| |
 |
OPINIONE |
|
|
7.04.2003 - Trepca.net |
|
|
|
PRO
ET CONTRA |
|
|
SHQIPERIA
E MADHE E FRANCISKO VEGAS, ĖSHTĖ VETĖM "VEGĖ E
VEGZHIT" PROSERB, E JO E STRATEGJISĖ AMERIKANE NĖ
BALLKAN! |
|
|

|
|
|
|
|
|
- 7
prill 2003 / Kujtim Konushefci
Me gjithė kuriozitetin e Ballkanweb-it(5 prill,
2003), qė opinion shqiptar ta befasojė pėr tė mirė me
temėn politike tė Francisko Vegas, profesor i historisė,
pėrkatėsisht shef i Katedrės pėr Evropėn Juglindore nė
Universitetin e Barcelonės, ka arritur vetėm efektin e
kundėrt proserb. Kėtė sihariq shkencor-politik, nga
ballkanweb-i i verdhė, me shpejtėsinė si vetėtima,
e pėrthithėn edhe disa masmedia mendjeshkurtėra shqiptare,
duke u mashtruar keqazi, dhe naivisht, se njė vegė e vegės,
paska zbuluar diē tė re, diē tė vlefshme nė temėn
e Shqipėrisė sė madhe. Fatkeqėsisht, me kėtė
rast deklarues mejeteve tė informacionit, Francisko Vega, as
opinionit politik-shknecor shqiptar, as atij ndėrkombėtar,
nuk i ka dhuruar asnjė mendim-opcion tė ri dhe
original pėr bashkimin, as pėr zgjidhjen e problemit
kolonilal shqiptar nė Ballkan, e as pėr objektivat e
strategjisė politike tė SHBA-ve nė Ballkan, dhe mė gjerė,
pėrveēse ka spekuluar me ripėrsėrtjen e ndėrrimit tė
tezave tė vegzhit nacionalist serbomadh Shqipėria e
madhe.
-
- Si
duket, ata qė e kanė zgjedhur pėr botim kėtė bum
politik tė Francisko Vegas, janė thelluar sė tepėrmi
pėr ta kuptuar mesazhin e tij, tamam nė stilin: Kur
ska shi, edhe breshėri ėshtė i mirė! Formulė kjo,
recidiv i politikės shtypėse tė tė gjithė armiqve tė
huaj tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė etnike. Kjo ėshtė
ringjallje e fanatizmit primitiv dhe fatalist e logjikės
sė kufizuar shqiptare, e cila nė vijimėsinė e
tradicionales sė saj historike, gjithmonė nė plan tė parė
ka pasur vetėmohimin e vlerave tė saj tė mirėfillta, e nė
vend tė tyre , ka mbijetuar nė shekuj, duke u ushqyer me
breshėr dhe me bubullimė tė antivlerave tė
huaja, qė gjithmonė kanė qenė nė funksion tė shpėrlarjes
sė trurit tė saj nga identiteti kombėtar, kulturor,
politik, territorial dhe shtetėror. Kėtė filozofi tė tė
keqmenduarit dhe tė mbrapshtisė vetėmohuese, nuk mund ta
gjesh sot as nė xhunglat mė tė thella tė Afrikės, as tė
Azisė.
Tanimė, ka ardhur koha, qė kjo filozofi vetėmohuese
primitive, tė pėsojė metamorfozė pozitive nė ngritjen e
ndėrgjegjės njerėzore, politikle, kombėtare e shtetėrore
tė kombit shqiptar. Sė pari, ta njohim vetėveten, ti
duam dhe ti ēmojmė vlerat tona, e pastaj ti respektojmė
tė tjerėt dhe vlerat e tyre. Kėtė parim dialektik e gjejmė
edhe nė shkencėn e pedagogjisė: Nga e afėrta te e largėta,
e jo anasjelltas, siē jemi duke vepruar ne, sė pari, ēdo gjė
qė ėshtė e huaja na duket mė e mirė dhe mė e
vlefshme. Kjo formė e tė logjikuarit, dhe e tė
praktikuarit, ėshtė e papranueshme dhe e dėmshme pėr
ekzistencėn dhe afrimimin e qeniesė shqiptare, nė pėrgjithėsi.
-
- Kjo
sėmundje patologjike nuk mund tė mjekohet as nga terapia e
mjekėsisė amerikane, as evropiane, (sado qė ato tė pėrpiqen
tė na ndihmojnė nė rigjenerimin e tė mednuarit, dhe tė
vepruarit demokratik, si dhe nė ngulitjen e vlerave
universale tė qytetrimit perėndimor), por vetėm nga mjekėsia
tradicionale shqiptare. Ska dyshim, se evitimi i kėsaj sėmundjeje
kronike, pikėsėpari, do tė krijojė kushtet e arsyeshme
optimale pėr aderimin e tė gjithė shqiptarėve nė Frontin
pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH), kjo ėshtė e
vetmja alternativė e sigurt, dhe e pashmangshme e ardhmėrisė
sė bashkimit tė tė gjithė shqiptarėve nė Shqipėrinė
etnike, e jo Shqipėria e madhe e Vegės sė vegzhit
proserb, e spekuluar nga njė ėndėrr e tmerrshme e
luftės nė Irak.
Qė nė fillim, duhet tė nėnvizoj se, tė gjithė analistėt,
publicistėt, politikanėt, e nė veēanti veprimtarėt e
shkencės, sikurse qė ėshtė rasti konkret i profesorit
Francisko Vega, bėjnė gabim tė pafalshėm, kur nė
analizat, nė trajtesat dhe nė studimet e tyre shkencore pėrdorin
sintagmėn politike Shqipėria e madhe. Manipulimi me kėtė
tezė shpie vetėm nė neglizhim dhe kunfuzion tė opinionit,
e kursesi nė ndriēimin e vėrtetė tė saj as nė sfondin e
shkencės, as tė politikės shqiptare. Pėrmbajtja e nocionit
Shqipėria e madhe nuk pėrbėn kurrfarė baze tė qėndrueshme,
as tė justifikueshme qoftė historike, qoftė politike.
Thjesht, ėshtė njė sintagmė abstrakte, dhe pjellė dėshtake
e historiografisė falsifikatore, e Kishės Ortodokse Serbe
dhe e politikės sė tė gjitha regjimeve kolonilaiste
pushtuese tė Serbisė ndaj territorit dhe popullatės
shqiptare tė Shqipėrisė etnike, e cila nuk karakterizohet
nga asnjė element i Serbisė sė madhe. Pėrkundrazi ėshtė
pėrgėnjeshtrim dhe antitezė e Serbisė sė Madhe, dhe e
sundimit tė saj tė egėr kolonial mbi shqiptarėt dhe
territorin e saj etnik.
-
Ia vlen dhe, mbi tė gjitha ėshtė domosdoshmėri e kohės qė,
si shkenca, politika, ashtu edhe propaganda e masmediave
shqiptare, vazhdimisht tė rikojtojnė opinionin publik, se
termi Shqipėria e madhe ėshtė sofistikim dhe trillim
i projektit Serbia e madhe. Ėshtė ndėrrim i tezės
shoviniste serbomadhe, qė ka pėr qėllim mbrojtjen dhe
justifikimin e hegjemonizmit, tė quajtur, tė projektuar dhe
tė praktikuar Serbia e madhe nė territorin
natyror dhe historik tė Shqipėrisė etnike, e jo tė asnjė
Shqipėrie tė madhe, siē shprehet edhe historiani i
Universitetit tė Barcelonės, Farncisko Vega.
-
Dioptria politiko-shkencore e interpretimit tė
kontradiktės
-
Ēasja metodologjike e interpretimit politik lidhur me
interesat e politikės strategjike tė SHBA-ve nė Lindjen e
Afėrt, nė Evropė dhe nė Ballkan pėrmes dy-tri frazave
konfuze dhe evasive, se : Amerika nuk ka hequr dorė nga
roli udhėheqės nė Ballkan dhe se aty do tė kishte njė
interes tė madh pėr njė aleat si Shqipėria e
madhe, nuk pasqyron kurrfarė tė vėrtete tė argumentuar
nė favorin e pėrkufizimit tė saj. Ky konstatim ėshtė i njėanshėm,
edhe aspak i qėndrueshėm, sepse deri tani as administrata e
mėparshme e ish-presidentit Bill Klinton, as kjo e
presidentit Xhorxh W.Bush, madje as tėrthorazi nuk janė
pronocuar, se ėshtė e interesuar pėr krijimin e shteteve
tė mėdha njėnacionale nė Ballkan.
-
- Pėrkundrazi,
praktika dhe prania politike e deritashme e SHBA-ve nė
Ballkan, provon tė kundėrtėn nga pohimi politik i Francisko
Vegas. Tė paktėn deri nė kėto ēaste, nuk ekzistojnė
kurrfarė analizash, komentesh, as informacionesh nga zyrtarėt
e Shtėpisė sė Bardhė nė Uashington, se presidenti i tashėm
Xhorxh Bush, ėshtė deklaruar nė ēfarėdo forme qoftė
ti shpėrblejė mirė aleatėt besnikė, pasi qė ai e
humbi Turqinė, dėshiron qė nė Ballkan tė ketė njė
trampoline pėr rajonin. Bullgaria dhe Rumania tashmė i kanė
shprehur qėndrimet e tyre, por atij mė shumė do ti pėrgjigjej
krijimi i Shqipėrisė sė madhe, qė do tė pėrbėhej nga
Kosova, pjesa perėndimore e Maqedonisė dhe nga Shqipėria,
siē nxori pėrfundimin arbitrar dhe tė gabuar,
profesori Francisko Vega.
Thjerrėza shkoqitėse e kėtij opcioni tė ri politik, tė
fantazuar nga profesori F.Vega, politikisht dhe shkencėrisht
qėndron pezull, dhe ėshtė me shumė mangėsi, nė radhė tė
parė, si rrjedhim i mosnjohjes sė historisė sė
marrėdhėnieve shqiptare - serbe nė Ballkan, e pastaj tė
mosnjohjes sė hisorisė politike ndėrkombėtare tė
Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės.
Shihet sheshit se pėrdorimi i nocionit Shqipėria e
madhe nė interpretimin politiko-historik tė Francisko
Vegas, ėshtė shprehje e mosnjohjes sė zanafillės historike
tė problemit shqiptar nė Ballkan. Kėtė rikomponim tė
Shqipėrisė etnike nė Shqipėria e madhe, profesori
spanjoll Vega, ka mundur ta gjejė vetėm nė pseudoshkencėn
historike ose nė vokabularin e frekuent tė politikės serbe
tė dikurshme ose tė sotshme, kursesi nė atė
shqiptare.
Meqenėse, prof.Francisko Vega pėr herė tė parė ndeshet me
termin Shqipėria e madhe, ėshtė e udhės, qė ta
rikujtojmė se, shkenca , politika dhe kombi shqiptar, deri mė
sot nuk e njeh njė term tė tillė tė huaj artificial
antishqiptar, sepse shėrbehet me nocionin e saj origjinal dhe
natyror Shqipėria etnike.
Pikėrisht lojėrat e pakufijshme tė Programit
nacionalshovinist serb, tė njohur me emrin Naēertanie(1844)
e Ilia Garashaninit(minister i brendshėm dhe i jashtėm serb
nė fillm tė shekullit tė 19-tė), ringjallėn fantazmėn
Serbia e madhe, edhe nė fundshekullin e 20-tė, e cila ēoi sėrish
nė pėrsėritjen e hollokaustit dhe gjenocidin serb mbi
shqiptarėt, duke i quajtur terroristė dhe
separatistė, tė cilėt kėrkonin krjimin e njė
Shqipėrie tė madhe. Kėtė kualifikim tė rremė, dhe
tė shpikur tė politikės pushtuese tė regjimit serb tė
Slobodan Milosheviqit, e provoi pikėrisht ushtrimi praktik i
Serbisė sė madhe, e cila i masakroi shqiptarėt e pafajshėm,
dhe ua dogji tėrė pasurinė e tyre tė luajtshme dhe tė
paluajtshme.
Historikisht, sa herė regjimet pushtuese koloniale
serbomalazeze, kishin ndėrmendė ti digjnin dhe ti dėbonin
shqiptarėt e nga Shqipėria e tyre etnike, pikėsėpari ndėrmerrnin
ekspedita raciale pėr ēarmatosjen e tyre, me qėllim qė tė
shpėtonin Serbinė e madhe nga pjella e tyre e
shpikur Shqipėria e madhe. Operimi me kėtė term tė
falsifikuar, ėshtė arma mė e fuqishme dhe mė lukrative e
politikės militariste serbe nė kurriz tė shqiptarėve dhe tė
tokave tė tyre etnike.
Prandaj, kjo stretgji politike famėkeqe e Serbisė, duhet tė
eliminohet nga fjalori i pėrditshėm, edhe nga trajtimet
doktrinare shkencore, edhe nga aplikimi praktik i
politikės ndėrkombėtare. Pėrderisa politika dhe
propaganda zyrtare e Serbisė nuk e flakė nga objektivat e
saj parėsore tezėn akuzuese Shqipėria e madhe,
ėshtė iluzore qė tė ketė marrėdhėnie tė mira me
shqiptarėt nė Ballkan.
-
Qė nga formimi kombit dhe i shtetit shqiptar as nė shkencė,
as nė politikė e as nė kulturė, nuk ka figuruar qoftė
edhe nė formė fusnote ndonjė kėrkesė e
popullit shqiptar pėr krijimin e ndonjė Shqipėrie tė
madhe. Kjo ėshtė e tėra e sė vėrtetės historike dhe
politike sa i pėrket tezės serbe Shqipėria e madhe.
Ky ėshtė argument i pamohueshėm, i cili, po qe se nuk
merret nė konsideratė nga shtetarėt, nga politikanėt, nga
qarqet shkencore, publicistike dhe nga ato propagandistike
qoftė vendore, qoftė ndėrkombėtare (me rastin e shqyrtimit
tė fenomenit tė bashkimit dhe tė Shqipėrisė etnike), atėherė
nuk ekziston kurrfarė predispozite reale, qė ti hyhet in
medias res, dhe tė shpejgohet pėrmbajtja e nocionit
Ribashkimi i Shqipėrisė .
Kėtė konstatim tonin e provojnė shkencėrisht, edhe kėto
argumente tė parrėzueshme: Formimi i Qeverisė sė Pėrkohshme
tė Vlorės, mė 28 nėntor 1912, si nga pėrbėrja e tij,
ashtu edhe nga vendimet qė mori, kishte njė karakter mbarėshqiptar,
shprehu aspirtat shekullore tė tė gjithė kombit pėr tu
bashkuar nė shtetin e vet kombėtar. Pjesėmarrja nė tė e
delegatėve nga tė gjitha qytetet e Shqipėrisė, duke pėrfshirė
edhe ato qė ishin pushtuar nga ushtritė serbe, malazeze e
greke i dha Kuvendit tė Vlorės karakterin e njė Asambleje
Kombėtare mbarėshqiptare.
-
- Kjo
ishte njėherazi dėshmi e vendosmėrisė sė tė gjithė
shqiptarėve pėr tė formuar njė shtet unik, nė tė cilin
do tė pėrfshiheshin tė gjitha viset e banuara prej tyre. Kėtė
vendosmėri shqiptarėt e Kosovės, tė Dibrės e tė viseve tė
tjera, tė udhėhequr nga njė bėrthamė unike
ushtarako-politike, e pėrbėrė nga Hasan Prishtina, Isa
Boletini, Bajram Curri, Idriz Seferi, Sali Gjuka, Ramadan
Zaskoci etj., e shprehen jo vetėm me delegatėt, qė dėrguan
nė Kuvendin e Vlorės pėr shpalljen e pavarėsisė, por edhe
me qendresėn e pashembullt qė bėnė kudo, nė Podujevė,
Llap, Dibėr, Kumanovė, Gjakovė, Prishtinė, Lumė e qendra
tė tjera kundėr ushtrive serbomalazeze, tė
cilat u dyndėn nė trojet shqiptare.(Shih:Akte tė
Rilindjes..,dok.169).
Edhe ky shembull i dokumentuar nė mėnyrė shekncore, provon
se shqiptarėt kanė luftuar jo pėr gllabėrimin e
territoreve tė shteteve fqinje sllave pėr tė krijuar ndonjė
Shqipėri tė madhe, por pėr mbrojtjen dhe pėr
ēlirimin e tokave tė tyre etnike nga pushtuesit kolonialė
sllavė (serbėt, malazeztė, maqedonėt dhe grekėt).
UĒK-ja nė Maqedoni ishte Ushtri Ēlirimtare Kombėtare, e
jo bėrthamė terrorizmi !
Tendenca dhe kontradikta e paqėllimshme e profesorit
spanjol, Francisko Vega, pasqyrohet edhe nė shtjellimin
e tij politik tė Ushtrisė Ēlirmitare Kombėtare(UĒK)
shqiptare tė Iliridės. Ja, sesi Francisko Vega,
i shtron tezat e tij subjektive lidhur me fenomenin ushtark
shqiptar: Kur nė vitin 2001 nė Maqedoni shpėrtheu
kryengritja e shqiptarėve, ushtarėt amerikanė tė vendosur
nė Kosovė ishin shumė tė kujdesshėm ndaj guerilėve.
Plani pėr Shqipėri tė madhe atėherė mbeti nė letėr, por
tani mund tė jetėsohet pėrsėri. Pėr kėtė tregon
edhe fakti se Shtėpia e Bardhė, e cila ngrit aksion pėr
luftė kundėr terrorizmit ndėrkombėtar, aspak nuk i pėrmend
terroristėt shqiptarė.
Brenda kėtij konkluzioni me pėrmbajtje plotėsisht
propagandistike, prof. Vega me njė poetz politik
diletant, si rrjedhim i ndėrgjegjės private tė tij, i
ka bėrė dy gabime tė njėkohshme. Sė pari, bie nė
kontradiktė me vetėveten, sepse luftėn ēlirimtare heroike
tė UĒK-sė, me tė drejtė e quan kryengritje
shqiptare, mirėpo, nė fjalinė nė fjalinė pėrmbyllėse
tė kėtij pėrfundimi, luftėtarėt e UĒK-sė, i cilėson
terroristė shqiptarė. Shihet qartė se, profesori Vega
edhe nė kėtė rast ka bėrė ndėrrimin e tezave, spese pa
kurrfarė tė drejte, as argumenti tė qėndrueshėm,
kryengritėsit shqiptarė tė UĒK-sė i ka cilėsuar si
terroristė shqiptarė. Ky konkludim, jo vetėm se dėshmon
difektin profesional tė Francisko Vegas, por ėshtė
edhe shprehje e pakontrolluar e relativizmit shkencor dhe e
avanturizmit politik tė tij.
-
- Lind
pyetja, sikur tė kishte qenė e vėrtetė, ashtu siē pohon
F.Vega se struktura e UĒK-sė pėrbėhej nga terroristė
shqiptarė, atėherė si ėshtė e mundur qė Amerika dhe
Evropa, tė kenė pasur simpati, dhe ti kenė pėrkrahur
botėrisht pjesėtarėt e UĒK-sė, e cila sot ka pushtetin
shtetėror tė pėrbashkėt multietnik nė Maqedoni? Ky
argumentim i logjikės politike e shkencore tė
profesorit Francisko Vega nga Barcelona, nuk thotė asgjė
pozitive dhe nė favor tė sė vėrtetės sė luftės ēlirimtare
kombėtare tė UĒK-sė, as tė qėndrimit dhe tė pikėpamjeve
tė politikės sė SHBA-ve ndaj saj, por ėshtė cinizėm,
provokim dhe sfidim tendencioz, dhe pa kurrfarė baze tė qėndrueshme
si pėr palėn shqiptare dikur UĒK, sot BDI, ashtu edhe pėr
politikėn zyrtare tė SHBA-ve ndaj faktorit shqiptar nė
Ballkan.
-
- Pėr
mė tepėr, kėto teza subjektive dhe kontradiktore tė
F.Vegas, janė rezultat i njėsisė vlerėsuese tė
konvencionales dhe iracionales sė kaledioskopit
historik dhe politik tė tij, qė kanė pėr qėllim tė
fundit (sikurse propaganda e shėrbimeve tė zbulimit
serbosllave) kompremtimin e luftės sė drejtė ēlirimtare tė
UĒK-sė dhe qė, shqiptarėt me ēdo kusht, dhe pa
zgjedhur mjete, ti paraqesin si element destabilizues
nė rajon, duke u pėrpjekur nė skajshmėri, qė ti
fabrikojnė nė ingranazhet e terrorizmit ndėrkombėtar,
ashtu siē ėshtė shprehur nė rastin konkret, edhe Francisko
Vega.
Mirėpo, pavarėsisht nga tezat vulgare prognozuese tė
F.Vegas, si dhe tė gjithė bashkėmendimtarėve, dhe aleatėve
tė tij, qė po zhvillojnė fushata dhe propagandė speciale tė
luftės sė ftohtė, qė ta kompremetojnė politikėn
shqiptare nė Ballkan, si pretekst i vėnies nėn hipotekė,
dhe i sofistikimit tė luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare
kundėr hegjemonizmit kolonial serbosllav, tė zhvilluar nga UĒK-ja,
UĒPBM-ja, UĒK-ja, dhe sė fundi nga AKSH-ja, kėto shpifje,
trillime dhe akuza me bazė tė politikės monstruoze
gjenocidale tė regjimit serb tė Slobodan Milosheviqit, dhe
aleancave tė tij sllave dhe prosllave, nuk do ti
kapėrdijnė as politika shqiptare, as Evropa e as Amerika.,
sepse praktikisht, tanimė periudha e kalur 13-vjeēare, e dėshmoi
se, me aksione antinjerėzore terroriste individuale, grupore
dhe shtetėrore e ndėrkombėtare merren serbosllavėt
kolonialistė ballkanikė, e jo shqiptarėt, tė cilėt e
luftojnė atė nė tė gjitha format pėr tu mbrojtur nga
shfarosja e tij.
Amerika nuk e ka humbur Turqinė
Zhbalancimi i peshojės sė ekuilbrit vlerėsues politik tė
Francisko Vegas, pasqyrohet edhe nė subjektivizmin, njėanshmėrinė
dhe pasaktėsinė e zhvillimit tė kėsaj teze:
Presidenti amerikan Xhorxh Bush, pai qė krijoi situate jo tė
volitshme me nė Lindjen e Afėrt
, e humbi Turqinė.
Pėrpos keqinterpretimit tė tezave lidhur me parashikimet e
krijimit tė partnerizmit shqiptaro-amerikan nė Ballkan, kur
ėshtė fjala pėr bashkimin e shqiptarėve nė Shqipėrinė
e madhe, siē nėnvizon F.Vega, ky bie edhe nė gabime tė
tjera kur, decidivisht pohon se, SHBA-tė, tanimė e kanė
humbur Turqinė, si rrjedhojė e ndėrhyrjes ushtarake tė
Amerikės nė Irak. Vėrtet, nė kėtė kontekst qe shkaktuar
njė vakuum i pėrkohshėm nė marrėdhėniet ndėrmjet Amerikės
dhe Turqisė, mirėpo me vizitin zyrtare tė sekretarit shtetėror
amerikan, Kolin Pauell, qė i bėri Turqisė, para ca kohėsh,
ėshtė tejkaluar ēdo barrierė dhe paqartėsi.
-
- Kėtė
e dėshmon edhe arritja e marrėveshjes bilaterale me
palėn turke, qė arsenali ushtarak dhe trupat amerikane, tė
dislokohen dhe ti shfrytėzojnė bazat ushtarake nė Turqi
lidhur me krizėn e luftarake nė Irak. Prandaj, ėndrra e
trishtueshme e F.Vegas, ka ngelur e parealizur nė praktikė
ngase statusi i partnerizmit tė Turqisė, nuk ka pėsuar
kurrfarė avarie nė politikėn shtetėrore amerikane. Turqia
edhe mė tej mbetet partner me rėndėsi tė shumėfishtė pėr
politikėn dhe strategjinė e SHBA-ve si nė Ballkan, nė
Evropė, ashtu edhe nė Lindjen e Afėrt, dhe nė Azi.
Gjithashtu, nuk do tė ishte nė interes tė Amerikės, qė tė
digjej letra turke, sepse Turqia luan edhe njė rol shumė
tė madh, qė edhe i ėshtė caktuar nė strategjinė e
arkitekturės sė Rendit tė Ri Botėror. Natyrisht, nė
kuadrin e tij, ėshtė e qartė se Turqia do ti pėrforcojė
pozicionet dhe zgjerojė interesat e saj nė arenėn ndėrkombėtare.
Ndėfrkaq, kur ėshtė fjala pėr rolin e saj nė Ballkan, nuk
ekziston asnjė shtet ballkanik, qė mund ta zėvendėsojė atė,
sepse me potencialin e saj prej 63.8. milionė banorė,
si dhe me preferencat e tjera ekonomike, ushtarake e
strategjike, deshėm s deshėm, kjo ėshtė e vetmja
superfuqi nė Ballkan, dhe partolina mė e favorshme e
realizmit tė interesave komplementare strategjike tė
Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės jo vetėn nė
Ballkan, por edhe nė Evropė, nė Lindje tė Afėrt dhe nė
Azi.
Natyrisht, SHBA-tė janė tė interesuara, qė ta mbeshtesin
faktorin shqiptar nė Ballkan, kėtė e kanė dėshmuar
praktikisht, edhe me rastin e shpėtimit tė shqiptarėve dhe
tė Kosovės nga gjenocidi dhe politika shfarosėse e Serbisė
sė Slobodan Milosheviqit, mirėpo, jo sipas
koordinatave vizuale tė tezave politike diletnate tė
Francisko Vegas, si Shqipėri e madhe (Kosovė+Maqedoni
Perėndimore+Shqipėri). Ky ėshtė provokim i thellė edhe pėr
parnerizmin shqiptaro-amerikan, edhe pėr
zgjidhjen e drejtė tė ēėshtjes shqiptare nė Ballkan, edhe
pse i shprehur nė formė tė njė gjysmėdeklarate nga
profesori i historisė sė Universitetit tė Barcelonės, pėrkatėsisht
nga kryetari i Katedrės sė Evropės Juglindore.
|
|
|

|
|
|
Copyright©2000-2003 Trepca.net
- Tė gjitha tė drejtat e rezervuara. |
|
|

|
|
|