OPINIONE

RADIOTELEVIZIONI PUBLIK I KOSOVËS (RTK) DHE DEBATET E RADHËS “PA TJETËR”

RTK-ja e „pavaruar“-  me përfaqësim të „denjët“ shoqëror!

Çka u po synohet në debatet e promovuara për fatin e televizionit publik- RTK? Pos vështrimeve, emocioneve eksplosive, kundër apo pro, po debatohet me pompozitet dhe shpesh po thuhet se RTK-ja financohet pjesërisht nga buxheti publik por nuk ka  kontrollin shoqëror, në këtë mes hyn edhe Bordi i Drejtorëve. Organi mbikëqyrës, i RTK-së nuk përfaqësohet, siç bëhet kjo ne televizonet publike në vendet perëndimore. Prandaj debatuesit,disa nga ta dyshojnë se kur nuk ka mbikëqyrje nga ligji dhe përfaqësimi i “denjët”  shoqërore, vështirë është të ndalohet  krijimi i monopolit politik dhe shëndërrimi i RTK-së në manipulues ideologjik.

 

Prishtinë, 28 mars 2003 / Zejnulla JAKUPI

 

Njëri prej debateve të shpeshta që po zhvillohet në RTK të dieleva pas orës 21.00 është çështja e televizionit publik.Kjo është tema të cilën u debatua deri tani pesë herë radhazi. Kjo Temë është trajtuar aq shpesh sa që mund ta quajmë obsesive të vazhdueshme dhe të cilën intelektualisht dhe emocionalisht e kanë debatuar e trajtuar me aq angazhim edhe udhëheqësit e Bordit të Drejtorëve të RTK-së.

Tri vitet e fundit, ndërkaq,pothuaj nuk është emituar as një debat, që nuk është mbrojtur teza e njëjtë,madje nuk ka pasur emision apo raport gazetaresk pa u prekur,apo madje, pa e shkoqitur me hollësi këtë temë.Çështja e televizionit publik,ashtu siç e quajmë RTK-në, me të drejtë është bërë problem medial numër një i shoqërisë kosovare.Udhëheqësit e tanishëm të RTK-së gjithmonë kur debatojnë për çështjen e televizionit mendojnë se televizioni publik nuk duhet të ndikohet nga politika.Në debat (që ështe përparësi e debateve të mirëfillta), janë duke u kyqur edhe përfaqësues si,ish- udhëheqës të RTP-së,gazetarë të lirë,gazetarë të RTK-së, që tani nuk punojnë më në RTK,analistë politikë, politikajë, parlamentarë, përfaqësues të minoriteteve etj.Një mangësi, në këto debate është fakti se asnjëherë deri më tani nuk ka marrë pjesë ndonjë shkencëtar i fushës së mediave.

Qëndrimi i parlamentarëve  lidhur me fatin e RTK-së

Mund të thuhet se përfaqësues të grupeve parlamentare dhe deputetë të tri partive më të mëdha(me përjashtim të LDK-së në debate janë shprehur se RTK-ja duhet të jetë publike duke cekur  me këtë rast edhe segmentet mbikqyrëse të televizionit.Por, përfaqësuesit e RTK-së,duke qenë të pa ndikuar në këtë drejtim, kanë anuluar këtë kompromis duke thënë se politika do ta ngulëfas pavarsinë editoriale,pra,me njëfjalë; qeveria dhe kuvendi  paskan  tendenca për ta vërë RTK-në nën kontroll! Drojën më të madhe nga ky „uzurpim" e kanë  shprehur anëtar i bordit të Menaxhmentit dhe  drjetoria e RTK-së poashtu edhe gazetarët e stafit të lajmeve duke thënë se nuk e pranojnë që bordin apo një këshillë të televizionit ta emërojë dikush nga jashtë duke aluduar kështu në kuvendin e Kosovës.Në përgjithësi, në shumicën e debateve të këtyre javëve nuk u arrit,që debatuesit t´i gjejnë një kompromis ashtu siç duhej pritur.Çdo përfaqësues i RTK-së që ka marrë pjesë në debat, është shprehur vazhdimisht kundër shëndërrimit të RTK-së në transmetues qeveritar shtetëror e jo publik,mendim të cilin, e kundërshtojnë edhe përfaqësuesit e partive .Deri më tani nga partite politike, nuk janë kyqur në këtë debat vetëm përfaqësuesit e LDK-së .

Në debat  kritikohet vazhdimisht Bordi i tanishëm i RTK-së ku thuhet se nuk ka rregullore dhe nuk e di se kujt duhet ti jap përgjegjësi.

Kritikohet pa asnjë hezitim ligjëshmëria e televizionit, rrregullimi i tij juridik. Me këtë rast sillen argumente por edhe bëhen  polemizime  lidhur me përfaqësimin e Bodit të Drejtorëve të RTK-së.Nga disa analist politikë, është vënë në dilemë se Bordi i tanishëm nuk përfaqëson të gjitha shtresat e popullsisë kosovare. Deputetët e parlamentit të Kosovës, disa nga ata që kanë marrë pjesë në debat deri tani kanë thanë se janë për një television publik dhe financim të tij nga buxheti,por me kusht që Kuvendi të miratojë një rregullore sipas të cilës do të definohej statusi i RTK-së. Sipas të gjitha modeleve të televizioneve publike,bordi i tanishëm i RTK-së sipas tyre nuk përfaqëson apo fare pak përfaqëson grupet shoqërore relevante .Se ky realitet akoma nuk po kuptohet, e dëshmojnë edhe debatet e zhvilluara gjatë këtyre javëve  në RTK.

Në restrospektivë të debateve

Pjesëmarrës të shumët ,ndër ta edhe gazetarë të gazetave ditore në këto debate kanë prekur çështjet nga më te ndryshmet.Sidomos u shquan kritikat drejtuar RTK-së dhe stafit që po i bënë gjuhës dhe kulturës shqipe . Kritikat më të ashpëra nga ish- përfaqësuesit e RTP-së thuhen pikërisht lidhur me „uzurpimin e RTP-së ng RTK-ja“. Kundërshtarët e RTK-së pyesin; Kush janë përfaqësuesit e tanishëm të RTK-së; Shumica e tyre nuk pajtohen që në strukturat udhëheqëse të jetë ky staf drejtues siç është tani i përberë nga Drejtori Gjeneral Agim Zatriqi, pastaj zv.Drejtori i përgjithshëm Astrit Salihu, drejtor Avni Spahiu. kryetar i Bordit të Drejtorëve, Adem Demaçi, nënkryetar znj. Vjosa Dobruna z. Blerim Reka dhe anëtarët znj. Ismije Bshiri, znj. Sofija Carrondo z. Milazim Krasniqi etj. Kundërsharët e kësaj udheheqësie pyesin; A mund ta ketë RTK- ja kontrollin shoqëror, si televizion publik, me këtë përmbajtje si televizion publik dhe të  financohet nga buxheti publik  ? Në debat në mënyrë të drejtëpërdrejtë kritikohet Adem Demaçi i cili është njëherit kryetar i bordit të RTK-së. Adem Demaçi kritikohet, jo pse është një personalitet, i çmuar, por për faktin se nuk mund ta përfaqësojë RTK-në .

 

Me të njëjtën retorikë  kritikohet edhe Milazim Krasniqi. Në mënyrë direkte zv.kryeredaktori i një të përditshme kosovare  kritikoj Milazim Krasniqin në  ciklin e dabatit të para javës duke ju drejtuar atij me fjalët se ai është shkrimtar, por në RTK- nuk  përfaqëson Lidhjen e Shkrimtarëve të Kosovës .

 

Mangësitë  profesionale në RTK, familjarizmi i stafit

Duke ju referuar shtypit dhe kritikave që po bëhen kohëve të fundit drejtuar RTK-së, përfaqësuesit e RTP-së evokuan edhe mangësi të tjera profesionale gazetareske të RTK-se dhe stafit gjegjës. Më tej po thuhet shpesh se RTK-së po ja zë frymën  familjarizimi. Me këtë rast po kritikohet edhe struktura udhëheqëse e saj.P.sh, fakti se RTK-ja deri më tani akoma nuk ka komisionet apo organin mbikëqyrës , i cili përfaqëson grupet relevante shoqërore. Në këto debate poashtu është thënë se organi mbikëqyrës, i RTK_së nuk përfaqësohet ,ta zëmë, si organet këshilledhënëse  në shtetet perëndimore,siç janë sindikatat,përfaqësues të besimeve fetare,organizatat e punës dhe institucionet kulturore, të cilat përfaqësojnë interesat e përgjithshme shoqërore,prandaj debatuesit dyshojnë me këtë rast se  RTK -ja akoma nuk ka këshillat, në mungesë të kësaj, thuhet ,vështirë mund të pengohet krijimi i monopolit nga grupacione të caktuara.

 

Kritikat në shumë raste kanë  të bëjnë edhe me pyetjet dhe dilemat lidhur me përbërjen e këshillit të RTK-së nga përfaqësues parlamentar të Kuvendit të Kosovës.Kur është fjala për këtë temë,në përgjithësi, udhëheqësia e tanishme e RTK-së,  nuk po gjenë mirëkuptim dhe nuk ka lëshuar pe në këtë drejtim edhe pse Kuvendi do të duhej të miratojë ligjin apo rregulloren për statusin juridik të televizionit publik dhe ta zgjidh çështjen e financimit. Në debatet e zhvilluara dëgjohen edhe zëra se ndikimi politik mbi RTK, mund të bëhet edhe nga individë e grupe të caktuara,apo edhe nga ata që e financojnë atë.Pa marrë parsysh ndikimet politike në këshilla, thuhet edhe nga përfaqësuesit parlamentar; decidivisht,ata e përjashtojnë mundësinë e ndikimit politik direkt dhe indirekt në program dhe trysninë mbi gazetarët. E kjo do të vlente si për drejtorin e programit poashtu edhe komentatorin dhe reporterin.Bazuar në praktikat e vendeve tjera ,argumentohet me ketë rast se asnjë parlament në botë,as një këshillë apo bord nuk mund të kërkojë ushtrimin e ndikimit apo kufizimin e detyrës ndaj gazetarëve.

  
Sipas të gjitha parashikimeve,debatet e radhës të dielave, në rubrikën „Pa Tjetër“ pritet të marrin pjesë edhe përfaqësues të partive të tjera,përfaqesues të besimeve fetare,të asambleve komunale,ato të shkencës ,të shoqatave, të artistëve, të gazetarëve, dhe përfaqësues të të rinjëve etj.

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.