė
jetė nė gjendje tė forcohet ekonomkisht e tė ndėrtoj njė
rend stabil politik.
Kosova
dhe Shqipėria janė pjesė tė njė tė tėre dhe nuk mund tė
zhvillohen tė pavarura nga njėra-tjetra. Shqipėria ėshtė nė
varėsi tė Kosovės dhe kėtė tani po e kuptojnė gati tė gjithė
nė Shqipėri. Ideja se njė Shqipėri e fortė dhe e begatė do tė
ishte tėrheqėse pėr Kosovėn i ka shtyrė shume shtete tė
fuqishme tė ndjekin politika e tė veprojnė pėr ta mbajtė tė
dobėt e jostabile dhe ia kanė arritė. Edhe Kosova ėshtė nė
varėsi tė Shqipėrisė, dhe kėtė gjė qė e dinin (por edhe e
tepronin nė Kosovė) tani duan ta shpėrfillin duke i pėrgaditė
vetes njė tė ardhme si tė Shqipėrisė gjatė shekullit tė
kaluar. Nė Shqipėri qė nė fillim ka qenė zhvilluar njė ide e
saktė e tipit: "Pa Kosovė e Ēamėri, nuk ka Shqipėri!".
Njė kohė tė gjatė ėshtė dashur tė zhvillohet njė luftė e
vėshtirė dhe e rėndė mendore pėr tė heqė iluzionin se Shqipėria
mund tė zhvillohet pa pjesėt qė iu shkėputėn. Tani po aq e
saktė dhe, edhe m ė e saktė ėshtė se: "Pa Shqipėri e Ēamėri,
nuk ka Kosovė!". Besimi se Kosova mund tė zhvillohet e tė
stabilizohet "e pavarur" nga Shqipėria ėshtė njė
iluzion edhe mė i rrezikshėm se i udhėheqėsve tė Shqipėrisė
se Shqipėria mund tė zhvillohet "e pavarur" nga
Kosova. Por kėtij problemi nuk dua ti shkoj mė tej kėtu dhe
nuk ėshtė mirė tė bėhet objekt i shumė debateve. Tani duhet
argumentuar se Kosova e pavarur ėshtė e mundur (por tė vetėdijshėm
se ėshė vetėm fazė kalimtare drejt bashkimit). Ēka duhet
uruar ėshtė qė "pavarėsia" e Kosovės nga Shqipėria
tė mos zgjasė sa "pavarėsia" e Shqipėrisė nga
Kosova, dhe Kosova tė mos i pėrsėrisė rrėmujat dhe problemet
qė i kanė ardhė Shqipėrisė nga kjo "pavarėsi".
Sidoqoftė disa nė Kosovė, duke pėrfshi edhe idetė e Rugovės,
tė kujtojnė ato rryma serbofile e grekofile shqiptare, ato rryma
e grupe joshqiptare qė e shikonin me gėzim coptimin e Kosovės
nga Shqipėria si ēlirim prej Kosovės dhe "malokėve".
Nė kėtė kuptim Rugova nuk ėshtė "pavarėsuar" nga
Shqipėria, por vetėm ka mbetė njė kopje e pjesės mė tė
gabuar dhe mė tė neveritėshme tė mendimit politik tė Shqipėrisė.
Sė
gjashti, Rugova vendoset nė pozicion tė kundėrt me mendimin e
rilindėsve shqiptar dhe nė krah tė atyre qė tradicionalisht
njihen si serbofile e grekofil, si bashkėpuntorė tė vetėdijshėm
a tė pavetėidjshėm tė kryerėsve tė krimeve ndaj shqiptarėve.
Edhe nė kuptimin mė tė pafajshėm pavarėsia e Kosovės krijon
njė gjendje tė ngjashme me periudhėn e Rilindjes Kombėtare
Shqiptare, gjendjen e ekzistencės sė disa vilajeteve shqiptare.
Por ndryshe nga rilindėsit qė shpallėn programin e bashkimit tė
vilajeteve shqiptare nė njė njesi tė bashkuar politike-kombėtare
pėrballė rrezikut sllavo-grek, Rugova kėrkon mbajtjen e
vilajeteve tė ndara dhe trajtimin e njė vilajeti shqiptar (Shqipėrisė)
njėlloj si rreziku sllav e grek. Nuk ėshtė puna tek ironizmi
ndaj tij, sikur ėndėrroka tė quhet Ibrahim Pashė Rugova, vali
i Kosovės me qendėr nė Prishtinė etj. Problemi ėshtė se nuk
mund tė merret lehtė si lajthitje mbasi ky lloj tė menduari
njihet. Tė heqėsh sotė dorė nga ideja e bashkimit tė
"vilajeteve" kur nuk ėshtė heqė dorė nė kohė shumė
mė tė vėshtira, ndėrmjet dy luftrave botėrore, nė kohėn e
ndarjes sė botės nė blloqe e tė perdes sė hekurt, tė heqėsh
dorė tani qė premisat pėr bashkim janė mė tė mirat, do tė
thotė se pikėrisht ky ėshtė shqetėsimi. Tani shqetėsimi nuk
vjen nga pamundėsia, por nga mundėsitė qė janė krijuar pėr
bashkim dhe prandaj duhen gjetė mėnyra pėr ta ndaluar. Ky ėshtė
program i vjetėr dhe jo ambicie tė Rugovės pėr titullin
Ibrahim Pashė Rugova, ndonėse ambiciet e individit dhe roli i
tyre nė ngjarjet politike nuk ėshtė pa rėndėsi.
Si
pėrfundim mund tė thuhet se e shqyrtuar vetėm mendėrisht,
logjikisht, pa ndjenja dhe gjykim moral barazimi nga Rugova i
Shqipėrisė me Serbinė dhe ideja pėr ta pavarėsuar Kosovėn
nga Shqipėria e pėr tė pasė marrdhėnie tė njėllojta si me
Serbinė edhe me Shqipėrinė ėshtė e gabuar, e pabazuar.
E
shikuar nga kėndvėshtrimi moral dhe ndjenjėsor ky barazim dhe
kjo politikė ėshtė thellėsisht imorale dhe armiqėsore ndaj
shqiptarėve si komb. Por kjo nuk do tė shqyrtohet hollėsisht kėtu.
Ėshtė
imorale nė pikėpamje intelektuale, sepse tė shpifėsh, tė
barazosh dy gjėra qė nuk janė tė barabarta, qė madje
ndryshojnė rrėnjėsisht, nė pikėpmaje tė etikės intelektuale
ėshtė thėllėsish imorale, ėshtė fyerje e arsyes, e ratios.
Ėshtė imorale nė pikėpamje njerėzore barazimi i viktimės me
kriminelin sepse Shqipėria jo rrallė ka qenė edhe vetė viktimė
e krimeve serbe ndėrsa Rugova e barazon Shqipėrinė me Serbinė,
viktimėn me kriminelin. Ėshtė imorale nė pikėpamje politike
sepse barazon mikun me armikun, sepse mban tė njėjtin qėndrim
si ndaj vėllait qė ndoshta nuk ka qenė aq i mirė por nuk ka
kryer krime me armikun qė e ka shfarosė. Ėshtė imorale
politikisht sepse, siē thoshte Karl Shmit (Carl Schmit), edhe nė
qoftė se nė jetėn private ka ndonjė vlerė porosia "duaje
armikun tėnd" nė politikė porosia "duaje armikun tėndė"
nuk vlenė. Ėshtė imorale sepse gjatė gjithė shekullit
Shqipėria ka strehuar shqiptarėt e Kosovės tė ndjekur nga serbėt
dhe ka nda me ta kafashatėn e vet tė varfėr, ndėrsa tani
Rugova e barazon me Serbinė duke treguar mosmirėnjohjen e vetė.
E mosmirėnjohja ėshtė ves i ulėt moralisht etj.
2.
Rugova: "dealbanizacija Kosove i Metohije"
Pikėpamjet
e Rugovės qofshin edhe pėr taktikė janė tė rrezikshme sepse
janė nė vijėn e nacionalizmave serbė e grekė dhe sepse janė
ide gjenerike, ide lindėse, qė lindin njė program tė tėrė
antishqiptar. Pikėpamjet e Rugovės pėrmbajnė njė program tė
tėrė, karaktersitik pėr lėvizjet e fuqishme pėr krijimin e njė
kombi qė pėrfshijnė nga lufta, ideologjitė, riinterpretimi i
historisė, letėrsia e veēantė, krijimi i miteve e deri tek
heraldika, muzika etj. Sepse programi i Rugovės parashikon
krijimin e njė kombi tė ri, e kombit kosovar. Sipas Rugovės
shqiptarėt duhet tė harrojnė se janė shqiptar(ė) dhe tė
bėhen kosovarė. Por pėr kėtė tani ėshtė shumė vonė.
Kombi
shqiptar ėshtė formuar mbi bazėn e kritereve etnike-kulturore,
ose sipas modelit "gjerman" dhe jo mbi bazėn e shtetėsisė,
ose modelit "francez". Prandaj pėr shqiptarėt ka qenė
i vetėkuptueshėm dallimi ndėrmjet kombit e shtetėsisė.
Prandaj shqiptarėt edhe pse kanė jetuar nė shtete tė ndryshme
(romak, bizantin, osman, sllav, grekė) nuk e kanė identifikuar
veten sipas shtetėsisė. Prandaj shqiptarėt nė ish-Jugosllavi
nuk e kanė identifikuar veten me Jugosllavinė, nuk e kanė parė
veten si jugosllavė por si shqiptarė.
Programi
i Rugovės e godet kombin nė themelin e vet, nė llojin e
identitetit, dhe jo nė ēėshtje anėsore. Ai ėshtė program i
tipit "francez", jugosllav dhe serbo-grek. Ndoshta sepse
Rugova ka njėfarė shkollimi nė Francė, ndoshta sepse ėshtė
ndikuar nga jugosllavizmi, ndoshta sepse nuk di ēka bėn. Por tė
gjitha kėto janė pa rėndėsi. E rėndėsishme ėshtė pėrmbajtja
e programit.
Sė
pari, programi i Rugovės pėr kombin kosovar ėshtė i tė njėjtit
tip me programin komunist tė jugosllavizmit. Jugosllavizmi ka qenė
njė pėrpjekje pėr tė barazuar kombin me shtetėsinė. Nė
regjistrimin e popullsisė nė ish-Jugosllavi nė rubrikėn e kombėsisė
mund tė bėhej regjistrimi "jugosllav", sipas shtetėsisė.
Numėri i jugosllavėve ka qenė gjithnjė shumė i vogėl nė tė
gjitha kombet e ish-Jugosllavisė, por programi ka ekzistuar. Tani
nė emėr tė shtetėsisė sė Kosovės, Rugova kėrkon tė ndėrrohet
simbolika kombėtare si flamuri, hymni etj. Rugova, sipas modelit
"francez" dhe jugosllav komunist kėrkon epėrsinė e
shtetėsisė ndaj kombit, heqjen dorė nga simbolika kombėtare pėr
hirė tė simbolikės shtetėrore.
Edhe
nė qoftė se ky ėshtė njė "taktizim" pėr tė plotėsuar
disa kushte qė Kosova tė njihet nė arenėn ndėrkombėtare si
shtet mė vete e pėr kėtė i duhen simbole dalluese nga Shqipėria
kjo duhet tė bėhet shumė e qartė prej tij sepse pėrpjekjet pėr
tė pėrdorė kriteret ideologjike dhe shtetėrore pėr pėrkufizimin
e shqiptarėve dhe kosovarėve si dy kombe tė ndryshme janė nxitė
nga dikush edhe nė Shqipėri.
Qė
mė 1992 duke u nisė nga kriteri i shtetėsisė, Spartak Ngjela,
tani njeriu i parapėlqyer i Berishės (edhe ky i specializuar nė
Francė) shprehej se shqiptarėt dhe kosovarėt janė dy kombe tė
ndryshme si austriakėt dhe gjermanėt. Fatos Lubonja, njeriu i
parapėlqyer i Veton Surroit, i pėrmbahet kriterit
ideologjik-shtetėror kur ngulė kėmbė se shqiptarėt dhe
kosovarėt pėrbėjnė dy kombe tė ndryshme sepse kanė jetuar nė
shtete dhe ideologji tė ndryshme, sepse kosovarėt e duan Enver
Hoxhėn, ndėrsa shqiptarėt e urrejnė etj. Mendimi i Lubonjės
ėshtė nė vijėn e Leninit qė i dallonte kombet sipas regjimit
dhe ideologjisė nė kombin socialist dhe kapitalist. Kjo pėrpjekje
ka qenė bėrė veēanėrisht nė ish-Gjermaninė Lindore pėr
ti paraqitė si dy kombe tė ndryshme gjermanėt socialistė
nga gjermanėt kapitalistė sipas shtetėsisė dhe ideologjisė sė
ndryshme, pėrpjekje qė nuk ka pasė sukses as atje. Edhe grekėt
nuk pranojnė tė ketė kombėsi tjetėr asnjė person qė ka
shtetėsi greke ose fe ortodokse.
Atė
qė nuk e arriti jugosllavizmi do ta pėrfundojė Rugova: ndėrrimin
e kuptimit tė vetes nga shqiptarėt si komb, ndėrrimi i kriterit
mbi tė cilin e kuptojnė identitetin e vet: nga etnik-kulturor nė
kriterin shtetėror. Ka shumė mundėsi qė programi i Rugovės tė
dėshtoi siē ka dėshtuar jugosllavizmi, kombi socialist etj.,
por dhimbje e plagė shkakton, sidomos kombit plot vuajtje tė
tjera, kombit shqiptar. Tani ėshtė shumė vonė qė shqiptarėt
tė identifikojnė veten mbi bazėn shtetėrore e jo shpirtėrore,
tė zevendėsojnė kuptimin e vets si komb mbi bazėn etnike me
kuptimin mbi bazėn e shtetėsisė sipas tipit
"francez", "leniniste"
("lubonjist"), "jugosllavist" etj.
Sė
dyti, programi i Rugovės ėshtė nė vijim tė programit serb pėr
"deshqiptarizimin e Kosovės" ose "dealbanizacija
Kosove". Njė prej shqetėsimeve mė tė mėdha tė
nacional-shovinizmit serb gjatė viteve 80 ka qenė mbrojtja e
Kosovės nga ndikimi i Shqipėrisė. Sipas serbėve Kosova po
ndikohej nga Shqipėria ēka shfaqej nė tekstet shkollore e deri
tek simbolika e njėjtė. Nėn programin e dealbanizmit tė Kosovės
u kėrkua ndryshimi i pamjes sė flamurit, stemave etj., etj. Ndaj
kėti programi nacionalshovinist serb ka pasė njė qėndresė,
derdhje gjaku e dhėnie jetėsh nga shqiptarėt, njė pėrbashkim
me njėri-tjetrin dhe njė veprimtari madhėshtore pėr ruajtjen e
simbolikės kombėtare. Tani programin e nacionalshovinizmit serb
kėrkon ta ēoj nė fund Rugova: ta pastroj Kosovėn nga ndikimet
e Shqipėrisė, nga simbolika e njėjtė kombėtare etj.
Sė
treti, simbolika "e Shqipėrisė", flamuri, hymni, etj.,
nuk janė simbole shtetėrore por janė simbole kombėtare, qė u
takojnė gjithė shqiptarėve si komb dhe jo vetėm Shqipėrisė
si shtet. Ato janė bėrė simbole shteti sepse u krijua njė cop
shtet shiqptar dhe synohej forcimi i simbolikės kombėtare. Por
ato janė simbole tė Kosovės po aq sa tė Shqipėrisė. Lufta pėr
mbrojtjen e falmurit, gjuhės, himnit etj., etj., nuk ėshė
zhvilluar mė shumė nė Shqipėri se nė Kosovė. Ato mė lehtė
ndėrrohen (modifikohen) nė Shqipėri me njė vendim tė Kuvendit
dhe ka mė pak pasoja negative se nė Kosovė.
Sė
katėrti, programi i Rugovės pėrputhet me synimet afatgjata tė
nacionalshovinizmit grek e serb pėr tė argumentuar dhe pėr tė
realizuar se nuk ka komb shqiptar, se shqiptarėt e Kosovės dhe tė
Shqipėrisė janė dy kombe tė ndryshme. Shqiptarėt kanė
argumentuar se janė njė komb, se kanė prejardhje e,
rrejdhimisht, gjuhė, histori, traditė, simbole etj., etj., tė pėrbashkėta.
Tani atė qė nuk e kanė arritė nacionalizmi grek e serb sepse
ėshtė bėrė qėndresė, synojnė ta arrijnė pėrmes Rugovės qė
do tė veēoj simbolikėn e ndoshta edhe historinė, traditėn
etj., tė Kosovės nga Shqipėria.
Shkurt
nė programin e Rugovės nuk ka asgjė tė re veē ideve tė
nxjerra nga programet dhe praktikat e nacionalshovinizmave grekė
e serbė: tė barazimit tė kombit me shtetin dhe tė coptimit tė
kombit shqiptar nė "kombe" tė ndryshme.
Edhe
njėherė duhet theksuar se, edhe nėse ėshtė
"taktizim" (pėr ta gėnjyer botėn, sikur bota tė
ishte teveqele) shfaqjet e tij mbartin njė rrezik tė madh sa as
vetė programet nacionalshoviniste greke e serbe nuk kanė mundur
tė shkaktojnė. Ndaj kėtyre pėrpjekjeve serbe e greke shqiptarėt
kanė qenė syēelė dhe kanė bėrė qėndresė. Ndėrsa kur
realizohen nga Rugova njerėzit mund tė gėnjehen dhe kur ta
kuptojnė do tė jetė vonė, jo se do shndėrrohen nė komb tjetėr,
por se do tė mbeten nė mes tė rrugės, pa identitet tė fortė,
pa bazė zhvillimi. Edhe nė qoftė se Rugova nuk e dėshiron
seriozisht dhe sinqerisht fushatėn e paracaktuar vetėm tė
shkaktoj vuajtje por jo tė ketė sukses pėr krijimin e dy
kombeve tė ndryshme, taktikėn e tij do ta pėrdorin tė tjerė
shqiptarė qė janė me vullnet tė plotė nė shėrbim tė armiqėve
tė shqiptarėve. Edhe nė qoftė se Rugova si person
"taktizon" elektorati dhe simpatizantėt e tij mund ta
marrin seriozisht dhe tė fillojnė punėn pėr tė argumentuar
secili nė fushėn e vet se janė komb i ndryshėm nga kombi
shqiptar, me histori, heraldikė, simbolikė, gjuhė etj., tė
ndryshme. Edhe nė qoftė se Rugova "taktizon"
personalisht kėtė mund ta marrin seriozisht kundėrshtarėt e
tij real, serbofilėt e grekofilėt e paguar e tė papaguar
shqiptar.
Thamė
se ai ėshtė njė program gjenerik qė pėrfshinė shumė mundėsi
pėr veprimtari antishqiptare. Kur thamė se pėrfshinė deri
heraldikėn kjo do tė thotė se p.sh. nė emėr tė studimit tė
stemave pėr stemėn e Kosovės do tė argumentohet historia e
ndryshme e Kosovės nga historia e Shqipėrisė. Tė tjerė pėr tė
provuar tė drejtėn e Kosovės pėr shtetėsi do tė argumentojnė
se Kosova ka histori tė ndryshme nga historia e Shqipėrisė. Tė
tjerė, siē propagandon Kastriot Myftaraj nė Tiranė, do tė
thonė se Kosova dhe Shqipėria kanė dy gjuhė tė ndryshme dhe
se gegėt duhet tė fillojnė luftėn pėr tu ēliruar nga
sundimi gjuhėsor i toskėve etj., etj. Nuk ka gjė se kėto nuk qėndrojnė
si argumente. Zhurma do tė jetė aq e madhe sa krijohen pėrshtypjet,
paragjykimet dhe frustracionet jokritike iracionale masive.
Kontrollojeni shtypin, median pėrgjithėsisht dhe do tė shihni
se si atė ēka nuk e arritėn pėr shekuj nacionalizmat serb e
grekė po pėrpiqen ta arrijnė pėrme s shqiptarėve. Ēėshtjes
sė bashkimit kombėtar tė shqiptarėve, ēėshtjes shqiptare do
ti jepet njė zgjidhje: nuk ka njė komb shqiptar. Kėtė e
thoshte Spartak Ngjela dhjetė vjet mė parė: ēėshtja shqiptare
ėshtė e zgjidhur. Shqiptarėt dhe Kosovarėt janė dy kombe tė
ndryshme. Kėtė pėrpiqet tė realizoj Rugova: tė krijojė dy
kombe tė ndryshme.
Siē
shihet, qoftė edhe si "zbulim" Rugovės nuk i takon
ndonjė meritė pėr kėto ide, sepse nuk janė tė reja, sepse
janė shumė tė vjetra dhe Rugova vetėm sa i ėshtė bashkėngjitė
njė rryme qė vepron me kohė nė radhėt e shqiptarėve pėr
ti copėzuar shpirtėrisht mbasi i kanė copėzuar
territorialisht.
Sė
pesti, programi i Rugovės ėshtė nė pėrputhje me programin
nacionalshovinist grek e serb qė mbas coptimit territorial tė
realizohej coptimi shpirtėror i kombit shqiptar. Nė tė vėrtetė
Lubonja kėtė e paraqet si gjendje tė arritur, por dallimet qė
pėrmend ai janė shumė sipėrfaqėsore pėr tė provuar se janė
krijuar dykombe tė ndryshme. Ndėrsa idetė e Rugovės prekin
krakakteristika themelore dhe mbi programin e tij mund tė preket
edhe vetė gjuha, historia e tredita si elemnte kyē tė vetėpėrkufizimit
tė identitetit. Ata qė i coptuan territoret dhe kombin shqiptar
kanė shpresuar se nga jeta nė shtete tė ndryshme do tė
largohen shpirtėrisht. Kėshtu ajo qė mund tė quhej ēėshtje
shqiptare do tė zgjidhej pėr disa dekada. Mirėpo deri tani kjo
strategji nuk ka ecur. Dhe siē vė nė dukje Baleta, ndoshta pėr
ironi tė historisė, bota qė i kishte coptuar u detyrua tė ndėrhynte
ushtarakisht nė mbrojtje tė asaj pjese tė shqiptarėve qė
kishte parashikuar tė as imilohen shpejt nga shteti serb, nė
mbrojtje tė shqiptarėve tė Kosovės. E, siē hamendėson mė njė
ironi tė shkėlqyer Baleta, ndoshta ndėrhynė ushtarakisht kundėr
serbėve edhe si ndėshkim pse pėr njė shekull nuk arritėn
ti asimilojnė shqiptarėt e tiu ndėrrojnė ndjenjėn e
identitit kombėtar. Por atė qė nuk u bė pėr njė shekull
synon ta realizoj nė tė mirė tė serbėve pėr pak vite vetė
Rugova: ndėrrimin e identietit shqiptar dhe shkėputjen shpirtėrore
tė shqiptarėve tė Kosovės nga pjesėt e tjera tė kombit.
Pra,
nė shumė drejtime Rugova del si "terminator", pėrmbarues
i politikave serbo-greke e ndėrkombėtare kundėr shqiptarėve qė
kanė mbetė nė mes, pa u realizuar. Kėtu hyn zbatimi deri nė
fund i ndėrrimit tė kriterit tė identitetit kombėtar nga etnik
nė shtetėror (jugosllavizmi). Dhėnia fund e ēėshtjes
shqiptare mbas coptimit territorial duke krijuar dy kombe tė
ndryshme dhe kėshtu nuk ka mė problem shqiptar. Coptimi e ndarja
territoriale le etjen dhe dėshirėn pėr bashkim, ndėrsa ndarja
shpirtėrore i jep fund pėrgjithnjė.
Dhe, me njėfarė
"gjakftohėtėsie" cinike ndaj vetes mund tė themi se,
sikur tė ishte e mundur ndoshta sdo tė kishte asgjė tragjike
veē detyrimit moral ndaj tė parėve tanė qė kanė vuajtur tė
na lėnė njė identitet. Por krijimi i njė kombi tė ri kosovar
nė vend tė kombit shqiptar nė Kosovė tanimė ėshtė i
pamundur dhe vetėm shkakton vuajtje tragjike tė mėdha, ndoshta
edhe mė tė mėdha se ato qė na kanė rėnė nė kokė pėr
shekuj. Sepse nė vend se ti bashkojmė forcat pėr tė mbrojtė
veten, ende e vėmė veten nė dyshim jemi apo nuk jemi shqiptar.
Mbas shekujsh qė vijnė qė nga fillimi i botės Rugova u thotė
shqiptarėve: harroni qė jeni shqiptarė. Tani e tutje jeni
kosovarė. Edhe me kaq nacionbalshovinizmi grek e serb e ka
realizuar nė personin dhe me personin Ibrahim Rugova njė pjesė
tė rėndėsishme tė programeve tė veta antishqiptare. Nė vend
se tė merremi me programe si tė zhvillohen, tė pėrparojnė, tė
pėrmirėsojmė jetėn tonė na kthejnė nė ēėshtje qė a s do
tė duhej tė diskutoheshin: jemi apo nuk jemi komb, jemi apo nuk
jemi njė komb etj. Dhe thonė pastaj se Serbia ka marrė fund,
kur ajo na sundon po aq mirė pėrmes personave dhe rrymave tona
shqiptare.
23 11.2002
RIMEKEMBJA 26/ 11/ 2002 /
|
|