Punët e para, vështirësitë dhe fërkimet !

PËRMBAJTJA E LIBRIT

21/07/2001 - Trepça.net

Punët e para, vështirësitë dhe fërkimet !

Në pjesën e dytë të dimrit të vitit 1997-98, represioni në Kosovë u rrit shumë, mijëra forca të reja policore dhe ushtarake, të mbështetura nga njësi tankiste dhe autoblinda u përqëndruan në Kosovë. Nga ana tjetër edhe shqipotarët kishin vendosur t’i përgjigjeshin me forcë, pa llogaritur nëse do të vdisnin apo jo, gjithë asaj dhune që po ushtrohej mbi ta. Në pothuajse të katër anët e Kosovës, kishte grupe të vogëla të armatosura, të cilat vepronin ilegalisht duke sulmuar forca të veçuara policie, objekte ushtarake, policore etj. Për t’iu përgjigjur kësaj situate shpërthyese duheshin bërë përpjekje më serioze. Faktikisht ballafaqimi i madh ushtarak po afrohej me shpejtësi marramendëse, ndaj punët dhe detyrat konkrete për mbrojtjen e Kosovës nuk prisnin më gjatë.

“Gjatë asaj kohe është rritur mjaft intensiteti i veprimeve tona – kujton Kolonel Zemaj. Mendonim se si t’i nisnim eprorët dhe si t’i shpërndanim ata nëpër zona të ndryshme ku kishin influencë. Për këtë gjë u është bërë thirrje një numri të madh eprorësh, shumë prej të cilëve janë paraqitur. Bie fjala, Ismet Aliu i ka lënë të gjitha punët e tij në Bosnje dhe është paraqitur. Lufta kishte filluar dhe Ministria e Mbrojtjes u ka propozuar – sipas marrëveshjes – dekorime dhe grada atyre që po vepronin në terren. Ne kishim ndërmend t’i përfshinim të gjithë, për t’i injoruar akuzat serbe se gjoja UÇK-ja qe një organizatë e fraksionuar në dhjetra nëngrupe terroriste, marksiste, fondamentaliste e kësi lloj fabrikimesh të propagandës serbe.

Ne nuk na interesonte, po mendoj nuk ajo puna jonë, se kush e kishte njohur Republikën e Kosovës, Shqipëria, Italia, Franca apo dikush tjetër, për ne si ushtarakë rëndësi ka pasur që e kishte njohur populli i saj. Për ne me rëndësi ishte që gjithçka të bëhej me hierarki ushtarake, të kishte një drejtim vertikal dhe horizontal në luftën tonë. Kjo do të lehtësonte jo veç luftën, por edhe kontaktet me aleatët tanë të shprehur si dhe me ata që do të mund të na ofronin ndihmën e tyre më vonë.

Aty kanë filluar të shfaqen fërkimet e para, si dhe ata , që do ta pengonin më vonë luftën në Kosovë. Ka pasur mjerisht edhe mungesë informacioni. Ne si ushtarakë pak jemi interesuar se cilat kanë qenë rrymat politike, ne kemi menduar se mund të bisedojmë me këdo për të mirën e luftës dhe të së ardhmes së Kosovës.

Befas, vumë re, që ato që qenë biseduar në Oslo me përfaqësuesin politik të UÇK-së, nuk po realizoheshin. Ne kurrë nuk kemi menduar se fërkime të tilla politike do të mund të reflektoheshin edhe në terren. Maksimumi që kemi menduar ka qenë se ndonjë politikan do të dëshironte të përfitonte nga lufta.

Gjatë atyre ditëve në Tiranë janë përpiluar planet për formimin e brigadave dhe njësive operative. Pak ditë më vonë nga mesi i muajit maj jemi vendosur në Viçidol, Tropojë me disa oficerë mes të cilëve Sali Çeku, Fadil Hadërgjonaj, Sefedin Kuçi, Bajram Stojkaj, Ismet Ibishi, Farush Thaçi, Ismet Çeku, Saim Tahiri etj. Në Viçidol kemi gjetur një depo logjistike të shtabit Suprem për të cilën kujdesej Zenun Idrizi. Në atë depo kishte armatime dhe municione. Shtabi ka qenë i vendosur në një shtëpi-shkollë, pronë e Muharrem Tafës, një ish punonjës i kufirit shqiptar, i cili gjatë gjithë kohës ka punuar me eprorët tanë në vëzhgimin e kufirit, në gjetjen e shtigjeve dhe vendeve të sigurta për kalim.

Falë njohjeve të tij dhe punës së përbashkët me eprorët tanë, ne kemi pasur njohje të thellë për zonën kufitare, për vendëndodhjen e trupave dhe rojeve serbe deri në Stanet e Stubles, disa kilometra brenda territorit të Kosovës.

Çdo ushtarë që vinte nga Kosova, pajisej me armë dhe, nuk I shiteshin armë, siç për turpin e dikujt, edhe ka ndodhur gjatë luftës. Ministria e Mbrojtjes dhe Shtabi Suprem kishte filluar blerjen e armatimit dhe shpërndarjen e tij nëpër fshatra. Armatimi, siç thashë, jepej falas. Lufta në Dukagjin po ashpërsohej. Vendosëm kontakt me luftëtarët në terren. Nëpërmjet telefonit satelitor, biseduam së pari me Adem Ukëhaxhajn dhe pesë eprorë të tjerë që vepronin në zonën e Dukagjinit. Pasi na informuan për situatën, ata na kërkuan që të hynim sa më shpejt në Kosovë, pasi Rrafshit të Dukagjinit po i kërcnohej shkatërrimi.

Nga kufiri kalonin çdo ditë të rinj dhe qytetarë të dëbuar të Kosovës. Atyre që vinin vetëm, u kërkonim që menjëherë të mobilizoheshin, ndërsa atyre që vinin me familje, u jepnim disa ditë kohë sa për t’i stabilizuar familjet dhe pastaj të ktheheshin për t’u monilizuar. Në një prej atyre ditëve, kam shkruar një letër dhe me tre korrierë, në mes tyre edhe Xajë Çela nga fshati Viçidol, e kam nisur për në Rrafshin e Dukagjinit në adresë të eprorëve në adresë të eprorëve Gani Gjukaj nga Strellci i Ultë, Kapiten, Skender Rexhahmetaj dhe Shaban Avdimetaj. Nëpërmjet asaj letre kam kërkuar një numër të caktuar djemsh që të vinin në Shqipëri dhe të fillonin të përgatiteshin.

Për të mos u larguar nga ky subjekt më duhet të përmend me konsideratë dhe respekt shumë të lartë luftëtarin Xajë Çela nga rrethi i Tropojës, i cili ka qenë i angazhuar në luftime gjatë gjithë kohës. Ka shërbyer si korrier i sigurtë dhe guximtar, ka hyrë e dalë në Kosovë duke dërguar lajme, armë dhe duke sjellë me vete rekrutë, civilë etj. Kur kemi hyrë së bashku në Kosovë, ai ka mbetur në fshatin Jasiq nën komandën e Rrustem Berishës dhe të Agim Ramadanit, ku ka luftuar deri në fund. Në betejën e Kosoharës kam marrë vesh se ishte plagosur shumë rëndë.

T’i kthehemi edhe njëherë bazës sonë stërvitore. Ne mendonim të bënim një bazë stërvitore, ku të stërvisnim ushtarë për 7-12 ditë.

Kjo bazë u vendos të bëhej në Papaj, për sigurimin e së cilës na ka ndihmuar jashtë mase komandanti i Kufirit për rrethin e Tropojës zoti Selim Demushi. Ky njeri kishte vite që ishte i angazhuar për t’I ndihmuar njerëzit që luftonin për Kosovën.

Mua më ka njohur me të Sali Çeku, i cili kishte vite që e njihte dhe bashkëpunonte. Ne i jemi mirënjohës për jetë për kontributin e madh që ka dhënë, jo veç me njohuritë e tij të thella për kufirin me situatën në të, por edhe për ndërhyrjet e guximshme pranë autoriteteve shqiptare të policisë dhe ushtrisë në Tropojë për të na bërë të mundur të veprojmë, për të shmangur incidentet dhe për t’i zgjidhur ato, kur na ndodhnin të imponuara. Ai na ka ndihmuar për të siguruar kazermën në Papaj dhe na ka dhënë gjithë ndihmën e mundshme për të filluar funksionimin e saj normal.

Zoti Demushi ka qenë mik i ngushtë i Sali Çekut, për Sali Çekun ai mund të bënte gjithçka. Pasi morëm kazermën në Papaj, u bënë investimet e para, futëm dritën elektrike, ujin, kuzhinën, thjesht bëmë një kazermë shumë të mirë. Përpara kishte qenë kazermë artilerike. Ajo ka qenë një depo dhe bazë shumë e sigurtë. Pas disa ditësh erdhën ushtarët nga Kosova.

Në Papaj filloi jeta ushtarake. Eprorët merreshin me stërvitjen fillestare dhe të avancuar tekniko-ushtarake, dikush tjetër u mësonte ushtarëve qitjet e para me armë zjarri, automatikë, mitrolozë, mortaja. Nga pikpamja ushtarake kemi pasur tre faktorë në favorin tonë dhe një kundër. Kundër ka qenë faktori teknik, armatimi ynë i lehtë dhe jo adekuat. Kishim epërsinë faktorin njeri, kohë dhe terren. Prisnim të na vinte teknikë më e përsosur, por edhe me atë armatim do të na duhej dhe kishim vendosur të futeshim në Kosovë. (Fq.31-34)