|
- Vendosa tė tė shkruaj
publikisht pėr tė ta ripėrsėritur qėndrimin tim qė ta
kam bėrė tė qartė edhe nė kohėn kur jam larguar nga
gazeta, edhe gjatė bisedės telefonike qė kemi pasur para
disa muajsh pėr mosgatishmėrinė time pėr tu kthyer nė
gazetė, si dhe pėr shqetėsimin qė ma shkaktoi telefonata e
Nefail Maliqit mbrėmė mė 8 janar, me bindjen se pas kėsaj
do tė mė lėsh tė qetė nė shtėpinė time dhe do tė mė
kursesh mua dhe veten nga telefonatat provokative.
-
- Prizren,
mė 9 janar 2003
- Shkruan:
Rexhep Kastrati
-
-
- Siē
ta kam bėrė tė qartė edhe kur jam larguar nga gazeta, unė
nuk jam larguar as pėr punė parash, as pėr punė kushtesh mė
tė mira, edhe pse shuma mujore qė ma ke paguar ka qenė e
mjerė pėr punėn qė kam bėrė dhe pėr rreziqet qė i kam
pasur unė dhe familja ime, dhe edhe pse kam punuar shumė i
izoluar pėr shkak tė intrigave qė mi kanė bėrė
Sylejman Aliu dhe Bajrush Morina, tė cilat ti i di fort mirė, por pėr shkak tė pamundėsisė pėr tė
punuar me kėta dy mjeranė tė gazetarisė pėr gjithė ato qė
ia kanė bėrė Bekimit pėr shkakun tim. Atėherė prej teje
pata kėrkuar drejtėsi morale pėr Bekimin pėr shkak se ia
kishe borgj atij qė ta vendosje njė drejtėsi tė tillė. Ti
e din fort mirė se sa shumė e kanė keqtrajtuar moralisht,
profesionalisht dhe materialisht Bekimin. Ti e din fort mirė
se Bekimit gati kurrė nuk i janė botuar mė shumė se gjysma
e shkrimeve qė i dėrgonte nga njė komunė, nė tė cilėn
ishte rrezik vetėm tė shėtisje rrugės, pa le tė punoje si
korrespondent i Botės sot, edhe pse bashkė me Sevdail
Hysenin kanė qenė korrespondentėt mė tė mirė qė ka
pasur ajo gazetė, bile shumė mė tė mirė se disa mjeranė
tė gazetarisė brenda nė redaksi dhe qė vazhdonin tė
punonin falė nėnshtrimit dhe jaranive qė kishin me
kryemjeranėt: Sylejman Aliun dhe Bajrush Morinėn.
-
- Po
ashtu ti e din mirė se shuma qė merrte Bekimi nė gazetė,
sipas asaj qė ti ma ke thėnė vetė nė telefon, zbriste
deri nė 150 DM, nė kohėn kur gazetari mė i dobėt merrte
edhe mbi 1000 DM, e ndonjė jaran i Bajrushit edhe mbi 1500
DM. Gjithashtu, pėr shkak tė mjerimit tė tyre, Sylejman
Aliu dhe Bajrush Morina si njerėz pėrgjegjės tė redaksisė
nė Prishtinė kurrė nuk janė interesuar pėr kushtet e punės
nė tė cilat punonte Bekimi dhe as pėr kėrcėnimet e
vazhdueshme qė i ka pasur nė Skėnderaj. Bile, siē e din
fort mirė, si redaksi nuk kanė reaguar as kur Bekimi ėshtė
sulmuar fizikisht. Pastaj ti vetė ma ke pohuar se edhe ty
Sylejman Aliu tė ka thėnė se Bekimi ėshtė tradhtar, kurse
mua mė ka thėnė se kemi dosje pėr kėtė. Dhe tė gjitha kėto
Bekimi i ka pasur dhe i ka pėrjetuar pėr shkak timin, vetėm
pse nuk kishte pranuar tė distancohej nga unė. Unė kam
mundur ti kuptoj se pėr shkak se janė plakur si mjeranė
tė gazetarisė, Sylejman Aliu dhe Bajrush Morina
kanė mundur tė bėjnė gjithēka kundėr meje, por unė nuk
kam mundur tė jem dakord qė tė binte viktimė dikush tjetėr,
e mė sė paku Bekimi, i cili ishte aq shumė i lidhur me
Botėn sot, bile familjarisht.
-
- Kjo
do tė thotė se edhe familja e Bekimit kanė qenė tė lidhur
shumė me Botėn sot, sa qė babai i Bekimit i ka thėnė
atij se edhe pa para po ti imponohej tė punonte, edhe pa
para tė punonte, vetėm tė mos e lėshonte Botėn sot,
kurse mua personalisht pas vrasjes mė ka pyetur se si mund tė
parapaguhej nė Bota sot qė tė mos i mungonte asnjė
numėr i gazetės, edhe pse ka qenė nė dijeni pėr tė
gjitha ato qė i ka pėrjetuar djali i tij, Bekimi, nga
Sylejman Aliu dhe nga Bajrush Morina. Nuk e di a mund ta
kuptosh se ēfarė ndjenje ėshtė kjo z. Xhevdet, kur babai i
Bekimit si prind i djalit tė vrarė pėr shkak tė punės nė
gazetė, kėrkon mundėsi parapagimi qė tė mos i mungojė
asnjė numėr i gazetės, edhe pse asaj gazete ia kishte falur
djalin e tij? Nė anėn tjetėr, nuk di a mund ta kuptosh
ndjenjėn e prindit tė djalit tė vrarė qė gjen forcė qė
gjithė ceremoninė e varrimit tė djalit tė tij tia lėjė
nė dorė Botės sot si gazetė dhe mua si vėlla prej
shpirti i djalit tė tij? Nuk e di a mund ta kuptosh nga kėto
se sa kanė qenė tė lidhur Bekimi me familje me Botėn
sot? Kurse ti nuk ishe nė gjendje tė ndėrmerrje as hapin
minimal: atė qė tė takonte si botues i Botės sot; tė
vendosje drejtėsi morale pėr Bekimin.
-
- Si
nuk tė shkoi mendja ta pyesje Sylejman Aliun dhe Bajrush
Morinėn se nga e merrni atė tė drejtė qė ta qani Bekimin
kur e keni vrarė moralisht, profesionalisht e materialisht
shumė kohė para se tė vritej edhe fizikisht? Ti ke kėrkuar
nga unė qė tė lėshoj pe lidhur me njė shkrim qė e kisha
bėrė pėr Selatin Novosellėn, vetėm pse kishte kėrkuar
Sylejman Aliu, me arsyetimin se ky fundit tė paska thėnė se
nėse botohej ai shkrim, mund tė rrezikohej nga Selatin
Novosella, edhe pse shkrimi ishte i imi dhe pėrgjegjėsinė e
mbaja unė. Dhe unė pata mirėkuptim ndaj teje dhe pranova tė
lėshoj pe, kurse kur Bekimi u vra me tė vėrtetė, ti nuk bėre
asgjė pėr tė vendosur drejtėsi morale pėr tė, atė drejtėsi
qė kishe mundėsi ta vendosje: tė kėrkoje llogari nga
Sylejman Aliu dhe nga Bajrush Morina pėr tė gjitha ato qė
ia kanė punuar Bekimit pėr shkakun tim. Natyrisht se tė
gjitha kėto do ti bėje jo pėr ta mbajtur Rexhepin nė
gazetė, por duhej ta bėje pėr Bekimin, i cili ia kishte
falur jetėn gazetės tėnde. Por ti vetė nuk ndėrmore asgjė
nga ato qė tė takonin tė ndėrmerrje edhe pse nė shkrimet
e mia pas vrasjes sė Bekimit shpesh herė kam shkruar pėr dy
vrasje tė Bekimit: pėr vrasjen me fjalė dhe pėr vrasjen me
plumba, duke synuar kėshtu tė ta kujtoja se topi ishte nė
fushėn tėnde, dhe ishe ti ai qė duhej ta bėje pėr Bekimin
atė qė tė takonte ta bėje: tė vendosje drejtėsi morale pėr
tė. Atėherė vendosa qė nėpėrmjet njė bisede telefonike
tė ta bėja tė qartė se tė takonte tė merrje masa ndaj
Sylejman Aliut dhe Bajrush Morinės pėr shkak tė vrasjes
morale, profesionale dhe materiale qė ia kishin bėrė
Bekimit, vrasje e cila e pėrshpejtoi vrasjen fizike tė tij.
-
- Mirėpo,
kėtė e kisha lėnė qė tė ta kujtoja pasi tė mbyllej e
pamja nė Palluzhė dhe unė tė kthehesha nė Prishtinė,
pasi qė gjatė asaj kohe unė kam qenė nė tė pame dhe
bashkė me familjarėt e Bekimit prisnim njerėzit qė vinin pėr
ngushėllime. Nė anėn tjetėr, mjeranėt e gazetarisė,
Sylejman Aliu dhe Bajrush Morina e hetuan se unė qartas
aludoja nė ta, kur shkruaja pėr vrasjen e Bekimit me fjalė,
prandaj doli rreziku qė paska gazeta nga shkrimet e mia, tė
cilat, nė tė vėrtetė, nuk ishin thjesht shkrime, por ishte
vaji i shpirtit qė
ndjente dhimbje pėr vrasjen e Bekimit. Dhe ti u tregove mė i
shpejtė se unė: nuk prite qė tė kthehesha nė Prishtinė,
por pa njė pa dy e dėrgove Shefki Ukajn nė Palluzhė qė tė
mė thoshte tė mos shkruaja disa kohė se po e rrezikuakam
gazetėn. Dhe kjo bėri qė tė mos prisja mbylljen e tė
pames nė Palluzhė dhe tė vija nė Prishtinė pėr tė kėrkuar
sqarime pėr kėtė masė tėnden. Ti mė pate thėnė se
shkrimet duhej tia dėrgoja Skėnder Buēpapajt pėr ti
redaktuar dhe kėshtu mė cėnove tė drejtėn si redaktor nė
gazetė.
-
- Kujtoj
se tė kujtohet fort mirė se unė pėrveē se nuk e pranova
njė gjė tė tillė, unė ta bėra tė qartė se nė gazetė
nuk mund tė punoja bashkė me Sylejman Aliun dhe me Bajrush
Morinėn, dhe, edhe pse ti i dije fort mirė arsyet, unė prapė
se prapė ti kujtova. Ti prapė nuk ndėrmore asgjė, pėrvēse
ia hoqe emrin Sylejman Aliut nga llogoja, duke menduar dhe
duke besuar se unė mund tė bėja pazar me gjakun e Bekimit.
Nuk tė mjaftuan as afro dhjetė ditė biseda tė pėrnatshme
me ndėrmjetėsit e tu pėr ta kuptuar se unė nuk mund tė bėja
pazar me gjakun e Bekimit dhe nė fund mu imponua qė ta lėshoja
gazetėn. Kur e lėshova gazetėn, isha i bindur se e kishe tė
qartė se ky vendim i imi ishte i pakthyeshėm dhe do tė isha
i qetė nė shtėpinė time nė Prizren qė tė merresha me
dhimbjet e shpirtit qė mi kishte shkaktuar vrasja e
Bekimit. Dhe ashtu ishte pėr disa muaj, kur njė ditė erdhi
Neziri nė shtėpinė time nė Prizren, duket me bindjen se unė
isha lodhur ekonomikisht dhe mund tė pranoja tė kthehesha nė
gazetė, dhe mė ftoi tė shkruaja pėrsėri. Atė botė patėm
bėrė edhe njė bisedė telefonike bashkė dhe ta pata bėrė
tė qartė se nuk e kisha ndėrmend tė shkruaja mė pėr
Botėn sot.
-
- Edhe
pse e mbajta veten dhe nuk e shpreha pezmin qė mė kishte
shkaktuar kjo ftesė, unė e kuptova pėrfundimisht se ty ta
kishin sugjeruar luftėn speciale kundėr meje qė tė
detyrohesha tė kthehesha nė gazetė; kishe pritur gjashtė-shtatė
muaj qė tė shpenzoheshin tė gjitha rezervat qė mund tė
kisha dhe tė gjunjėzohesha, dhe ti kishe besuar se unė njėmend
mund tė gjunjėzohem. Mirėpo, ata qė tė kanė bindur se unė
mund tė gjunjėzohem, tė kanė mashtruar, apo tė kanė keqpėrdorur,
siē thoshe ti kur tė shtynin tė mi bllokoje shkrimet,
apo edhe kur tė nxitnin kundėr meje. Por kėtė ti nuk e
kuptove as kur unė refuzova kategorikisht rikthimin tim nė
Bota sot, por vazhdove me tė vjetrėn: prite edhe mė
tej qė unė tė lodhem edhe mė ekonomikisht qė njė ditė,
tė gjunjėzohesha me tė vėrtetė dhe tė ta shtrija dorėn
pėr njė kafshatė bukė. Dhe pas rreth gjashtė-shtatė
muajsh nga biseda telefonike qė bėmė nė shtėpinė time
kur e dėrgove Nezirin te unė, e nxite Nefail Maliqin qė
tė mė telefononte te djali i dajės nė Prizren pėr tė mė
ftuar qė tė shkruaja pėrsėri, duket i bindur pėrfundimisht
se unė jam nė krizė tė thellė ekonomike dhe do tė gjunjėzohem.
Dhe pyetja ishte shumė provokative nga ana e Nefail Maliqit:
apo mundesh me jetue? Natyrisht se unė e dija, ashtu siē e
kam ditur qė nė fillim se ti i ke angazhuar spiunėt e tu, e
edhe Bajrush Morina e ka angazhuar spiunin e tij qė e ka nė
Prizren pėr tė pėrcjellė gjendjen time ekonomike dhe hapat
qė ndėrmerrja pėr tė gjetur burime financiare pėr ta bėrė
gazetėn, dhe tė mė sabotonin, prandaj nuk kisha fije
dyshimi se e dije fort mirė se nė ēgjendje ekonomike jam
aktualisht dhe cilat ishin hapat qė kisha ndėrmarrė pėr tė
gjetur burime financiare pėr ta bėrė gazetėn.
-
- Mirėpo,
kjo nuk mė shqetėsonte shumė, pasi qė edhe pse arrite qė
tė mė sabotoje bisedat me njerėz pėr tė gjetur mbėshtetje
financiare pėr ta bėrė gazetėn, e dija se humbėsi mė i
madh do tė jesh ti e jo unė. Vetėm tė krahasosh tirazhin e
gazetės nė kohėn kur kam qenė unė nė gazetė me tirazhin
aktual qė ka, mjafton pėr ta kuptuar peshėn e humbjes qė
ke ti. Po ti shtohet kėsaj fakti se nė kohėn kur kam qenė
nė gazetė unė, Bota sot nė Kosovė shitej 1 DM, qė
ishte ēmim dyfish mė i lartė se i gazetave tė tjera
ditore, me
arsyetimin se me ēmim prej 50 feningėsh nuk paskėsh llogari
ta shesėsh, kurse pas largimit tim nga gazeta, pėr ēudi,
edhe pse tirazhi i gazetės ra dy-tre fish, kishe llogari ta
shisje me ēmim prej 30 centėsh, njėsoj si gazetat tjera!
Shtoja kėsaj edhe humbjet nė diasporė, atėherė del shumė
qartė se humbėsi mė i madh nė kėtė mes je ti. Po ta pėrmendi
vetėm humbjen financiare, sepse pėr ty ėshtė mė e rėndėsishme
kjo, se edhe pėr Bekimin mė pate folur me terminologji
ekonomike-financiare; tė kujtohet kur e pate quajtur Bekimin
investim i mirė, e nuk po ta pėrmendi atė humbjen realisht
mė tėb madhe: humbjen morale. Dhe kjo humbje morale ishte
shumė mė e rėndė: Bekimi pėr gazetėn tėnde, sakrifikoi
jetėn, kurse ti nuk ishe nė gjendje tė vendosje drejtėsi
morale pėr tė.
-
- Pėrveē
kėsaj, ti me spiunėt e tu dhe tė Bajrush Morinės me luftėn
speciale qė bėje kundėr meje vetėm e vetėm pėr tė mė
detyruar qė tė kthehem nė gazetė, mbani pėrgjegjėsinė pėr
dėmtimin e procesit politik nė Kosovė dhe pėr dobėsimin e
sė djathtės kėtu, duke i krijuar komoditet linjės sė
Tiranės/Kretės qė e patrazuar nga shkrimet e mia, tė arrijė
suksese marramendėse dhe tė jetė de facto fituese e
zgjedhjeve tė fundit pėr pushtet lokal, pasi qė pėrveē se
LDK-sė ia kishte marrė dy komuna, kurse nė disa tė tjera
ka imponuar bashkėqeverisjen, nė shumė tė tjera, ka shėnuar
rritje tė pėrqindjes sė votave tė fituara. Dhe kur tė
kihen parasysh tė gjitha kėto, humbėsi mė i vogėl jam unė,
kurse humbėsi mė i madh je ti dhe procesi politik, pėrkatėsisht
e djathta nė Kosovė. Dhe nė kėtė, pa dyshim se pėrgjegjėsia
jote si botues i Botės sot, i spiunėve tė tu dhe tė
mjeranėve tė gazetarisė: Sylejman Aliu e Bajrush Morina ėshtė
shumė-shumė e madhe. E tėra kjo pse ti lejove qė tė tė
keqpėrdorin Sylejman Aliu e Bajrush Morina dhe tė tė shtyjnė
nė njė luftė me mua. Dhe ti nuk e kuptove prapė se kjo nė
tė vėrtetė ishte lufta e Sylejman Aliut dhe e Bajrush Morinės
pėr tė mė rrėnuar mua, luftė qė ėshtė shumė e
ngjashme me luftėn qė po e bėn linja e Tiranės/Kretės pėr
ta rrėnuar LDK-nė dhe dr. Ibrahim Rugovėn, kurse ti u shėrbeje
vetėm si armė pėr tė mė goditur mua. Dhe nė kėtė
kontekst ti besove njėmend se unė mund tė gjunjėzohem njė
ditė dhe do tė ta shtrij dorėn pėr njė kafshatė bukė.
Kjo ėshtė arsyeja se pėrse mė shqetėsoi telefonata e
Nefail Maliqit.
-
- Pra,
edhe telefonata e tij ishte nė vazhdėn e luftės speciale qė
po e bėn kundėr meje me shpresė se unė do tė gjunjėzohem
njė ditė. Por ti duket se nuk e ke tė qartė se Rexhep
Kastrati nuk i ėshtė gjunjėzuar as kriminelėve serbė, as
kėrcėnimeve tė vazhdueshme, as sulmit me bombė, nga linja
e Tiranės/Kretės, e po i gjunjėzohet Xhevdet Mazrekajt, pėrkatėsisht
Sylejman Aliut e Bajrush Morinės. Ndoshta ti ke menduar ose tė
kanė bindur Sylejman Aliu e Bajrush Morina se unė mund tė bėj
pazar me gjakun e Bekimit, pėrkatėsisht tė kaloj nėpėr
lumin e gjakut tė Bekimit, duke e shkelur atė gjak dhe do tė
gjunjėzohem para teje, apo mė saktė, para Sylejman Aliut e
Bajrush Morinės. Mirėpo, duket se ti nuk e ke njohur
karakterin tim tė pathyeshėm dhe pastėrtinė time shpirtėrore.
Duket se ti nuk e ke kuptuar asnjėherė se gjakun e Bekimit
nuk e kam nxjerrė kurrė nė pazar, dhe se nuk ka ēmim me tė
cilin unė mund ta shes gjakun e tij. Dhe
kėtė e din edhe familja ime. Dhe kėtė e din edhe fėmijėt
e mi. Ata e dijnė se babit tė tyre ia kanė vrarė xhaxhin
Bekim dhe dijnė se nė gazetėn ku ka punuar babi i tyre janė
disa njerėz tė kėqinj qė ia kanė nxirė jetėn xhaxhit
Bekim dhe babit tė tyre me intrigat e panumėrta, dhe kanė
mirėkuptim edhe kur u mungon diēka nė sofėr.
-
- Ata
e kanė dashur shumė xhaxhin Bekim dhe janė pikėlluar shumė
kur kanė mėsuar se mė ai nuk do tė vijė pėr ti marrė
hopa pasi qė e kishin vrarė. Natyrisht se nuk mund ta marrėsh
me mend pikėllimin e fėmijėve tė mi kur kanė mėsuar se
xhaxhin Bekim e kanė vrarė, sepse ti nuk ke qenė nė
gjendje ta marrėsh me mend as peshėn e sakrificės qė
Bekimi ka bėrė pėr gazetėn tėnde. Se po ta kishe marrė
me mend peshėn e sakrificės sė Bekimit qė ka bėrė pėr
gazetėn tėnde, do tė kishe dėnjuar tė vendosje drejtėsi
morale pėr Bekimin, pėr vrasjen morale, profesionale e
materiale qė ia kanė bėrė Sylejman Aliu e Bajrush Morina,
sa ishte gjallė ai. Pėr mė tepėr ti ende pret qė unė tė
gjunjėzohem dhe tė ta shtrij dorėn pėr njė kafshatė bukė,
dhe ende nuk e ke tė qartė se ndėrmjet meje e Botės
sot ka pėrfunduar gjithēka qė kur ti nuk pranove tė
vendosėsh drejtėsi morale pėr Bekimin, i cili gazetės tėnde
ia fali jetėn. Natyrisht se unė nuk mund tė ta marr tė
drejtėn qė ti tė vazhdosh tė presėsh qė unė njė ditė
tė tė gjunjėzohem dhe tė ta shtrij dorėn pėr njė
kafshatė bukė, ashtu siē nuk mund tė ta marr tė drejtėn
qė tė vazhdosh luftėn speciale kundėr meje, por duhet ta
kesh tė qartė se Rexhep Kastrati kurrė mė nuk do tė
kthehet nė Bota sot...
-
Ribotimi
i kėtij shkrimi nga mediumet e tjera ėshtė i ndaluar!
|
|