Tregim

Viktima 9

 Shkruan: Bekim Toçani

 

  

Ishte versioni i tretë i cili u rishkrua në një anglishte ende jo të perfeksionuar për urën. Eseja si e tillë i pëlqeu zonjës Lisbeth. Mirëpo e shtyri Urim Kelmendin edhe një herë t’ia rrëfejë tregimin për urën dhe mjegullën e Ballkanit. Një histori që ripërtypet prej kohës së gurit dhe në kohën postmoderne merr trajtë të tjeshtë e banale.

 

Këto kujtime po i silleshin në kokë Urimit derisa po kalonte urën nën ujore në rrugë për në Kopenhagen ku do të takohej për herë të fundit redaksia e gazetës shqipe. Para dy vjetësh Urimi nuk e kishte marrë me mend se do të ishte viktima e nëntë e urës. Megjithëse jeta e tij gjithnjë ishte njëlloj me urën e  shenjtë, ai e realizoi edhe versionin dramatik të urës së ndërtuar me libra.

 

Fatkeqësisht edhe atëherë ndër mjeshtrit që përpiqeshin ta ndërtonin urën me shkronja, ishte edhe njëri nga ata që pas dite konstruktonte rrëfimin për vrasjen e regjisorit. “Unë habitem si sillet ai para teje sepse mbrëmë e kam dëgjuar të thotë se  ose do të të eliminojë nga skena ose do të të vrasë”, i tha Urimit aktorja që luante rolin e nuses që do të flijohej.

 

Urimi buzëqeshi kur Hana i tregoi për urrejtjen që kishte komandanti i ardhshëm i teatrit për regjisorin. Por nuk foli më shumë sepse prova gjenerale po fillonte. Urimi dridhej aq shumë në prapaskenë sepse frikohej mos dy aktorët që e xhelozonin do t’ia prishnin shfaqjen. Shqetësimi më i madh doli të ishte i pa vend sepse edhe Mjellma ishte mishëruar me rolin dhe skenën e ndarjes e përjetoi duke derdhur lotë të vërtetë. Për çudi ajo menjëherë u këndell dhe vazhdoi të aktronte si një profesioniste e vërtetë. Atëherë Urimi iu drejtua manipuluesit me drita:

 

- Tash edhe nëse ma prishin urën nuk mërzitem, sepse aty do të mbetet dhembja!

 

Përkundër të gjitha mendimeve që i silleshin në kokë Urimit, drama për Urën e librave doli të ishte një realizim i mirë. Ajo u shfaq në bodrumin teatër disa herë dhe për çudi mblodhi shumë njerëz. Dy vjet pas, askush nuk mundi ta shpjegonte pse gjithë ajo urrejtje për regjisorin pos faktit se ai ishte i mirë me të gjithë aktorët pos me dy servilët për të cilët mendonte se kurr nuk do të mund të bëheshin artistë. Kurse pjesa më makabre e dramës që u luajt pati për aktor kryesorë edhe tre njerëz që do të luajnë me fatin e krejt qytetit.

 

Dosja e përgatitur më me kujdes se në sigurimin e shtetit fqinjë u doli të ishte e ngatërruar meqë numri dhe ana që ishte vënë logoja ishte gabim. Dolën në shesh edhe dy regjisorët e vërtetë që ia kishin ngritur varrin për së gjalli Urimit. Por loja me dosjet do të vazhdojë edhe në teatrin e ri në të cilin Urimi nuk dëgjoi të përzihet. Servilët u bënë komandantë të atij teatri ku do të luhej tragjikomedia më e ndytë. Urimit filluan t’ia vrasin bashkëpunëtorët dhe miqtë, kurse vetë ate e mbanin nën kërcënime dhe shantazhe të përhershme. Kur ia përgatitën fletëarrestin Urimit prindërit e tij u shqetësuan shumë. Edhe babai i tij e dinte se pas botimit të pamfletit në të cilin mori pjesë komandant Servili vinte vrasja pas shpine siç i ndodhi edhe shefit të Urimit...

 

- Urim, ne kemi mbërri dhe tash do zbresim, i tha Elvisi. Kur Urimi shikoi për dritare ura nënujore kishte mbetur prapa. Ëndërra që Urimimin e kishte tronditur iu duk si një film i metrazhit të gjatë. Urimi pa ëndërrën për urën e dhembjes të ndërtuar me libra dhe ajo iu më e gjatë seç kishte ndodhur. Atëherë nuk i shkonte ndërmend se ura do të mbetet hija e tij e zezë.

 

Ngjarja që pastaj ndodhi do të mbetej versioni më i mjegullt i urës për të cilin profesoresha e gazetarisë pa stereotipe do të stepej. “Ju në Ballkan kurr s’do të mund të jetoni pa paragjykimet e ideologjisë që domosdoshëm krijon armiq”, ishte e vetmja fjali në postën elektronike të Urimit ditën e 24 marsit. Ndërkaq Urimi po rishkruante tregimin post modern të urës, zonja Gry që ishte bashkëudhëtare në tren i foli edhe një herë për shkatërrimin e muzeut nga vetë rojtari që nuk ishte i kënaqur me sistemin. “Kur të kthehesh atje mos harro se antivlerat do t’ju katandisin në humnerë, kurse ju si komb shumë vështirë do t’ia dilni t’i luftoni ato”, i tha Gry. 

  

Urimi pat menduar se nuk do të kthehej kurrë më në shtëpinë e tij. Mirëpo jeta nën presionin e ngjarjeve që po ndodhnin në vendlindje nuk e la të qetë. Për më tepër fëmijët i kërkonin gjyshërit dhe atëherë Urimi mblodhi gjithë fuqinë dhe ndihmat për miqtë e teatrit e të urës dhe u kthye plot energji. Pastaj versioni më i ri i urës do të shkatërrohej nga një kalemgji-dhunues dhe një skenarist tjetër i teatrit. Ama Urimi kurr nuk e diti se në cilën kohë po jetonte. Por realizimi do të bëhet në lagjen e varfër të  kryeqytetit dhe në Zvicërr do të marrë formën përfundimtare.

 

“Më paqi në qafë që më kthyet në këtë teatër tragjikomik, i tha Urimi të atit derisa ia komunikoi lajmin për suspendim”.

 

- Jo bir, jo. Të kam thënë që këtu po s’pate bisht ta ngjesin një. Disa herë të kam thënë që ta kujtosh se skenaristi është ajo skilja e vjetër, kurse edhe ndër aktorët pate asi që kurrë nuk pyetën për ty kur ishe larg, i tha i ati Urimit.

 

Atij për një çast iu kujtua profesori i historisë dhe gjenialiteti i tij. “Urim, mos u habit që ne ende jemi duke e jetuar komunizmin më të kobshëm sepse ende patriotët mësohen për tradhtarë dhe e kundërta...përndryshe si mund të shpjegohet që në gazetat tona ditore shkruhet për çibritashat, hajnat, prostitutkat?!”, i kishte thënë profesori. Urimit iu kujtua periudha kur avokatët i rripnin ata që gjoja i mbronin në emër të drejtësisë. Post komunizmi modern nuk ka brirë, mendoi Urim Kelmendi dhe iu kujtua akuza staliniste që e hoqi nga Kantieri kombëtar i ndërtimit.

 

Në letrën që Urimi ia dërgoi zonjës Lisbeth nga Lagja e varfër e qytetit i shkroi versionin post modern të urës. Zonja Lisbeth nuk u përgjegj menjëherë, por kur ia ktheu letrën ajo i shkroi edhe versionin e saj që i karikaturonte personazhet kryesore të urës dhe viktimën e nëntë.

 

- Puna më e mençur që ke bërë është pse nuk u ktheve menjëherë pas lojës tragjikomike që ndodhi atje sepse do të gjente fat i njëjtë sikur i atij mikut për të cilin shkroi edhe “R. Amstavis”. Në reportazhin për kthimin në shtëpi keni treguar për atentatin në mikun tuaj, pesë minuta pas daljes nga vetura. Dhe kush mund të të sigurojë se në atë veturë mund të ishin dy pengesa të mëdha për rrënuesit e urës! Pastaj gabimin më të madh sa qëndrove atje e bëre me gazetën për të cilën shkruaje pa kërkuar bile honorarin, i kishte shkruar në hyrjen e letrës që zonja Lisbeth e kishte shkruar me kujdes.

 

Kur e hapi dokumentin e bashkangjitur për versionin e urës, Urimi mbeti shumë çaste i pa zë. Nuk i punonin as sytë derisa përpiqej t’i dëshifronte fjalitë e pa përfunduara. Ajo kishte shkruar në stilin ballkanik dhe pothuaj që e kishte përjetuar ngjarjen vetë. Sipas profesoresësh Lisbeth unë në tregimin tim për urën kisha përdorur një stereotip që vërtetë ajo nuk kishte dëshiruar ta lexojë. “Fundja ne kemi shpresuar se së paku nuk do të shkruash sikur të tjerët sepse nuk e ke gjetur shprehjen më të mirë për ta ilustruar dhembjen e atij njeriut që të rrëfeu për tetë anëtarët e vrarë nga miqtë tuaj”, i kishte shkruar Lisbeth.

 

Meqë po afrohej mëngjesi, Urimi ma dha verzionin më të ri të tregimit për Urën për ta lexuar, pas rishkrimit të zonjës Lisbeth. Në teatrin që kishte pësuar ndryshime të mëdha, artistët kishin mbetur jashtë lojës të cilin në të shumtën e kohës e diktonin servilët dhe skilet e vjetra. Skenaristi kishte mbetur në rolin kryesor edhe kur Urimit ia kishin kumtuar lajmin. Veç kësaj radhe ai kishte ndihmën edhe të disa njerëzve për të cilët Urim Kelmendi kishte menduar se i kishte miq.

 

Sa për dhunuesin  Urimi nuk ishte i habitur sepse dosja e dytë që mbërriu në një qytet të Zvicrës ishte shkruar nga njerëz të po një fshati dhe të sojit të njëjtë. Konstrukti fizik i Dhunuesit ishte dëshmia më e mirë se ai nuk mund të ishte pos një përbindësh meqë e gjithë Lagja e varfër e dinte se si e kishte dërguar grupin e vet në humnerë bashkë me Njeriun e mirë të prapakohës. Ura mbeti shkasi për zhgënjimin e mikut tim që pa zhurmë u largua nga Kantieri kombëtar që po shndërrohej në Kooperativë kombëtare bujqësore.

 

Ai ishte viktima 9 e asaj ure dhe për këtë nuk ndjente pikë faji. Akuza ishte bajate dhe tejet banale sepse ashtu dinte vetëm Dhunuesi të konstruktonte siç ia ndërtoi dajës grilat. Dosja për të ishte e mbyllur sepse Ura më nuk  ishte Kantier ndërtimi por Kooperativë bujqësore post komuniste. Aty nuk kishte prodhim por surrogate të konstrukteve të urave, teatrove dhe kukullave. Skenaristët ishin prodhuar më herët dhe ata mbesin në lojë edhe po të vijë në pushtet Kastro apo Hajderi.

 

Këto po mendonte Urim Kelmendi i ulur në stacionin e trenit. Ai po priste të takohej me zonjën Lisbeth për ta bërë një shëti në Tivoli, kur i telefonuan dhe i komunikuan se skenaristi bashkë me komandantët  nuk kishin marrë vota të mjaftueshme për të hyrë në garën e zgjedhjes së patriotëve më të mëdhenj të Teatrit më kombëtar. “Dalngadalë Ura po merr funksionin e vet, brezat po ndërrohen dhe mbase nuk do të ketë më viktima e as dhembje mbi urë”, i tha Urimi  zonjës Lisbeth. Ndërkaq ajo e luti Urimin që në versionin e ri të Urës të mos përdorë më stereotipe ballkanike sepse mund të binte nga provimi i fundit që i kishte mbetur.

 

Prapa perdes dhunuesi më nuk po mund të fshehej as pas gjakut të derdhur e lëre më pas lotëve të Doruntinës. Ajo e kërkoi çflijimin se brezi i nëntë pas saj fshehej pas tragjedisë së kurdisur. Urimi e deponoi verzionin e ri të tregimit për urën në Muzeun e luftës. Askush më nuk ka dyshuar se aleanca në mes Dhunuesit dhe Kuqaloshit ishin koincidencë.   

Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.